Йошкар-Оласе епархий

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Йошкар-Оласе епархий
Йошкар-Оласе Благовещенский собор
Йошкар-Оласе Благовещенский собор
Эл  Россий
Черке Руш православий черке
Митрополий Марий
Ыштыме кече 1993 ий 11 пеледыш
Виктарымаш
Тӱҥ ола Йошкар-Ола
Кафедрал собор Благовещенский
Иерарх Йошкар-Оласе да Марий кундемысе митрополит Иоанн (Тимофеев)
(с 1993 ий 25 сӱрем)
Статистике
Благочиний 6
Монастырь 2
mari.eparhia.ru
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Йошкар-Оласе епархий (руш. Йошкар-Олинская епархия) — Йошкар-Ола ден Чыкма ола-влакын, тыгак Марий Эл Республикысе Курыкмарий, Звенигово, Килемар, Медведево, Оршанке, Советский да Юрино районласе чеклаште улшо приход ден монастырь-влакым ушен шогышо Руш православий черкын епархийже. Марий митрополийыш пура.

Епархий рӱдер — Йошкар-Ола. Кафедрал собор — Юмын Авалан Поро пӱрымашан Уверым пуымо лӱмеш собор[1][2].

Историй

Марий кундемым Российыш ушымо жап гыч тудын кумдыкшын эн кугу ужашыже Озаҥ епархийыш  (руш.) (мар., йӱдвел да йӱдвел-эрвел могыр-влак Виче епархийыш, касвел — Угарман епархийыш пуреныт[3].

XIX курым Марий кундемлан храм-влакым чоҥымын «шӧртньӧ курымжо» лийын. Тиде жапыште чоҥымо черке-влакын кумшо ужашыж деч утларакше 1811—1829-ше ий-влаклан логалеш. Тунам Сотнур, Похросола, Кукнур, Ӱшнур, Семёновко, У Торъял, Морко, Кожвож, Какшанмучаш, Топкавлак, Йоласал, Арде, Арын, Коротняк, Пайскырык селалаште храмым чоҥеныт[4].

1920—1930-шо ийлаште Горький епархийын Марий викариатствыже[4] Краснококшайскысе кафедре дене (кызыт Йошкар-Ола) лийын[3]. 1933 ийыште епископ Авраамийым (Чурилиным) Горький крайисполкомышто официальнын регистрироватлыме годым палемденыт: марий епископын пашаже Звенигово, Курыкмарий, Йошкар-Ола, Марий Турек, Морко, У Торъял, Оршанке, Сотнур да Юрино районлаште каен шоген.

1920—1930-шо ийлаште тӱшка репрессий духовенствым, монах ден православный калыкым авалтен. Храм-влакым сӱмырымӧ икымше толкын 1920-шо ийла мучаште — 1930-шо ийла тӱҥалтыште эртен да тӱҥ шотышто ола-влакым авалтен. Йошкар-Олаште Господь Иисус Христосын Иерусалим олаш Чапландаралт пурымыжо лӱмеш черкым сӱмыреныт, Троицкий лӱмеш храмым шалаташ тӱҥалыныт. Исполнительный орган-влакын религий общине-шамыч дене культовый пӧртлам нунылан пуымо нерген ончыч ыштыме келшымой-влакым тӱрлӧ амаллан кӧра шӧреныт. 1938—1940 ийлаште ялысе черке-влакым тӱшкан петыраш тӱҥалыныт. 1942 ий октябрьлан данный почеш Марий кундемыште, 1917 ий марте пашам ыштыше 155 православий храм гыч 9 гына кодын, да нуныштат богослуженийым эртарен огытыл[4].

1993 ий 11 июньышто Священный Синодын пунчалже почеш чоҥеныт. Озаҥ епархий деч ойыреныт. 1993 ий 25 июльышто Семёновко селасе Шнуй деч шнуй Юмын Аван храмыште Юмын литургий годым Москон да уло Русьын Святейший Патриархше Алексий II архимандрит Иоанным (Тимофеевым) Йошкар-Олан да Марий Элын епископшылан хиротонийым эртарен.

1990-ше ийла мучашлан епархийыште 10 ола да 50 ялысе черке пашам ыштен, Мироносицкий монастырьым уэш чоҥеныт, Килемар районышто Богородице-Сергиева пустынь пӧръеҥ монастырьым почыныт[4].

2017 ий 6 октябрьыште Руш православий черкын Священный Синодшын пунчалже дене Йошкар-Оласе епархий деч Волжск ола округын, тыгак Волжск, Кужэҥер, Марий Турек, Морко, У Торъял, Параньга да Шернур район-влакын административный чекыштышт Волжск епархийым  (руш.) (мар. ойыреныт. Кок епархийжымат тунамсе жапыште чоҥалтше Марий митрополийыш пуртеныт[5].

