Шевелёва, Евгения Ильинична

Евгения Ильинична Шевелёва
Евгения Ильинична Шевелёва
Шочмо кече	16 вӱдшор 1937
Шочмо вер	Таганрог, Азово-Черноморский край[d], РСФСР[d], СССР;
Колымо кече	23 кылме 2011 (74 ий)
Колымо вер	Моско, Россий;
Гражданлык	СССР → Россий
Паша сомыл	мурызо, музыкым туныктышо
Награде да премий

Евгéния Ильи́нична Шевелёва (16 вӱдшор 1937, Таганрог, Азово-Черноморский край^[d] — 23 кылме 2011, Моско) ― совет да российысе мурызо, романс-влакым йоҥгалтарыше, музык педагог. Гнесинмыт лӱмеш Российысе сем академийын профессоржо. Россий Федерацийын сулло артисткыже (1995). Пӱтынь Российысе сем ушемын сулло пашаеҥже.

Илыш корныжо

1937 ий апрельыште Ростов областьысе Таганрог олаште шочын^[1].

1961 ийыште Л. В. Собинов лӱмеш Саратовысо консерваторийыште (руш.) (мар. фортепиано классым тунем пытарен^[1].

И. С. Палантай лӱмеш Йошкар-Оласе музык училищыште туныктен да тыгодымак Н. Н. Востоков деч вокал урокым налын, 1967 ийыште училищым йошкар диплом дене тунем пытарен^[1].

4 ий Монгол педагогике институтышто туныктен, вокал-хор кафедрым вуйлатен. Кум гана мастер-класс-влакым эртарен да Сеулысо (Кечывалвел Корей) Сунг-Сил университетыште туныктен.

1972 ийыште Гнесинмыт лӱмеш Кугыжаныш сем-педагогике институтым заочнын тунем пытарен (Н. Н. Шильникован, Н. А. Вербован шкет мурымо классше, Н. Н. Делициеван камер мурымаш классше, Е. М. Славинскаян оперым мураш ямдылалтмаш классше). 1969 ий гыч тиде институтышто туныктен, 1981 ий гыч — доцент, вара — соло дене мурымо кафедрын профессоржо^[1]. Гнесинмыт лӱмеш РАМ ветеран-влак каҥашын вуйлатышыже да Моско оласе ЦАО ветеран-влак округ каҥашын йыжыҥъеҥже. Тунемшыже-влак коклаште — тӱнямбал да пӱтынь российысе конкурс-влакын лауреатышт, музык да опер театр-влакын, концерт ушем-шамычын солистышт, вокалист-туныктышо-влак улыт. Ик тунемшыже Мария Баянкина лийын, тудо Мариинский театрын солистше лийын^[2].

2011 ий 23 ноябрьыште Москошто илыш дене чеверласен^[1].

Сем паша

Йӱкшӧ — сопрано^[3].

Концертно-камерный мурызо семын выступатлен^[1]: Москосо консерваторийын (руш.) (мар. Кугу, Изи да Рахманинов заллаштыже, Гнесинмыт лӱмеш РАМ-ын чыла залыштыже, Композитор-влак ушемыште, Москосо Музык Пӧртыштӧ, М. И. Глинка лӱмеш Тоштерын концерт залыштыже мурен.

«Мелодия» Пӱтынь ушемысе фирме тудын мурымо романсше-влакым 2 пластинке дене луктын^[1]. Тудын мурыж дене компакт-диск-влакат палыыме улыт^[4].

Эл мучко да йот эллаште гастрольышто лийын^[1]. Тыгай композитор-влак дене кылым кучен: Г. Свиридов, Н. Пейко, Р. Бойко, Б. Чайковский, К. Волков, Т. Чудова, А. Ларин, В. Пьянков, A. Муравлев, А. Эшпай, Р. Леденёв, А. Леман, Г. Воронов да моло денат. Мурымо шотышто мастер-классше-влак палыме улыт, тыгак 2003 ийыште Йошкар-Олаште ты пашам шуктен.

«Русская зима», «Московская осень», «С. Губайдулина и её друзья» да моло тӱнямбал фестивальыште участвоватлен.

М. Мусоргский лӱмеш Москосо фестиваль-конкурсын да «Кызытсе сымыктыш да туныктымаш» тӱнямбал конкурс-фестивальын дипломантше.

Шуко йоча да самырык-влакын сем конкурсыштышт жюри йыжыҥъеҥ лийын^[5]. 1993 ий гыч Москосо музык ушемын Сымыктыш шотышто усталык комиссийжым вуйлатен. 1996 ий гыч ий еда Москосо да Российысе вокалист-педагог-влаклан «Йӱк» — «Дмитриев лудмаш» семинарым эртарен. 1997 ий гыч «Фестос» студент усталык фестиваль кышкарыште "Студент вокал академий «Йӱк» номинацийым вӱден.

«Человеческий голос как музыкальный инструмент» хрестоматийын вич гана ямдылен савыктен, вокал йодыш-влаклан пӧлеклалтше икмыняр статьян авторжо семын палыме.

Сымыктыш аланыште суапшылан 1995 ийыште тудлан «Россий Федерацийын сулло артистше» чаплӱмым пуымо^[1]^[6].

Пагалымаш

Россий Федерацийын сулло артистше (руш.) (мар. (1995 ий 28 декабрь) — сымыктыш аланыште суаплан^[6];
Пӱтынь Российысе сем ушемын сулло пашаеҥже.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ Мочаев, 2017, с. 498.
↑ Мария Баянкина (неопр.). Кино-Театр.Ру. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
↑ Шевелёва Евгения (неопр.). records.su. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
↑ Евгения Шевелёва (неопр.). Яндекс Музыка. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
↑ Вокалисты на Конкурсе Чайковского определили порядок выступлений (руш.). Российская газета (21 пеледыш 2011). Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
↑ ¹ ² Шевелева Евгения Ильинична – Награды России, 1995-12-28 (неопр.). ru.nagrady.by. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

Литератур

Артищева Р. В., Мочаев В. А. Шевелёва Евгения Ильинична // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 402. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Агин М. Р. Ведущие педагоги-вокалисты Российской академии музыки имени Гнесиных: к 70-летию РАМ им. Гнесиных. — Москва: РАМ им. Гнесиных, 2014. — 386, [1] с.: портр., факс.: 29 см; ISBN 978-5-8269-020208.
Артищева Р. В., Колесников А. Ю. Шевелёва Евгения Ильинична // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 498. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

[_d89ac4506f00e8f3-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ Мочаев, 2017, с. 498.

[:1-2] Мария Баянкина (неопр.). Кино-Театр.Ру. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

[3] Шевелёва Евгения (неопр.). records.su. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

[4] Евгения Шевелёва (неопр.). Яндекс Музыка. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

[5] Вокалисты на Конкурсе Чайковского определили порядок выступлений (руш.). Российская газета (21 пеледыш 2011). Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

[:0-6] ¹ ² Шевелева Евгения Ильинична – Награды России, 1995-12-28 (неопр.). ru.nagrady.by. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]