Почтын тӱнямбал кечыже
| Почтын тӱнямбал кечыже | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Профессионал пайрем |
| Официал | англ. World Post Day |
| Тыгак | руш. Международный день почты |
| Ыҥ | Тӱня мучко почто обслуживанийым чапландарымаш да вияҥдымаш, тыгак почто отделенийлаште тыршыше-влакым саламлымаш. |
| Ышталтын | 1969 ийыште |
| Ыштыше | Тӱнямбал почто ушем, Ушнышо калык-влак организаций |
| Палемдат |
 Тӱнямбал пайрем |
| Кече | 9 шыжа |
| Кылдалтын | 1874 ий 9 октябрьыште Тӱнямбал почто ушем ышталтме дене |
 РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак | |
Почтын тӱнямбал кечыже ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Post Day, араб. اليوم العالمي للبريد, исп. Día mundial del correo, кит. 世界郵政日, фр. Journée mondiale de la poste ) тӱнямбал пайрем-влак кокла гыч иктыже, 1969 ийыште Почтын тӱнямбал ушемже (ВПС) дене палемдалтын.
Серыш арнян кышкарыште 9 октябрьын палемдалтеш. Почтын тӱнямбал кечыже ООН-ын тӱнямбал кече радамышкыже пурталтын.
Кечын негызше да эртарыме радам
1939 ийыште XI Тӱнямбал почто конгрессыште Буэнос-Айресыште ий еда 9 октябрьым «ВПС кече» семын пайремлаш темлыме, лач ты кечын 1874 ийыште ВПС шочын, но тиде пунчал вийым налын кертын огыл. Тыгаяк пунчалым 1969 ийыште Токиошто (Японий) XVI Тӱнямбалысе почто конгресс уэш луктын. Тӱнямбал пайрем семын ВПС-ын кечыже 1970 ийыште икымше гана палемдалтын. 1984 ийыште XIX Тӱнямбалсе почто конгрессыште «ВПС кече» «Почтын тӱнямбал кечыже» ман лӱмдалтын.
Ондак 1957 ийыште Оттавыште (Канада) лийше Почтын XIV тӱнямбал конгрессше ий еда Серыш арням эртараш тӱҥалаш темлен, ты кече Тӱнямбал почто кече дене (9 октябрь) иктеш толын.
Пайрем тыгак ООН-ын увертарыме тӱнямбал кече кышкарыш пура да тудо тӱняште почто пашам мокташ да вияҥдаш йӧным ыштышаш.
Россий Федерацийыште Президентын кӱштыкше дене 1994 ийыште эше ик пайремым увертарыме — Россий почтын кечыже, июльысо кокымшо рушарнян палемдалтеш.
Почтын тӱнямбал кечыж лӱмеш тӱрлӧ шотан мероприятий-влак эртаралтыт. Мутлан, 2005 ийыште Камерунышто почтовый пашаеҥ ден CAMTEL телекоммуникаций компаний еҥ-влак коклаште футбол матчым эртареныт[1]. Филиалистике койышан мероприятий-влак эре гаяк эртаралтыт, нуно тунамак Серыш арня кышарыште улыт: ончер-влак, Почтын кечыж лӱмеш почто маркым, конвертым савыктат да тулея молат. Мутлан, 2006 ийыште Почтын тӱнямбал кечыж лӱмеш Архангельск почтамтыште «Серышын тувыржо» серыш калта ончер почылтын[2], Приднестровьеште посна корреспонденцийын «гашенийже» эртенref>См. описание спецгашения Приднестровья на сайте Информационного агентства «Ольвия-пресс» 2008-05-24 на Wayback Machine (от 24 ага 2008):
- «„Почта Приднестровья“ проводит сегодня специальное гашение корреспонденции, приуроченное к всемирному дню почты» Архивысе копий 22 кылме 2014 гыч — заметка от 9 октября 2006 года. (Ончымо кече: 6 кылме 2008)</ref>, Украинын Донецк кундемыштыже филателист ончер ончыкталтын, баллон да парашют почтын рейсше лийыныт, почылтын, тыгодым кажне почто серыш посна штемпель да марке дене сылнештаралтын[3].
2007 ийыште тиде кечын Россий кундемласе почто филиаллаште «Я рисую алфавит» российысе конкурсышто сеҥыше лауреат-влакым палемден суапландареныт[4]. Конкурс Российыште икымше почто маркым лумылан 150 ий теммылан, тыгак Руш йылме идалыклан, да российысе почто вияҥме историйлан пӧлеклалтын. Конкурсым «Россий почто», «Марка» савыктыш-торгайыше рӱдер, Россий филиалист-влакын Ушемышт эртареныт.
Почтын тӱнямбал кечыжын ий едасе темыже
Почтым тӱнямбал кечым эртарымаш кажне ийын могай-гынат темылан пӧлеклалтын. Тыгеракын, 2004 ийыште «Почтысо суапым чыла вере шарымаш», ӱжыкмут лийын, а 2006 ийыште — «Тӱнямбал почто вапш: чылалан да кажне олаште».
Палемдымаш
- ↑ Deutschmann J. 9 October celebrated the world over Архивысе копий 11 пеледыш 2007 гыч // Union Postale. — 2005. — Vol. 130. — No. 4. — P. 32—34. (фр.) (англ.) [Статья о праздновании Всемирного дня почты 9 октября 2005 года.] (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- ↑ «В Архангельской области отметят Всемирный день почты» Архивысе копий 11 шорыкйол 2012 гыч — заметка от 9 октября 2006 года на сайте Информационного агентства «Двина-Информ». Архивысе копий 11 пеледыш 2008 гыч (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- ↑ Сердечная О. Вам аэрописьмо! Архивысе копий 21 шорыкйол 2012 гыч // Жизнь. — Донецк, 2006. — № 3126 (148). — 11 октября. (Ончымо кече: 30 ага 2008)
- ↑ См. информацию об этом, например, на сайтах Информационного агентства «Бел. Ру» Архивысе копий 20 шорыкйол 2007 гыч и УФПС Республики Хакасия Архивысе копий 16 ага 2008 гыч:
- «Сегодня — Всемирный день почты» Архивысе копий 7 шорыкйол 2012 гыч — заметка Светланы Мегедь от 9 октября 2007 года. (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- «Хакасский филиал Почты России во Всемирный день почты подготовил подарок для любителей филателии» Архивысе копий 4 ӱярня 2016 гыч — заметка от 12 октября 2007 года. (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
Кылвер-влак
- upu.int/en.html (англ.) — официальный сайт Почтын тӱнямбал кечыже
- Веб-страница, посвящённая Всемирному дню почты. (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- Послание генерального директора Всемирного почтового союза от 5 сентября 2008 года по поводу Дня почты. (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- Всемирный день почты в календаре международных событий на ООН (англ.) (Ончымо кече: 22 идым 2007)
- Всемирный день почты на «Почта России» (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- «24-й Всемирный почтовый конгресс» на сайте «Негус Экспо» (Ончымо кече: 6 кылме 2008) Архивировано 31 теле 2009 года.
- Всемирный день почты — справка на сайте «РИА Новости». (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- [www.calend.ru/holidays/0/0/85/ «Всемирный день почты»] — статья на сайте проекта [www.calend.ru/ «Календарь праздников».] (Ончымо кече: 6 кылме 2008)
- Указ Президента РФ об учреждении «Дня российской почты». (Ончымо кече: 6 кылме 2008) Архивировано 14 шыжа 2007 года.
- @Mail.Ru: Всемирный день почты2009-10-12 на Wayback Machine (от 12 шыжа 2009)