Соловьёв, Виктор Степанович

РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Соловьёв.

Виктор Степанович Соловьёв
Шочмо кече	1934 ий 19 ага(1934-05-19) (92 ий)
Шочмо вер	РСФСР, Марий автоном область, Косолап кундем, Кугу Вочарма ял
Эл	СССР  Россий
Шанче алан	философ
Паша вер	Марий кугыжаныш университет
Шанче степень	философий шанче доктор
Шанче званий	профессор
Награде ден премий-влак	Марий АССР шанчын сулло пашаеҥже[d] (1984) Марий Эл Республикын кугыжаныш премийже (2011) Марий Эл Республик Виктерын чаптаныкше[d] (1994)

Виктор Степанович Соловьёв (шоч. 19 ага 1934, Кугу Вочарма, Горький край) — марий совет да российысе шанчызе-философ, философий шанче доктор, профессор, партий да мер пашаеҥ. Марий АССР шанчын сулло пашаеҥже (1984). Марий Эл Республикын Кугыжаныш премийжын лауреатше (2011). Российысе социал шанче-влак академийын чынле йыжъеҥже (1994). КПСС йыжъеҥ.

Илыш корныжо

1934 ий 19 агаште Марий Элын кызытсе Марий Турек район Кугу Вочарма ялеш туныктышо-влакын ешыштышт шочын.

1951 ийыште Марий Турек кыдалаш школым, 1955 ийыште ― Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтын историй-филологий факультетшым тунем пытарен.

Институтым тунем пытарымеке, Марий Турек кыдалаш школышто руш йылме ден сылнымутым туныктен.

1955―1957 ийлаште Совет Армий радамыште шке порысшым шуктен.

Пӧртылмыж деч вара Марий Турек кыдалаш школыш пашаш пӧртылын, 1957―1959 ийлаште ― Марий АССР-ысе Марий Турек район Алексеевский школын завучшо.

1959 ий гыч ― ВЛКСМ Марий обкомын лектор тӱшкажым вуйлатыше, 1962 ий гыч ― «Молодой коммунист» газет редакторын алмаштышыже. 1964―1968 ийлаште ― лектор, КПСС Марий обкомын инструкторжо.

1971 ийыште КПСС РК пелен Мер шанче академийым тунем пытарен, философий шанче кандидат (1971). 1971―1990 ийлаште ― лектор, КПСС Марий обкомжын лектор тӱшкажым вуйлатышыже, тунамак ― МарНИИЯЛИ-н шанче пашаеҥже, социологий пӧлкам почаш темлен, икымше вуйлатышыже лийын.

1990―1991 ийлаште ― КПСС РК-н калык-влак шотышто политике пӧлкан консультантше. 1991 ий гыч ― Марий АССР Кӱшыл Каҥаш секретариатын калыкле политике шотышто сектор вуйлатыше. 1992 ий гыч ― Марий Элын кугыжаныш секретарьын службыжым вуйлатыше, 1993―1997 ийлаште ― Марий Эл Республик Президентын ойпуышыжо.

1988 ий гыч ― философий шанче доктор, 2001 ий гыч ― Марий кугыжаныш университетын, Москосо почылтшо социал университетын Марий филиалжын философий да политологий кафедрын профессоржо.

Кызыт Марий Элын Йошкар-Олаштыже ила.

Шанче да мер пашаже

1971 ийыште «Атеизм да айдемын чоншӱлыш вияҥмыже» руш. «Атеизм и духовное развитие личности» теме дене кандидатлык диссертацийым арален, философий шанче кандидат. 1988 ийыште, «Научный атеизм и формирование нового человека» руш. «Научный атеизм и у айдемым куштымаш» докторлык диссертацийым сайын арален, философий шанче доктор лӱмпалым налын.

400 утла шанче пашан да тунемме-методике пашан авторжо. Шанче шымлымаш-влакын йодышышт ― научный атеизм, калык-влак кокласе кыл. Мутлан, тудын «Социологические исследования — в практику идеологической работы» (1976), «Марийская АССР в братской семье советских народов» (1982), «По пути духовного прогресса» (1987), «Многонациональность — наше богатство» (1991) монографийже-влак кумдан палыме улыт. «Манеш-манеш» марий мыскара аршашым чумырышо автор (1975, 2007).

2001 ий гыч Марий кугыжаныш университетын юридический факультетыштыже «Религиоведений», «Национал кыл-влакым права шот дене тӧрлымаш», «Кугыжаныш-черке кыл-влакым права шот дене тӧрлымаш», «Кугыжаныш да муниципал службын этикыже» тунемме дисциплине-влакым туныктен.

«Государство и право: актуальные вопросы истории и современности» Марий юридический вестникын тӱҥ редакторжын алмаштышыже улеш. 1994 ий гыч ― «Финно-угроведение» журнал редколлегийын йыжъеҥже. 1991―2012 ийлаште ― «Книга Памяти» да «Они защищали Родину» 49 томан республикысе серийын муткучышо редакторын алмаштышыже, тыгак «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Мари-Турекский район» документал очеркын редакторжо.

Республикысе «Знание» ушем Вуйверын йыжъеҥже. Марий Эл Республикын Кугыжаныш калыкле политикын Концепцийжым илышыш шыҥдарыме шотышто Виктер комиссийын, Марий Эл Республик Вуйлатыше пелен религий ушем-влак дене вашкыл кучымо шотышто Каҥашын йыжъеҥже улеш. 1994 ий гыч Российысе социал шанче-влак академийын чынле йыжъеҥже улеш.

Тудын темлымыж да виктарымыж почеш 1960 ийыште Марий АССР-ыште «Пеледыш пайрем» калыкле пайрем уэш шочын. 2009―2017 ийлаште ― Йошкар-Олаште Марий Турек землячествын председательже.

1984 ийыште тудлан «Марий АССР шанчын сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуымо. 1994 ий гыч Российысе социал шанче-влак академийын чынле йыжъеҥже улеш. Медаль да чаптанык-влак дене палемдалтын. 2011 ийыште «Они ковали Победу» книгам ямдылымылан Марий Элын Кугыжаныш премийже дене палемдалтын.

Чаплӱм-влак да суаптар-влак

• Марий АССР шанчын сулло пашаеҥже (1984);
• «Пашаште ойыртемалтмылан» медаль (1976);
• «Тул ваштареш патырлыклан» медаль (СССР) (1972);
• «Владимир Ильич Ленинлан 100 ий темме лӱмеш пашаште ойыртемалтмылан» лӱмгече медаль (1970);
• Марий Эл Республикын Кугыжаныш премийже (2011);
• Марий Эл Республикын Чаптаныкше (1994).

Палемдымаш

Литератур

1. Марийская биографическая энциклопедия: 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. — Йошкар-Ола, 2007. С. 341.

Кылвер-влак

• Соловьёв Виктор Степанович. (руш.)
• Виктор Степанович Соловьёв — государственный и общественный деятель, учёный, педагог. (руш.)
• «Ӱшанем, но Юмылан огыл…». (руш.)