Сеҥымаш диктант

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал

РАН-ын экспертизыже

Logo-ran.png
Россий Шанче Академий
экспертизым эртарен
Кумданрак
Aprove.svg

РАН-ын экспертизыже

Arrow-Right.png
Logo-ran.png
Россий Шанче Академий
экспертизым эртарен
Кумданрак
Сеҥымаш диктант
Диктант Победы.jpg
Тӱрльылык тест
Администратор Единый Россий, Россий историй ушем, Российысе сарзе-историй ушем, Сеҥымаш волонтёр-влак, Россотрудничество
Тергалтеш Кугу Ачамланде сар нерген шинчымаш
Проект тӱҥалтыш 2019
Жап 45 минут
Регион уло тӱня
Текст йылме руш, англичан, француз, китай, испан, поляк, серб, монгол, да грек
Ак яра
dictantpobedy.ru

Сеҥымаш диктант (руш. Диктант Победы) — Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымаш кечым пайремлымылан келыштаралтше тӱнямбал туныктымо да патриот акций. 2019 ий гыч «Единый Россий» партийын «Историй шарнымаш» проектше кышкарыште эртаралтеш[1].

Акцийын партнёржо Российысе историй ушем, Российысе сарзе-историй ушем, «Сеҥымаш волонтёр-влак» толкын, тыгак министерстве, ведомство, кугыжаныш огыл да мер организаций, кугыжаныш корпораций-влак улыт. Силовой ведомство-влак: Обороно министерстве, Росгвардий, МВД, МЧС чолган участвоватлат.

Историй

Икымше гана «Сеҥымаш диктант» 2019 ий 7 майыште эртаралтын. Тудо Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 74 ий теммым пайремлымашлан пӧлеклалтын. Тудын тӱҥ шонымашыже россиянин да моло эллаште илыше-влакын Российын сарзе историйжым шымлаш кумылыштым нӧлтымаш лийын[2].

Диктант Российын 85 регионыштыжо да 23 йот элыште 1 300 площадкыште эртен. Тушто 9 ий гыч 90 ий марте 105 819 еҥ участвоватлен[3].

Тидын деч вара «Сеҥымаш диктантым» ий еда эртараш пунчалым лукмо.

2020 ийыште коронавирус пандемийлан да шошымсо карантинлан кӧра диктантым 3 сентябрьыш кусарыме.

2021 ийыште мероприятий 29 апрельыште эртен.

2022 ийыште «Сеҥымаш диктант» 3 сентябрьыште лийын.

2023 ийыште акций 27 апрельыште эртен. Тушто РФ-ын 89 регионжо да 46 йот эл гыч 1,8 млн утла еҥ участвоватлен. 923 тӱжем участник тудым 21 тӱжем утла площадкыште очнын возен.

2024 ийыште акций ик кечын — 26 апрельыште — эртен. Тушко диктантпобеды.рф сайтыште, тыгак Российын чыла регионыштыжо да 61 йот элыште 28 тӱжем верыште ушнаш йӧн лийын[4][5]. Тӱжемат пеле утла площадкым сарзе частьлаште, подразделенийлаште, Миноборонын, Росгвардийын, МВД-н да МЧС-ын тунемме тӧнежлаштышт организоватлыме. Тыгак аэропортлаште, пассажир самолётлаште, кӱртньыгорно вокзаллаште, мӱндыр корныш коштшо поездлаште йодыш-влаклан вашешташ йӧн лийын.

«Тиде акцийын тӱҥ задачыже — тукым-влак кокласе кылым арален кодаш, Кугу Ачамланде сар, гитлеровский Германийым шалатымаште Йошкар армийын да Совет Ушемын тӱҥ рольышт нерген чыным аралаш. Тачысе кечын лу тӱжем дене российысе салтак да офицер-влак, эртен кайыше ийласе событий-влак нерген шинчымашым шотыш налын да шке коча да кугезе кочашт-влакын примерышт почеш, оружий дене Шочмо элнан чекшым аралат, элнам неонацист осал деч аралат. Российын шуко миллион ура чонан гражданже фронтлан полша. Да тидын шотышто „Сеҥымаш диктант“ — тиде туныктымо гына огыл, тыгак кугу граждан акций — элнан пӱрымашыж деке чак лиймым, ушнымым ончыктышо да палемдыше йӧн»

