Иванов, Энсай Макарович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Энсай Макарович Иванов
Иванов, Энсай Макарович.jpg
Шочмо кече 1933 ий 25 пеледыш(1933-06-25)
Шочмо вер Марий-Йошкарэҥер, Кужэҥер район, Марий автоном область, РСФСР, СССР
Колымо кече 2003 ий 9 ӱярня(2003-03-09) (69 ий)
Колымо вер Советский (Марий Эл), Марий Эл, Россий
Гражданлык  СССР Россий
Паша сомыл тоштер пашаеҥ, краевед, журналист, педагог

Энсай Макарович Иванов (1933 ий 25 июнь, Марий-Йошкарэҥер ял, Кужэҥер вел, Марий автоном область, РСФСР, СССР2003 ий 9 март, Советский посёлко, Марий Эл, Россий) ― марий совет тоштер пашаеҥ, краевед, журналист, туныктышо, меръеҥ, СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже. Марий Элысе Совет вел краевед тоштерым негызлыше да икымше директоржо (1995—2003). Кужэҥер вел Йывансола кыдалаш школын директоржо (1956―1960), Совет районысо Орша (1962―1967) да Роҥго (1967―1971) школ-влакын директоржо. КПСС йыжъеҥ.

Илыш корныжо

1933 ий 25 июньышто кызытсе Марий Эл Кужэҥер вел Марий-Йошкарэҥер ялыште[1] ветеринар-фельдшер да туныктышын ешыштышт шочын[2].

1955 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтын историй пӧлкажым тунем пытарен. Тудым тунем лекмеке, Свердловск область Красноуфим вел Кыдал Бугалыш селасе кыдалаш школыш туныктышылан колтымо, тушто 1 ий пашам ыштен.

1956 ий гыч Марий АССР Кужэҥер вел Йывансола кыдалаш школын директоржылан пашам ыштен[3], 1960 ий гыч — Кужэҥер райисполком председательын алмаштышыжлан[2].

1962 ий гыч — Совет вел Орша школын, 1967―1971 ийлаште — Ронго школын директоржо[2][4].

1971 ий гыч — Марий АССР Совет велысе «Коммунизм верч» газетын корреспондентше, редакторын алмаштышыже[2].

1995 ий гыч — Марий АССР Совет вел краеведений тоштерым негызлыше да икымше директоржо[2][5][6].

2003 ий 9 мартыште Марий Эл Советский посёлкышто колен, туштак тойымо[2].

Тоштер да краевед пашаже

Кужэҥер вел Йывансола кыдалаш школышто да Совет вел Ронго школын директоржылан пашам ыштыме ийлаште школ краевед тоштер-влакым негызлен[2].

1995 ийыште Марий АССР Совет район краевед тоштерым почаш темлен, шкеак ты пашам шуктен[2][5][6][7].

Марий Эл Совет районышто шочшо палыме еҥ-влак нерген «Шочмо вел, йӧратыме» (1995), «Районын кугешнымашыже да чапше» (2000) книга-влакын[8] авторжо[2].

Илышыжын пытартыш кечыж марте журналистике дене кылым кучен, газетлаш статья ден заметке-влакым возен, «Нуно Ачамландымым араленыт» районысо шарнымаш книган 2 томжым савыктен лукташ ямдылен.

СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже[4].

Шарнымаш

  • 2006 ий гыч Э. М. Ивановын лӱмжым Марий Элын Совет велысе краевед тоштерже нумалеш[2][4][7].

Палемдымаш

  1. Мари-Йошкаренер | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мочаев, 2017, с. 172.
  3. Куженерский район, Республика Марий Эл, Сайт газеты Заря, Наследие народа мари. moyaokruga.ru. Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  4. 1 2 3 Прошлое и настоящее рядом. sovetskiy.bezformata.com. Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  5. 1 2 Советский районный краеведческий музей им.Э.М. Иванова. old.mari-el.gov.ru. Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  6. 1 2 Советский районный краеведческий музей им. Э.М. Иванова. museum.ru. Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  7. 1 2 Советский районный краеведческий музей (руш.). komanda-k.ru (9 теле 2021). Тергыме кече: 27 теле 2022. Архивлыме 27 теле 2022 ий.
  8. Энсай Макарович Иванов. Гордость и слава района: Док. очерки о знат. земляках Совет. р-на. — пос. Советский (Респ. Марий Эл), 2000. — 104 с. Архивировано 27 теле 2022 года.

Литератур

  • Иванов Энсай Макарович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 148. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Васильев А. Е., Мочаев В. А. Иванов Энсай Макарович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 172. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.