Мосолова, Лидия Владимировна

Лидия Мосолова
Лидия Мосолова
Шочмо кече	4 ӱярня 1918
Шочмо вер	Пермь, РСФСР[d];
Колымо кече	28 шыжа 1996 (78 ий)
Колымо вер	Пермь, Россий;
Гражданстве	СССР; Россий;
Профессий	актёр, киноактёр, педагог
Суаптар	; ; ;

Лидия Владимировна Мосолова (4 ӱярня 1918, Пермь, РСФСР^[d] — 28 шыжа 1996, Пермь) — совет да российысе театр да кино актрисе, театр педагог. СССР-ын калык артисткыже (1980). К. С. Станиславский лӱмеш РСФСР кугыжаныш премийын лауреатше (1975).

Илыш корно

Йоча пагыт

1918 ий 4 мартыште Чыкма олаште (моло увер почеш — Пермьыште^[1]^[2]) шочын. Дворян тукым гыч лектын^[3].

Шинчымаш

1940 ийыште А. В. Луначарский лӱмеш Москосо кугыжаныш театр сымыктыш институтын (ГИТИС-ын, кызыт Российысе театр сымыктыш институт — ГИТИС (руш.) (мар.) актёр факультетшым тунем пытарен. М. М. Тархановын, В. В. Белокуровын да В. И. Мартьянован мастаргудыштышт тунемын^[2].

Усталык корно

1940 гыч 1946 ий марте — Ф. Г. Волков лӱмеш Ярославльысе драме театрын актрисыже^[2]. Кугу Ачамланде сар жапыште фронтовой концерт бригаде-влакын пашаштышт участвоватлен.

1946 ийыште Пермьыш куснен. Тушто Пермьысе академический драме театрын (кызыт Пермьысе академический Театр-Театр) актрисыже лийын^[2]. Театрыште пашам ыштымыже жапыште тудо 150 утла рольым чоҥен^[1]. Эн кӱлешанже-влак коклаште: Анна Каренина (Л. Н. Толстойын романже почеш шындыме «Анна Каренина»), Васса Железнова (М. Горькийын «Васса Железнова»), Гертруда (У. Шекспирын «Гамлет»), Анна кова (В. Г. Распутинын «Пытартыш жап» («Последний срок»), Руца кока (И. П. Друцэн «Самырык пагытнан кайыкше-влак» («Птицы нашей молодости»).

Ик кинорольышто — туныктышо Анна Антоновна семын «Кокымшо классыште тунемше да кокымшо ийлан кодшо Иван Семёновын приключенийже-влак» («Приключения Ивана Семёнова, второклассника и второгодника») фильмыште (Лев Давыдычевын повестьше почеш Пермьысе телевидений студий войзен) сниматлалтын^[1].

Педагогике паша

Педагогике пашам шуктен. Пермь кугыжаныш университетыште сценысе ой (сценическая речь) почеш факультативын вӱден^[2]. Пермьысе академический драме театр пеленысе театр студийыште пашам ыштен, тыгак Пермь хореографий училищыште актёр мастарлыкым туныктен.

1951 ий гыч ВКП(б)-ын йыжъеҥже^[2].

1996 ий 28 октябрьыште Пермьыште колен. Кечывалвел шӱгарлаште тоеныт^[1].

