Шап (ер)
| Ер | |
| Шап | |
|---|---|
 | |
| Морфометрий | |
| Кумдык | 0,07 км² |
| Эн кугу келгыт | 13,5 м |
| Икмарда келгыт | 4,3 м |
| Гидрологий | |
| Вошт коймаш | 3,5 м |
| Верланымаш | |
| 56°27′37″ с. ш. 47°52′40″ в. д.GЯO | |
| Эл | |
| Регион | Марий Эл |
| Район | Медведево район |
 | |
Шап — тиде Студёнка эҥерын шола серыштыже, Кугу Какшан ден Изи Какшан коклаште верланыше, мланде порволымо дене шочшо чодырасе ер, Марий Эл Республикысе Медведево вел Сидорово ял шотан илемын мландыштыже, Йошкар-Ола деч 20 уштыш кечывалвелнырак да Юл эҥер деч 36 уштыш йӱдвелнырак верланен. Ер йыргешке сынан, кугытшо 362 х 306 метр, куэран-пӱнчеран чодыра лоҥгаште верланен. Ерын кумдыкшо 7 гектар, эн кугу келгытше — 14 метр. Санитар-курорт зоно статусан[1].
Шочмыжо
Ер карст йӧн дене шочын: ала-кунам тиде верыште мланде порволен каен, келге поргем шочын, кудо эркын-эркын вӱд дене темын.
Лӱмын лекмыже
Гидронимын топонегызше финн-угор йылмыла гыч лекше. Тудым хант. сап (йогын, эҥер) мут дене таҥастараш лиеш. Марий йылмыште с йӱкпале ш йӱкпалыш вашталтын, таҥастаре: фин. sulaa «тает» — мар. шула «тает»[2].
Кушкылпого (Флорыжо)
Ерын вӱд кушкылпогыжо поян огыл, планктонжо ломыж-ужаргырак тӱсан, фитопланктонжо тыгыде ужар вӱдшудо-нитчатке гыч шога. Сер воктенысе кушкылпого: омыж, вӱдвондо, комбыйол, пырыспоч (саган), вӱдчача, вӱдковышта, вӱдчия. Серысе кушкылпого нугыдо, тудо тӱрлӧ кушкылан (пӱнчӧ, куэ, шопке да т. м.) чодырам авалта[1].
Янлыкпого (Фауныжо)
Зоопланктоныш тӱрлӧ изи рак, дафний, коловратка-влак пурат. Ихтиофауныжо (кол тӱняже) нужна, тыште шереҥге, олаҥге, карака, карп кол еш ила. Ер йыр, вӱдым аралыме кумдыкышто лудо, претлудо, вӱтеле-влак пыжашым оптат[1].
Санитар-курорт кумдык
Шап санитар-курорт зоно статусан, тудын касвел серыштыже «Кечывалвел» (руш. «Южный») лӱмын ыштыме эмлыше-тазаҥдыше рӱдер, Лёня Голиков лӱмеш йочам тазаҥдыме лагерь, «Подснежник» да «Кооператор» эмлыше пансионат-влак верланеныт. Серын эрвел ужашыже ир вер, лапкарак, верын-верын куп улмо дене ойыртемалтеш. Ер йыр йолгорно дене эрташ лиеш. Йӱштылаш келыштарыме вич пляж уло[1].
Галерей
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 820.
- ↑ Воронцова, 2002.
Литератур
- Шап // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 820. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Воронцова О. П., Галкин И. С. Шапэҥер // Топонимика Республики Марий Эл : Историко-этимологический анализ. — Йошкар-Ола: Издательство Марийского полиграфкомбината, 2002. — 424 с. — 1000 экз. — ISBN 5-87898-208-0.
