Пиксаев, Николай Михайлович

Николай Михайлович Пиксаев
Николай Михайлович Пиксаев
Шочмо кече	10 шыжа 1937
Шочмо вер	Ивановка[d], Алексеевский ял шотан илем[d], Базарный Карабулак[d], Саратов область, РСФСР[d], СССР;
Колымо кече	16 идым 2005 (67 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий;
Гражданлык	СССР → Россий
Паша сомыл	юрист, прокурор
Награде да премий	; ; Россий Федерацийысе прокуратурын чапланыше пашаеҥже; Марий Эл Республикын Чапкагазше (2000)

Николáй Михáйлович Пиксáев (10 шыжа 1937, Ивановка^[d], Саратов область — 16 идым 2005, Йошкар-Ола) — совет да российысе юрист, прокуратур вуйлатыше. Марий АССР прокурорын икымше алмаштышыже (1983—1990), Марий Эл Республикын прокуроржо (1990—2000), 3-шо классан юстицийын кугыжаныш советникше, генерал-майор (1992), генерал-лейтенант (1996). РСФСР-ын сулло юристше (1982). Россий прокуратурын чапланыше пашаеҥже.

Илыш корныжо

Механизаторын ешыштыже шочын. 1954 ийыште кыдалаш школым пытарымеке, Д. И. Курский лӱмеш Саратовысо юридический институтыш (руш.) (мар. тунемаш пурен, тудым 1958 ийыште тунем пытарен^[1].

1959 ийыште Марий АССР-ыш колтеныт, 1963 ий марте МАССР-ысе Волжский районысо прокуратурын стажёржо. 1963 гыч 1967 ий марте — Волжский районысо прокурорын полышкалышыже, 1967 гыч 1971 ий марте — уэш Волжский прокуратурын следовательже^[1].

1971 ий гыч — Марий АССР-ысе прокуратурын следственный пӧлкажын прокуроржо, 1971 ий сентябрь гыч 1974 ий апрель марте — МАССР прокурорын ийготыш шудымо-влак дене паша шотышто кугурак полышкалышыже. 1974 ийыште Йошкар-Оласе уэш ыштыме Ленин районын прокуроржын должностьышкыжо темленыт. 1983 ийыште МАССР прокурорын икымше алмаштышыжлан шогалтеныт^[1].

1990 ий 26 декабрьыште СССР Генеральный прокурорын сомылжым шуктышын кӱштыкшӧ дене Н. М. Пиксаевым Марий АССР-ын (Марий ССР — Марий Эл Республикын) прокуроржылан шогалтеныт. 2000 ий марте Марий Элын прокуроржо лийын: 3-шо классан юстицийын кугыжаныш ойпуышыжо, генерал-майор (1992), генерал-лейтенант (1996). 2000 ий 13 сентябрьыште отставкыш каен^[2].

2005 ий 16 сентябрьыште Йошкар-Олаште колен.

Мер-политике паша

1994 ий гыч Марий Эл Республикысе Президент пеленысе правоохранительный пашам виктарыме шотышто каҥаш председательын алмаштышыже лийын^[3].
Йошкар-Оласе 28-ше №-ан Речной сайлыме округ деч Марий ССР-ын калык депутатшылан сайлалтын^[4].
Марий ССР — Марий Эл Республикын Конституцийжым пеҥгыдемдымаште тыршен (1995 ий 23 июнь)^[4].

Шарнымаш

РСФСР-ын сулло юристше, Марий Эл Республикын икымше прокуроржо Николай Михайлович Пиксаевлан чапкӱ (Йошкар-Ола)

2020 ий 2 октябрьыште Йошкар-Оласе Кремлёвский уремыште Марий Эл Республикын икымше прокуроржо Н. М. Пиксаевлан чапкӱм пайремлын почыныт. Тудын нерген шарнымашым курымаҥдаш шонымашым Марий Элын прокуроржо С. Беляков темлен. Почмаште Н. М. Пиксаевын коллегыже-влак, прокуратур, судейский корпус да правоохранительный органын ветеранже-влак, тудын тунемшыже-шамыч — Россий Следственный комитетын Марий Эл Республикысе Следственный виктемжын представительже-влак, Йошкар-Олан мэрже Е. Маслов лийыныт^[1].

Ий еда август тылзыште Марий Элысе ерлаште республикын прокуроржо Н. М. Пиксаевым шарныме лӱмеш спортивный колым кучымаш дене кубок верч таҥасымаш-влакым эртарат^[5].

Чаплӱм ден суаптар-влак

РСФСР-ын сулло юристше (1982)
«Россий Федерацийысе прокуратурын чапланыше пашаеҥже» оҥпале^[1];
«Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль^[1];
«Паша ветеран» медаль^[1];
СССР Кугыжаныш учреждений пашаеҥ-влак профушемын РК-н да Генеральный Прокурорын Чаптаныкышт^[1];
Марий Эл Республикын Чапкагазше (2000).

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Новости - Прокуратура Республики Марий Эл (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
↑ В Марий Эл установят памятник порядочному прокурору (неопр.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
↑ Вопросы совета при президенте Республики Марий Эл по координации правоохранительной деятельности, Указ Главы Республики Марий Эл от 14 января 1994 года №9 (неопр.). docs.cntd.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 7 пургыж 2021 ий.
↑ ¹ ² Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
↑ Соревнования по рыболовству - Следственного комитета Российской Федерации по Республике Марий Эл (руш.). mari.sledcom.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

Литератур

Пиксаев Николай Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 282. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Пиксаев Николай Михайлович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 622. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Рыбакова Т. Л., Мочаев В. А., Иваков А. В. Пиксаев Николай Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 340. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

[:0-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Новости - Прокуратура Республики Марий Эл (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[2] В Марий Эл установят памятник порядочному прокурору (неопр.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[3] Вопросы совета при президенте Республики Марий Эл по координации правоохранительной деятельности, Указ Главы Республики Марий Эл от 14 января 1994 года №9 (неопр.). docs.cntd.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 7 пургыж 2021 ий.

[:1-4] ¹ ² Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[5] Соревнования по рыболовству - Следственного комитета Российской Федерации по Республике Марий Эл (руш.). mari.sledcom.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]