— Сергей Нарышкин, Российысе историй ушемын председательже[6]

2025 ий 25 апрельыште «Сеҥымаш диктант» Российын 35 тӱжем площадкыштыже да тӱнян 90 утла элыштыже эртен[7]. Историй дене кылдалтше тестыш Кугу Ачамланде сар нерген 25 йодыш пурен. Организатор-влакын мутышт почеш, сеҥыше-влак диплом, шергакан пӧлек-влакым, тыгак 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 80 ий темме лӱмеш Сеҥымаш парадыште лияш йӧным налыныт[8]. Курск область виктерыште увертареныт: диктант возаш 94 ияш сарзе службо ветеран, лётчик, тыл пашаеҥ Виктор Шатохин ушнен[9].

Йодыш-влак

Сеҥымаш диктантыш 25 йодышан кок вариант пура. Вашешташ жап — 45 минут.

Йодыш-влак тӱрлӧ сынан улыт: текстыште коден кайыме мут-влакым пурташ, сарлан пӧлеклалтше поэмын авторжым каласаш, пуымо ужаш негызеш олам, событийым але сарзе действийын участникшым каласаш кӱлеш. Южо йодыш-влак Кугу Ачамланде сарлан пӧлеклалтше художественный фильм да монумент-влак дене кылдалтыныт. Йот эллаште диктант эртарыме вер дене кылдалтше йодыш-влак дене ешаралт кертеш.

Шинчымашым тергаш ончылгоч ямдылалташ манын, онлайн регистрацийым эрташ да акцийын сайтыштыже вераҥдыме диктантым шонен лукшо-влак деч тренировочный тест-влакым эрташ кӱлеш[10]. Организатор-влак ямдылалтме годым Российысе историй ушемын материалже-влакым кучылташ темлат.

Заданий-влак тестым эртыме кечын гына пале лийыт. Мутлан, 2023 ийыште йодыш-влак Сталинград  (руш.) (мар. да Курск  (руш.) (мар. кредалмаш-влак, Нюрнберг процесс  (руш.) (мар., Донбассым немыч-фашист оккупаций деч утарымаш да Ленинград блокаде  (руш.) (мар. кӱрлмӧ нерген лийыныт.

2024 ийыште диктантын заданийже-влак Ленинградым тӱрыснек утарымылан 80 ий теммылан, совет войска-влакын СССР чекыш лекмыштлан, фронтовик-серызе-влакын лӱмгечыштлан да моло шарныме кече-влаклан пӧлеклалтыныт[11][12]. Йодыш-влакым 8 йылмыш кусарыме: англичан, француз, испан, поляк, серб, монгол, китай да грек[4]. 25 йодышым Российысе историй да Российысе сарзе-историй ушем-влакын экспертышт ямдыленыт. Нунын кокла гыч 20-жо икгай сарзе-историй тематикылан пӧлеклалтын да 5-ше — регион дене кылдалтын[13].

Участвоватлыме условий-влак

  • Сеҥымаш диктант очнын (акцийын площадкылаштыже) да онлайн эртаралтеш.
  • Диктантыш, ийготым да гражданлыкым ончыде, чыла кумылан ушнен кертеш.
  • Дистанционный йӧн дене участвоватлаш манын, акцийын официал сайтыштыже личный кабинетыште регистрацийым эрташ кӱлеш. Регистраций годым шке ФИО-м, шочмо кечым да илыме верым ончыктыман. Тидын деч вара смс-пеҥгыдемдымаш толеш.
  • Тестым онлайн возымо годым лектыш вигак сайтыште личный кабинетыште лиеш. Тыгак личный кабинетыште участник да сеҥыше-влакын лӱман дипломыштым шкалан арален кодаш йӧн уло.
  • «Сеҥымаш диктантын» регионысо площадкылаштыже участник-влаклан индивидуальный идентификаций номер-влак пуалтыт. Лектышым пален налаш 13 значениян номер-влак кӱлыт. Нуно возымо кечын площадкыште возымо кечын бланк-влак дене пырля пуалтыт[14].
  • Регионысо площадкылаште очнын эртыме тестын лектышыж почеш кӱкшыт лектышым налше да эн шуко баллым погышо абитуриент-влак вуз-влакыш пурымо годым ешартыш балл-влакым налыт[15].

