Сарзе разведчикын кечыже
| Сарзе разведчикын кечыже | |
|---|---|
 Тӱҥ разведке управленийым ыштымылан 100 ий темме лӱмеш Владимир Путинын участвоватлыме мероприятий (2018 ий 2 ноябрь) | |
| Тӱрлылык | Сарзе пайрем |
| Официал | «Сарзе разведчикын кечыже» |
| Ыҥ | сарзе йӱла-влакым аралымаш |
| Ышталтын |
Казахстаныште — 1992 ий гыч Российыште — 2006 ий гыч Арменийыште — 2009 ий гыч Белоруссийыште — 2013 ий гыч |
| Палемдат |
 Белоруссий Казахстан Россий Армений |
| Кече | 5 кылме (ий еда) |
| Кылдалтын | СССР-ын РГРУ-м ыштыме кече дене |
Тӱҥ разведке управленийын 100 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтше пайрем вашлиймаште.
Моско, Россий армийын театрже.
2018 ий 2 ноябрь
Сарзе разведчикын кечыже (Сарзе разведкын кечыже) — сарзе-влакын пайремышт, Российыште, Белоруссийыште, Казахстан да Арменийыште 5 ноябрьыште палемдалтеш.
Пайремын шочмыж нерген
СССР-ын Саргурал вийыште тыгай пайрем улмо нерген ушештарымаш лийын огыл.
1918 ий 5 ноябрьыште Совет Республикын Реввоенсоветысе Полевой штабшын кышкарыштыже Йошкар Армийын чыла разведке органже-влакын вийыштым координироватлыше управлений ышталтын, тудыжо шуко гана шке лӱмжым вашталтымеке, 1953 ийыште СССР Саргурал Вийын Тӱҥ штабшын Разведке шотышто тӱҥ управленийже лийын, кӱчыкын СССР ГРУ[1].
СССР шаланымеке, СССР ГРУ-н Москошто улшо тӱҥ аппаратше Россий Федерацийысе Саргуралан вийын Тӱҥ разведке управленийышкыже савырнен, Россий Федерацийым Аралыше министерствын тӱжвал разведкын ужашыжлан шотлалтын[2].
Лачшымак, Россий Федерацийын Саргурал вийжын Тӱҥ разведке управленийым ыштыме кече 2000 ий марте тӱҥ ведомствышто гына палемдалтын[3].
2000 ий 12 октябрьыште Россий Федерацийын Аралтыш министрже И. Д. Сергеевын 490-ше №-ан кӱштыкшӧ дене ведомстве кӱкшытыштӧ «Сарзе разведчикын кечыже» паша пайрем увертаралтын, тудым СССР ГРУ-н ыштыме кечын, ий еда 5 ноябрьыште палемдаш кӱштымӧ[4].
2006 ий 31 майыште Россий Федераций Президент В. В. Путинын 549-ше №-ан «Россий Федерацийысе Саргурал вийыште профессий пайремым да шарныктыше кечым палемдыме нерген» кӱштыкшӧ дене тиде пайрем официал кугыжаныш пайрем-влак радамыш пурталтын да Россий Федерацийыште ий еда 5 ноябрьыште палемдалтеш[5].
Казахстан Республикын Саргурал вийыштыже «Сарзе разведкын кечыже» сарзе пайрем[6] 1992 ий гыч кажне ийын 5 ноябрьыште палемдалтеш[7]. Тиде кечынак Казахстаныште «Тӱжвал разведкын кечыже» палемдалтеш[8].
Беларусь Республикын Саргурал вийыштыже «Сарзе разведкын кечыже» сарзе пайрем ий еда 5 ноябрьыште палемдалтеш[9]. Пайремым палемдаш тӱҥалме ий раш огыл, но тидын нерген ушештарымаш эн ондак 2013 ий дене кылдалтын[10].
Арменийын Саргурал вийыште «Сарзе разведкын кечыже» — сарзе пайрем, ий еда 5 ноябрь палемдалтеш[11]. Пайремым увертарыме идалык раш огыл, тидын нерген эн ондакысе увер 2009 ий дене ончыкталтын[12].
Палемдымаш
- ↑ Феськов В. И., Голиков В. И., Калашников К. А., Слугин С. А. Глава 7. Воинские формирования Главного разведывательного управления Генерального штаба Вооружённых Сил (1950—1991) // Вооруженные Силы СССР после Второй мировой войны: от Красной Армии к Советской. Часть 1: Сухопутные войска. — Томск: Издательство Томского университета, 2013. — С. 260—268. — 640 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-89503-530-6.
- ↑ «Сегодня отмечается День военного разведчика в Вооружённых силах Российской Федерации». www.mil.ru (5 кылме 2014). Тергыме кече: 6 кылме 2019.
- ↑ Сергей Дюпин. «В тылу друзей» // Коммерсантъ-Власть : Еженедельный журнал. — М.: Издательский дом «Коммерсантъ», 1998. — № 42(294). — С. 30.
- ↑ «5 ноября в Вооруженных Силах Российской Федерации отмечается День военного разведчика». www.mil.ru (5 кылме 2011). Тергыме кече: 6 кылме 2019.
- ↑ Указ Президента РФ №549 от 31 мая 2006 года. www.kremlin.ru (31 ага 2006). Тергыме кече: 6 кылме 2019. Архивлыме 26 сӱрем 2021 ий.
- ↑ «День военной разведки отмечается в Вооруженных Силах РК». mod.gov.kz (5 кылме 2019). Тергыме кече: 6 кылме 2019.
- ↑ Павел Митрофанов. «В Вооруженных Силах Казахстана 5 ноября отмечается День военной разведки». www.rk-news.com (5 кылме 2019). Тергыме кече: 6 кылме 2019. Архивлыме 17 кылме 2019 ий.
- ↑ «5 ноября. Календарь Казинформа «Даты. События». www.inform.kz (5 кылме 2019). Тергыме кече: 6 кылме 2019. Архивлыме 5 кылме 2019 ий.
- ↑ «Поздравление Министра обороны Республики Беларусь с Днем военной разведки». www.mil.by (4 кылме 2016). Тергыме кече: 6 кылме 2019. Архивлыме 28 шыжа 2018 ий.
- ↑ «5 ноября: огненный праздник правосудия и День военного разведчика РБ». www.interfax.by (5 кылме 2013). Тергыме кече: 6 кылме 2019.
- ↑ «Армянские военные разведчики отмечают свой профессиональный праздник». www.newsarmenia.am (5 кылме 2016). Тергыме кече: 4 пургыж 2023.
- ↑ «Огонь, вода и медные трубы». www.noev-kovcheg.ru (5 кылме 2016). Тергыме кече: 4 пургыж 2023.