Лосев, Геннадий Павлович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Лосев.
Геннадий Павлович Лосев
Геннадий Павлович Лосев.jpg
Шочмо кече 2 теле 1932(1932-12-02)
Шочмо вер
Колымо кече 17 ага 1991(1991-05-17) (58 ий)
Колымо вер
Гражданлык  СССР
Паша сомыл краевед, экскурсовод, журналист, педагог

Геннáдий Пáвлович Ло́сев (2 теле 1932, Саранск, Юлкыдалсе край[d] — 17 ага 1991, Йӱрнӧ, Марий Автоном Совет Социализм Республик) ― совет тоштер пашам виктарыше, гид-экскурсовод, краевед, журналист, педагог. Марий Элын Йӱрнӧ посёлкысо Историй-сӱретсымыктыш тоштерым негызлыше.

Илыш корныжо

1932 ий 2 декабрьыште Мордовийын рӱдолаштыже, Саранскыште, шочын[1].

Йоча пагытше Марий АССР-ысе Йӱрнӧ селаште эртен. Йӱрнӧ школышто тунемаш тӱҥалын, а 10-шо классым Ульяновск областьысе Изи-Кандалинысе школышто тунем пытарен[2]. 1955 ийыште Ульяновскысо педагогике институтын  (руш.) (мар. историй-филологий факультетшым визытан дене тунем пытарен[1].

Институтым тунем пытарымеке, Ульяновск кундемысе Изи-Кандалинысе кас школын директоржылан, вара областной лекций бюрон методистшылан пашам ыштен[2].

1958 ийыште Марий АССР-ысе Йӱрнӧ селашке толын: «Передовик» район газетын сылнымут пашаеҥже, районын Починка да Ленин посёлкыласе кандашияш школлаште руш йылме ден сылнымутым туныктышо[1][2].

1963 ийыште уэш Ульяновскыш пӧртылын, тушто 1968 ий марте областной Туныктышо пӧртын директоржылан пашам ыштен. Вара 5 ий жапыште «Крылов» (Ульяновск гыч) да «Инженер Пташников» (Йошкар-Ола гыч) теплоходлаште Астрахань гыч Ленинград марте маршрут дене инструктор-методистлан тыршен. Телым тӱрлӧ корно дене поездлаште турист-влакым экскурсий дене коштыктен: Моско ден Ленинградыш, Прибалтике ден Кокла Азийыш, Украине ден Молдавийыш, Шем теҥыз серысе олалаш да моло вереат. 1973 ий гыч ― Йӱрныштӧ самырык-влаклан пашазе школын руш йылме ден сылнымутым туныктышо[2].

1991 ий 17 майыште Марий ССР Йӱрнӧ селаште илыш дене чеверласен, туштак тойымо[1][2].

Краеведений пашаже

Тоштер пашан чолга еҥже, Марий Элын Йӱрнӧ районжын историйже да тӱвыраже нерген коллекций ден документ-влакым погышо семын палыме лийын. Тӱҥ паша деч посна открытке ден тошто кидпаша арвер-влакым погымо дене кумылаҥын, арвер СССР гыч веле огыл, тыгак йот элла гычат кондымо лийыныт, нунын кокла шукыжо вара Йӱрнӧ посёлкысо историй-сылнысымыктыш тоштер экспозицийын негызше лийын[2][3][4].

Г. П. Лосевлан краевед семын кумда чапым 2007 ийыште Йошкар-Олаште посна книга дене лекше «Вспомнить и назвать» очерк ден заметке-влак циклже конден, тушто Йӱрнӧ посёлко, тушто шочын-кушшо да илышыже-влак нерген оҥай уверым погымо[2][5][6][7].

Шарнымаш

  • 2003 ий гыч Марий Элын Йӱрнӧ посёлкысо Историй-сылнысымыктыш тоштер негызлыше Г. П. Лосевын лӱмжым нумалеш[1][2][8][9].
  • Г. П. Лосевлан 2011 ийыште Йошкар-Олаште лекше «Край родной, навек любимый» книга пӧлеклалтын, тудын авторжо ― пелашыже, книгагудо пашаеҥ З. Н. Лосева[10][11].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Мочаев, 2017, с. 257.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Лосев Геннадий Павлович (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  3. ↑ Новости сайта Главы Республики Марий Эл. mari-el.gov.ru. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  4. ↑ Глава Марий Эл оценил капремонт двух важных объектов в Юринском районе (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  5. ↑ Поселок с богатой судьбой. www.marpravda.ru. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  6. ↑ Информационно-библиотечный центр Поволжского государственного технологического университета. ecatalog.volgatech.net. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  7. ↑ Геннадий Петрович Лосев, Зинаида Николаевна Лосева. Юрино: вспомнить и назвать. — Йошкар-Ола: МПИК, 2007. — 225 с. — ISBN 978-5-87898-366-2.
  8. ↑ Марий Эл. Юринскому историко-художественному музею присвоено имя Геннадия Лосева (руш.). Новости России, СНГ и мира - ИА REGNUM. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  9. ↑ Юринский историко-художественный музей. museum.ru. Тергыме кече: 16 теле 2025.
  10. ↑ Зинаида Николаевна Лосева. Край родной, навек любимый: Юрино: сборник: посвящается Г. П. Лосеву. — Йошкар-Ола: Стринг, 2011. — 171 с. — ISBN 978-5-91716-107-5.
  11. ↑ К Дню памяти З.Н.Лосевой. mari-el.gov.ru. Тергыме кече: 16 теле 2025.

Литератур

  • Опарина Т. Т. Лосев Геннадий Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 217. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Лосева З. Н. Край родной, навек любимый [Юрино: сборник: посвящается Г. П. Лосеву]. ― Йошкар-Ола: Стринг, 2011. ― 171 с., [8] л. ил., портр.: ил., портр., факс.; 21 см; ISBN 978-5-91716-107-5.
  • Опарина Т. Т. Лосев Геннадий Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 257. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Лосев,_Геннадий_Павлович&oldid=1234114" гыч налме