Почто марке

2024 ий 26 апрельыште почтышто ужалмашыш «Сеҥымаш диктантлан» пӧлеклалтше марке лектын. Тудын ӱмбалныже историй да туныктымо акцийын эмблемыжым сӱретлыме. Икымше кечысе конверт-влакым ешарен лукмо лукмо да посна йӧртымӧ штемпель-влакым ыштыме: Моско, Волгоград, Мурманск, Пенза, Рязань, Тверь, Якутск да Ярославльлан[16].

«Сеҥымаш диктант» почто марке

Ешартыш увер

2023 ий гыч «Сеҥымаш диктант» акций кышкарыште «Сеҥымаш автопробег»  (руш.) (мар. ретроралли эрта[17].

Палемдымаш

  1. ↑ Диктант Победы. Единая Россия. Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  2. ↑ Анастасия Сивякова. Как принять участие в «Диктанте Победы» 26 апреля и где пройдет тестирование. РИАМО (18 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  3. ↑ «Диктант Победы». Добро.РФ. Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  4. ↑ 1 2 «Диктант Победы» напишут в 58 странах мира. Россотрудничество (17 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  5. ↑ Игорь Геращенко, Александр Хинштейн, Диктант Победы 2024: дата проведения, ответы на вопросы, официальный сайт, сертификат, регистрация, тема, результаты, <https://www.kp.ru/edu/shkola/diktant-pobedy/>. Тергыме: 10 вӱдшор 2026. 
  6. ↑ 61 страна, 28 тысяч площадок: «Единая Россия» в шестой раз провела «Диктант Победы». Единая Россия (26 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  7. ↑ В Белоруссии больше тысячи человек зарегистрировались на "Диктант Победы", 24.04.2025, <https://ria.ru/20250424/belorussija-2013190188.html?in=l>. Тергыме: 10 вӱдшор 2026. 
  8. ↑ «Диктант Победы» стартовал в 90 странах мира. Новости. Первый канал (неопр.) (25 вӱдшор 2025). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  9. ↑ В Курской области 94-летний ветеран принял участие в "Диктанте Победы", 25.04.2025, <https://ria.ru/20250425/veteran-2013457152.html?in=l>. Тергыме: 10 вӱдшор 2026. 
  10. ↑ Диктант Победы – 2024. Российская государственная детская библиотека (22 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  11. ↑ "Диктант Победы" пишут на центральной площадке в Музее Победы в Москве, 2026-04-10, <https://rg.ru/2024/04/26/diktant-pobedy-pishut-na-centralnoj-ploshchadke-v-muzee-pobedy-v-moskve.html?ysclid=lvhvz4985e222101226>. Тергыме: 10 вӱдшор 2026. 
  12. ↑ Акция "Диктант Победы". Моро-Орловская средняя общеобразовательная школа (18 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  13. ↑ Михаил Дорофеев. Состоялась VI Международная историко-просветительская акция «Диктант Победы». Российское историческое общество (26 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  14. ↑ Как принять участие в «Диктанте Победы» 26 апреля и где пройдет тестирование. РИАМО (18 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  15. ↑ 26 апреля 2024 года состоится ежегодная Международная просветительско-патриотическая акция «Диктант Победы» - Российское историческое общество. web.archive.org. Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  16. ↑ 26 апреля в почтовое обращение вышла марка, посвящённая Международной историко-просветительской акции «Диктант Победы». rusmarka.ru (10 вӱдшор 2026). Тергыме кече: 10 вӱдшор 2026.
  17. ↑ «Единая Россия» провела «Автопробег Победы» в Москве, Нижнем Новгороде и Севастополе, 2024-04-25, <https://er.ru/activity/news/edinaya-rossiya-provela-avtoprobeg-pobedy-v-moskve-nizhnem-novgorode-i-sevastopole?ysclid=m9baw8biii726022572>. Тергыме: 10 вӱдшор 2025. 
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Сеҥымаш_диктант&oldid=1227029" гыч налме