Епископ-влак

Пчелин купечын пӧртшӧ (Епархий виктем верланен) да Господьын Пылпомышко Чапландаралт нӧлталтмыже лӱмеш собор (1993 гыч 2016 ий марте кафедрал собор).
Угарман (Горький) епархийын Марий викариатствыже
  • Арсений (Денисов) (1929 ий 25 сентябрь — 11 октябрь) — назначений деч шӧрлен, штат деч кораҥденыт[6][7].
  • Иоанн (Широков) (1929 ий 17 ноябрь — 1931 ий 15 июнь, 1931 ий 11 август — 29 сентябрь)
  • Авраамий (Чурилин) (1931 ий 29 сентябрь — 1935 21 май)
  • Сергий (Куминский) (1935 ий 21—31 май)
  • Варлаам (Козуля) (1935 ий 9 июнь — 1937 ий 29 январь)
  • Леонид (Антощенко) (1937-ше ий март — 1938 ий 7 январь)
Йошкар-Оласе епархий
  • Иоанн (Тимофеев) (1993 ий 25 июль гыч)

Благочиний-влак

Епархийым 6 черке округлан пайлыме (2022 ий октябрьлан)[8]:

  • Курыкмарий благочиний
  • Йошкар-Оласе благочиний
  • Олыкмарий благочиний
  • Медведево благочиний
  • Ола воктелсе благочиний
  • Йӱдвел-Касвел благочиний

Монастырь-влак

  • Килемар районысо Богородице-Сергиева пустынь (пӧръеҥ монастырь)
  • Медведево район Ежово селасе Ежово Мироносицкий монастырь (ӱдырамаш монастырь)
Пашам ыштыдыме-влак
  • Юмым Шочыктышо Ӱдырым храмыш пуртымо лӱмеш Вершино-Сумский монастырь (ӱдырамаш; Революций изурем)
  • Михаил Архангел лӱмеш марий монастырь (пӧръеҥ; Ӓвӓсир ял, Курыкмарий район)
  • Мусерский Тихвинский пустынь (Мусь села, Килемар район)

Верысе пагалыме святой-влак

Йошкар-Оласе епархийын темлымыж почеш Россий Черкысе новомученик ден исповедник-влакын погынышт лӱмеш соборыш теве кӧм пуртеныт[9][10]:

  • Леонид (Антощенко)
  • Михаил Александрович Березин
  • Анатолий Дмитриевич Ивановский
  • Николай Владимирович Рюриков
  • Сергий Александрович Стрельников
  • Адриан Александрович Троицкий

Палемдымаш

  1. ↑ Святейший Патриарх Кирилл освятил Благовещенский кафедральный собор Йошкар-Олы. Йошкар-Олинская епархия (12 пеледыш 2016). Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026. Архивлыме 11 шыжа 2016 ий.
  2. ↑ Предстоятель Русской Церкви освятил Благовещенский собор в Йошкар-Оле. Официальный сайт Московского Патриархата (12 пеледыш 2016). Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026. Архивлыме 11 кылме 2018 ий.
  3. ↑ 1 2 Официальный сайт Русской Православной Церкви (руш.). Патриархия.ru. Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Монастыри и храмы. Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026. Архивлыме 15 ӱярня 2016 ий.
  5. ↑ Журналы заседания Священного Синода от 6 октября 2017 года. Официальный сайт Московского Патриархата (6 шыжа 2017). Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026. Архивлыме 6 шыжа 2017 ий.
  6. ↑ Архивные документы к жизнеописанию епископа Арсения (Денисова). web.archive.org. Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026.
  7. ↑ Ерошкин Ю. В. Из истории Марийского викариатства Нижегородской епархии: епископы Арсений (Денисов) и Иоанн (Широков) // Христианское просвещение и русская культура: Доклады и сообщения XIV научно-богословской конференции (16–17 мая 2011 г.). — Йошкар-Ола, 2011. — С. 9—31. — 232 с. — 500 экз. Архивировано 30 теле 2013 года.
  8. ↑ Йошкар-Олинская епархия. Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 шорыкйол 2010 ий.
  9. ↑ Религия // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 155. — 872 с. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  10. ↑ Местночтимые святые. Йошкар-Олинская Митрополия Московского Патриархата РПЦ. mari.eparhia.ru. Тергыме кече: 5 шорыкйол 2026.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Йошкар-Оласе_епархий&oldid=1233493" гыч налме