Театрысе роль-влак

А. Н. Островскийын «Шокшо шӱм» («Горячее сердце») — Параша
Л. Н. Толстойын произведенийже почеш «Анна Каренина» — Анна Аркадьевна Каренина
У. Шекспирын «Гамлет» — Гертруда
В. В. Вишневскийын «Оптимистический трагедий» («Оптимистическая трагедия») — Комиссар
М. Горькийын «Васса Железнова» — Васса Борисовна Железнова
В. Г. Распутинын «Пытартыш жап» («Последний срок») — Анна кова
А. М. Галинын «Ретро» — Роза Александровна
А. П. Чеховын «Кум ака-шӱжар» («Три сестры») — Ирина / Ольга
А. П. Чеховын «Чайка» — Нина Заречная
А. Н. Островскийын «Чын сай, а пиал сайрак» («Правда хорошо, а счастье лучше») — Мавра Тарасовна Барабошева
И. П. Друцэн «Самырык пагытнан кайыкше-влак» («Птицы нашей молодости») — Руца кока
А. Касонан «Пушеҥге-влак шогышыла колат» («Деревья умирают стоя») — Эухения
Э. Л. Войничын возымыж почеш «Овод» — Джемма
М. И. Алигерын «Чын нерген йомак» («Сказка о правде») — Зоя
К. М. Симоновын «Руш еҥ-влак» («Русские люди») — Валя
Э. де Филиппон «Филумена Мартурано» — Филумена Мартурано
М. Горькийын «Шоҥго коча» («Старик») — Софья
М. Горькийын «Мещан-влак» («Мещане») — Татьяна
И. П. Друцэн «Каса маре» — Василуца
Г. Фигейредон «Рывыж да виноград» («Лиса и виноград») — Клея
Дж. Патрикын «Шергакан Памела» («Дорогая Памела») — Памела
1987 — Л. Н. Толстойын «Пычкемышын вийже» («Власть тьмы») — Матрёна
1989 — С. Мрожекан «Танго» — Эугения
1990 — Л. Пиранделлон «Ончычсо семынак, но ончычсо деч сайрак» («Как прежде, но лучше, чем прежде») — Эрнестина Галифи
1996 — А. Н. Островскийын «Чот кугу окса» («Бешеные деньги») — Надежда Антоновна Чебоксарова

Чаплӱм ден суаптар-влак

СССР-ын калык артисткыже (руш.) (мар. (1980 ий 16 апрель);
РСФСР-ын сулло артисткыже (1951 ий)^[1];
К. С. Станиславский лӱмеш РСФСР кугыжаныш премий (1975 ий) — И. П. Друцэн «Самырык пагытнан кайыкше-влак» да М. Горькийын «Васса Железнова» спектакльлаште Руца кокан да Васса Борисовна Железнован рольыштым чоҥымылан;
Октябрь Революций орден^[3];
Калык-влак Келшымаш орден (1988 ий 3 март)^[3];
«Чапле пашалан. В. И. Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль^[1];
«Паша ветеран» медаль^[1];
Пермьын чапланыше гражданинже (1996 ий)^[1].

Шарнымаш

1998 ий 4 мартыште Пермьыште «Звезда» Газет уремысе 14/33 №-ан пӧртыштӧ (кызыт — Петропавловский урем, 33), кушто актрисе илен, мемориал оҥам вераҥдыме^[1];
1999 ийыште Пермь крайыште эн сай актёр пашалан Л. В. Мосолова лӱмеш театр премийым негызлыме (икымше кучыктымо церемоний 2001 ийыште эртен)^[1].

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ 105 лет со дня рождения Лидии Владимировны Мосоловой (руш.). Пермская краевая библиотека им. А. М. Горького. Тергыме кече: 6 ага 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Мосолова Лидия Владимировна (неопр.). Энциклопедия Ярославского театра драмы им. Ф. Г. Волкова. Тергыме кече: 6 ага 2026.
↑ ¹ ² ³ Мосолова Лидия Владимировна (неопр.). marihistory.ru. Тергыме кече: 6 ага 2026.

Кылвер-влак

Страница на сайте Пермской краевой библиотеки им. А. М. Горького

[gorkilib-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ 105 лет со дня рождения Лидии Владимировны Мосоловой (руш.). Пермская краевая библиотека им. А. М. Горького. Тергыме кече: 6 ага 2026.

[volkovteatr-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Мосолова Лидия Владимировна (неопр.). Энциклопедия Ярославского театра драмы им. Ф. Г. Волкова. Тергыме кече: 6 ага 2026.

[marihistory-3] ¹ ² ³ Мосолова Лидия Владимировна (неопр.). marihistory.ru. Тергыме кече: 6 ага 2026.

[1]

[2]

[3]