Магсумьянов, Гарай Габдрахманович

Гарай Габдрахманович Магсумьянов
Гарай Габдрахманович Магсумьянов
Шочмо кече	25 идым 1959 (66 ий)
Шочмо вер	Ведерники, Марий ял шотан илем[d], Марий Турек район, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР;
Эл	СССР; Россий;
Награде да премий	«Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже[d] (2019) Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2013) Марий Эл Республик Виктерын чаптаныкше[d] (2009) Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын Чаптаныкше[d] (2011, 2019) Марий Эл Республикысе йӱлаш пурышо сылнысымыктыш кидпашан калык мастарже[d] (2024) Россий Федерацийысе Тӱвыра министрын Таумутшо[d] (2023)

Гарай Габдрахманович Магсумьянов (шоч. 25 идым 1959, Ведерники, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — россий семмастар, тӱвыра пашаеҥ. Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2019). Татарстан Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2021). Марий Эл Республикын йӱлаш пурышо сылнысымыктыш кидпашан калык мастарже (2024).

Илыш корныжо

1959 ий 25 идымыште Марий АССР-ысе Марий Тӱрек вел Ведерники ялеш шочын^[1].

Шинчымашыже

1975 ийыште Дружинысе кандашияш школым, 1977 ийыште — Карлыган кыдалаш школым тунем пытарен^[1].

1982 ийыште И. С. Палантай лӱмеш Йошкар-Оласе сем училищыште баян класс дене пашалык шинчымашым налын^[1].

1991 ийыште пашам ыштышылак, Озаҥысе кугыжаныш тӱвыра институтым (руш.) (мар. «тӱвыра-сотемдарыме паша» специальность дене тунем пытарен.

Пашаже

1982—2005 — Марий АССР (кызыт — Марий Эл Республикын) Советский вел Топкайэҥер ялысе тӱвыра пӧртыштӧ аккомпаниаторлан, сылнысымыктыш вуйлатышылан пашам ыштен, тунамак йоча-влакын сем школыштышт баян дене шокташ туныктен. Тӱвыра пӧрт пелен «Унисон» мурышо-семӱзгар ансамбльым, руш калык семӱзгар ансамбльым чумырен, марий калык ойпого ансамбльыште тыршен^[1].

Тунамак, 1997 ий гыч, Йошкар-Оласе Республикысе татар тӱвыра рӱдерыште пашам ыштен.

2005 ий гыч кызытсе жап марте — Республикысе татар тӱвыра рӱдерын сылнысымыктыш вуйлатышыже. «Сандугач» вокал студийым почын. 2014 ийыште «Яшьлек хатирәләре» (руш. «Воспоминания юности») мурышо ансамбльым чумырен. Гарай Магсумьяновым Республикысе татар тӱвыра рӱдерын эртарыме чыла концерт ден пайремлаштыже ужаш лиеш^[1].

2010-шо ийыште татар кӱслем уэштарен шочыкташ пижын. Тудын ыштыме татар кӱсле-влак Татарстан Республикын Арск, Тукаев, Балтач, Алексеевск, Сабино районлаштыже йоҥгат. Республикысе суас тӱвыра рӱдер пелен «Хәзинә» (руш. «Сокровище») татар кӱслезе-влакын ансамбльыштым чумырен^[2]^[3].

2015 ий гыч марий кӱслем ышта. Шуко сем тӱшка, тунемме тӧнеж тудын дене ыштыме кӱслем йоҥгалтарат^[4].

2024 ийыште Гарай Габдрахмановичлан йӱлаш пурышо сылнысымыктыш кидпашам, историй-тӱвыра поянлыкым да калыкле тӱвырам вияҥдымаште тыршымыжлан «Марий Эл Республикысе йӱлаш пурышо сылнысымыктыш кидпашан калык мастарже» чап лӱмым пуэныт^[5]. Тӱвыра аланыште профессионал музыкант 40 ий утла пашам ышта.

Гарай Магсумьянов шке ыштыме кӱслеж дене

Еш

Пелашан, ӱдыржӧ, эргыже уло, кок ӱдыр да ик эрге уныкаже-влак улыт.

Суаптар ден чаплӱм-влак

Татарстан Республикысе Тӱвыра министерствын (руш.) (мар. Чаптаныкше (2005, 2015, 2024);
Марий Эл Республикын Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерствын Чаптаныкше (2007, 2019);
Марий Эл Республикысе Виктерын Чаптаныкше (2009);
Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын Чаптаныкше (2011, 2019);
«Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже» (2013);
«Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже (руш.) (мар. (2019);
«Татар калык ончылно кугу суаплан» медаль (2019);
«Татарстан Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже» (2021);
Марий Эл Республик Виктерын «Калыкын чонжо» премийже (2022);
Россий Федерацийысе Тӱвыра министрын Тауштымашыже (2023);
«Марий Эл Республикысе йӱлаш пурышо сылнысымыктыш кидпашан калык мастарже» (2024)^[6].

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Все началось с мечты о белом баяне, <https://www.marpravda.ru/news/pervaya-polosa/vse-nachalos-smechty-o-belom-bayane/>. Тергыме: 27 кылме 2025.
↑ Национальный акцент (руш.). nazaccent.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
↑ Республиканский центр татарской культуры в Марий Эл (руш.). tatcentr12.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
↑ Человек-оркестр и народный мастер: Гарай Магсумьянов из Йошкар-Олы делает гусли, играет на них и создал семейный ансамбль (руш.). ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 27 кылме 2025.
↑ Руководителю Республиканского центра татарской культуры в Марий Эл присвоили почетное звание, <https://www.marpravda.ru/news/vsja-respyblika/rukovoditelyu-respublikanskogo-tsentra-tatarskoy-kultury-v-mariy-el-prisvoili-pochetnoe-zvanie/>. Тергыме: 27 кылме 2025.
↑ Руководителю центра татарской культуры в Марий Эл присвоено почётное звание (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 27 кылме 2025.

[mp-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Все началось с мечты о белом баяне, <https://www.marpravda.ru/news/pervaya-polosa/vse-nachalos-smechty-o-belom-bayane/>. Тергыме: 27 кылме 2025.

[2] Национальный акцент (руш.). nazaccent.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.

[3] Республиканский центр татарской культуры в Марий Эл (руш.). tatcentr12.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.

[4] Человек-оркестр и народный мастер: Гарай Магсумьянов из Йошкар-Олы делает гусли, играет на них и создал семейный ансамбль (руш.). ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 27 кылме 2025.

[5] Руководителю Республиканского центра татарской культуры в Марий Эл присвоили почетное звание, <https://www.marpravda.ru/news/vsja-respyblika/rukovoditelyu-respublikanskogo-tsentra-tatarskoy-kultury-v-mariy-el-prisvoili-pochetnoe-zvanie/>. Тергыме: 27 кылме 2025.

[6] Руководителю центра татарской культуры в Марий Эл присвоено почётное звание (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 27 кылме 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]