Износков, Илиодор Александрович
| Износков Илиодор Александрович | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1835 ий 15 сорла |
| Шочмо вер |
Таишевысе завод, Мамадыш уезд, Озаҥ губерний, Россий империй (кызыт Татарстан Республикысе Кукмор вел Кукмор ола шотан посёлко) |
| Колымо кече | 1917 ий |
| Колымо вер | Петроград |
| Гражданлык |
 Россий империй |
| Паша сомыл | этнолог |
Илиодор (Лиодор) Александрович Износков (15 сорла 1835, Кукмарий, Мамадышский уезд[d], Озаҥ губерний, Россий империй — 2 кылме 1917, Санкт-Петербург, Россий республик[d]) — российысе калыкым туныктымо шотышто пашаеҥ, краевед, статысе чынле ойпуышо.
Императорын Озаҥ университет пелен улшо Пӱртӱсым тергыше мертӱшкан (обществын), Шнуй Гурийын братствыжын, Озаҥ губернийысе шотлышо комитетын, рязаньысе шанче архив комиссийын чынле йыжъеҥже[1]. Брокгауз ден Ефронын «Энциклопедий мутер» савыктышыштын пашаеҥже.
Илыш корныжо
1835 ий 15 августышто Озаҥ губерний Мамадыш уезд Таишевысе заводышто шочын, кызыт Татарстан Республикысе Кукмор вел Кукмор ола шотан посёлко.
2-шо Озаҥ гимназийым (1853) да Озаҥ университетыште физике-математике факультетым (1857) тунем лектын.
Озаҥысе Икымше пӧръеҥ гимназийыште математикым туныктен.
1866—1869 ийлаште — Чыкма уездыште тынысле коклазе (мировой посредник), а 1869—1871 ийлаште — Лаишевысе уездыште сӧрасаш полшышо (мировой) судья.
1871—1874 ийлаште пашам ыштымым тергыше (инспектор), а 1874—1889 — Озаҥ губернийысе Калык училище-влакын директорышт.
1889—1896 ийлаште — Озаҥысе реальный училищын директоржо.
1896—1907 ийлаште — Шнуй Синодысо обер-прокурор Победоносцев Константин Петровичын вуйлатымыж почеш посна йодмашым шуктышо чинъеҥ, Юл-Чолман кундемысе руш огыл калык коклаште кӧргычон школ ведомствын эскерышыже.
Яковлевын Симбирскысе школжым чаманен ончен, 1912 ийыште школлан шке книгагудыжым пуэн[2]; 1927 ийыште ты книгагудо пого Износковын архивше дене пырля Чуваш рӱдӧ тоштерыш логалын.
2.11.1917 ийыште[3] Петроградыште колен. Смоленский православий шӱгарлаште тоеныт.
Нумизмат да археологий коллекцийым кучен[4]. Тудо Н. И. Ильинский дене палыме лийын да серыш гоч кылым кучен[5].
Шарнымаш
- И. А. Износков нерген материал Ульяновск кундем да Озаҥ университетысе архивлаште уло[6].
- Кукмор посёлкышто Илиодор Износков лӱмеш урем уло.
Тыгак ончо
Палемдымаш
- ↑ Личный состав Рязанской Ученой Архивной Комиссии к 1 января 1900 года. Тергыме кече: 16 теле 2018. Архивлыме 14 вӱдшор 2019 ий.
- ↑ Казанская Духовная Семинария РПЦ. Тергыме кече: 28 ӱярня 2013. Архивлыме 3 шорыкйол 2014 ий.
- ↑ ЦГИА.
- ↑ Коллекционеры старой Казани. Тергыме кече: 28 ӱярня 2013. Архивировано из оригинала 29 шыжа 2012 ий.
- ↑ Материалы по народам Поволжья в письмах Н. И. Ильминскому. Тергыме кече: 28 ӱярня 2013. Архивировано из оригинала 4 кылме 2013 ий.
- ↑ Личные архивные фонды в государственных хранилищах СССР Архивысе копий 27 шорыкйол 2013 гыч
Литератур
- Износков Илиодор (Лиодор) Александрович Архивысе копий 4 ӱярня 2016 гыч // Чувашская энциклопедия
- Износков Илиодор Александрович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 392. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Айплатов Г. Н., Акшиков А. Г. Износков Илиодор Александрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 175. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Износков Илиодор Александрович Архивысе копий 4 ӱярня 2016 гыч