Кочетов, Пётр Трофимович
| Пётр Трофимович Кочетов | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 5 шорыкйол 1885 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 1937 ий 13 ӱярня |
| Колымо вер |
|
| Гражданлык |
 Россий империй,  СССР |
| Паша сомыл | революционер, партий-совет пашаеҥ |
Пётр Трофимович Кочетов (5 шорыкйол 1885, Йӱрнӧ, Марий Автоном Совет Социализм Республик — 13 ӱярня 1937, Йошкар-Ола) — совет революций, партий-совет пашаеҥ. Марий областьысе тоштерын (кызыт — Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер) вуйлатышыже (1931—1935). 1905 ий гыч РСДРП(б)-ын йыжыҥъеҥже, Каҥаш-влакын V, VII—IX Чумыр Российысе погыныштын делегатше (1918). Икымше тӱнямбал сарын участникше.
Илыш корныжо
Кызытсе Марий Элысе Юрино районысо Юрино посёлкышто коваште мастар ешеш шочын[1]. Тӱҥалтыш шинчымашан, Юрино школым тунем лектын. 1898 ий гыч коваште-пиж ургымо заводышто пашам ыштен[2].
1905 ий гыч РСДРП(б)-ын йыжыҥъеҥже, 1905—1916 ийлаште К. Касаткинын вуйлатыме социал-демократ кружокын йыжыҥъеҥже лийын. Революций пашалан кӧра арестыш логалын: 1 ийлан тюрьмаш шындаш приговорым лукмо, полицийын шолып эскерымаштыже лийын[2].
Икымше тӱнямбал сарын участникше. 1918—1919 ийлаште — Васильсурск уезд исполкомын председательже.
Каҥаш-влакын V Чумыр Российысе погынын делегатше семын (1918) РСФСР-ын икымше Конституцийжым пеҥгыдемдымаште лийын[2]. Тыгак Каҥаш-влакын VII-IX Чумыр Российысе погын-влакын делегатше лийын.
Угарман да Астрахань губернийлан икмыняр уездыштышт партий да совет пашаеҥ лийын.
1928 ий гыч ВКП(б)-н Марий Турек кантон комитетын секретарьже, 1929 ий гыч — областьысе мланде виктем вуйлатышын алмаштышыже, ВКП(б)-н Марий областьысе контроль комиссий коллегийын секретарьже лийын.
1931—1935 ийлаште Марий областьысе тоштерым вуйлатен (кызыт — Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер)[3].
Неле чер деч вара 1937 ий 13 мартыште Йошкар-Олаште колен[2].
Тоштер паша
П. Т. Кочетов — 1931—1935 ийлаште Марий областьысе тоштерын вуйлатышыже. 1931 ийыште тоштерын ончычсо вуйлатышыжым Т. Е. Евсеевым шоя пашалан арестоватленыт да Угарманыш колтеныт. Тидын деч вара Марий областьысе тоштер пашам вигак икшырыман ышташ тӱҥал кертын огыл. У вуйлатыше П. Т. Кочетов годым 1932 ий июньышто тоштерым Йошкар-Оласе ончычсо Троицкий черкыш кусарыме[3]. Тоштер пашалан келыштарыдыме пӧртыштӧ Октябрь революцийлан 15 ий темме лӱмеш Марий автоном областьын сеҥымашыжлан пӧлеклалтше ик кӱчык ончерым гына эртараш йӧн лийын. 1934 ийыште черкым капитально ачалымеке, тоштер пашам уэш вораҥдаш йӧн ышталтын, сӱрет галерейлан тичмаш пачашым ямдылыме[3].
1934 ий апрельыште Марий областьысе тоштерым ончычсо Троицкий черке гыч вес пӧртыш — Йошкар-Олан Йошкар Армий уремысе, Пчелинын 6-шо номеран ончычсо кокымшо пӧртышкыжӧ — кусарыме. 1935 ийыште П. Т. Кочетовын вуйлатымыж годым ссылке гыч тоштерым негызлыше Т. Е. Евсеев пӧртылын, тудо вуйлатышын алмаштышыжлан пашам ышташ тӱҥалын. Пытартыш ийлаштыже П. Т. Кочетов нелын черланен, садлан тудын деч вара тоштерын вуйлатышыжлан Т. Е. Евсеев шогалын[3].
Палемдымаш
- ↑ Юрино (Архангельское, Йурны) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 24 сӱрем 2025. Архивлыме 14 пеледыш 2021 ий.
- ↑ 1 2 3 4 Национальный музей им. Т. Евсеева. Страницы истории / сост. Ан. В. Муравьёв. — Йошкар-Ола, 2011. — С. 18. — ISBN 978-5-904558-10-9.
- ↑ 1 2 3 4 Национальный музей РМЭ им. Евсеева (руш.). Национальный музей РМЭ им. Евсеева. Тергыме кече: 24 сӱрем 2025. Архивлыме 10 ага 2020 ий.
Литератур
- Кочетов Пётр Тимофеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 188. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Кочетов Петр Тимофеевич, с 1931 по 1935 год // Национальный музей им. Т. Евсеева. Страницы истории / Сост. Ан. В. Муравьёв. — Йошкар-Ола: ГБУК РМЭ «Национальный музей Республики Марий Эл им. Т. Евсеева», 2011. — С. 18. — ISBN 978-5-904558-10-9
- Колесников А. Ю., Опарина Т. Т. Кочетов Пётр Трофимович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 221. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Национальный музей Республики Марий Эл имени Тимофея Евсеева (неопр.). Государственное бюджетное учреждение культуры «Национальный музей Республики Марий Эл имени Тимофея Евсеева». Тергыме кече: 25 сӱрем 2025.