Новосёлов, Сергей Павлович

РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Новосёлов.

Сергей Павлович Новосёлов
Шочмо кече	12 ӱярня 1930(1930-03-12) (96 ий)
Шочмо вер	Кугу Гари[d], Россий
Эл	СССР  Россий
Профессий	тӱҥ эмлызе
Шанче алан	оториноларингологий
Паша вер	Марий АССР Республикысе эмлымвер Марий АССР тазалык аралтыш министерстве
Образований	Озаҥ кугыжаныш медицине университет[d]
Званий	Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1989)
Награде да премий

Сергéй Пáвлович Новосёлов (шоч. 12 ӱярня 1930, Кугу Гари^[d]) ― совет да российысе тазалык аралтыш пашаеҥ. Марий АССР тазалык аралтыш министрын алмаштышыже (1969―1977), МАССР / Марий Эл Республикысе эмлымверын тӱҥ эмлызыже (1977―1997). Россий Федерацийын сулло эмлызыже (1995). Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1989).

Илыш корныжо

1930 ий 12 мартыште Киров областьысе Лебяж район Кугу Гари ялысе кресаньык ешеш шочын.

1948 ийыште Вӱрзым (Уржум) фельдшер-акушер училищым, 1962 ийыште Озаҥысе медицине институтым (отличий дене) тунем пытарен.

Институтым тунем пытарымеке, икмыняр жап Якут АССР-ыште фельдшер-акушер пунктын вуйлатышыжлан пашам ыштен. Вара Марий АССР-ыш колталтын: Шернур посёлкышто фельдшерлан, Волжск олаште эмлызе-отоларингологлан тыршен, 1965―1969 ийлаште ― Волжск районысо рӱдӧ эмлымверын тӱҥ эмлызыже, 1969 ий гыч ― тазалык аралтыш министрын алмаштышыже, 1977―1997 ийлаште ― Марий АССР республикысе эмлымверын тӱҥ эмлызыже. Эмлымыверым вуйлатыме жапыште тудын пого-технике негызшым чот улаҥден: 3 у корпус чоҥалтын, 8 специализироватлыме пӧлка почылтын, пациент-влаклан койко чот 2 пачаш кугемын.

Шуко ий поро ар дене шуктымо пашалан, калыкын тазалыкшым аралымылан да олан илышышкыже чолган ушнымылан 1989 ийыште тудлан «Йошкар-Олан чапланыше гражданинже» чаплӱмым пуымо. Тазалык аралтыш аланыште калыкын тазалыкше верч поро суапшылан да шуко ий поро ар дене тыршымыжлан 1995 ийыште тудлан «Россий Федерацийын сулло эмлызыже» чаплӱмым пуымо. «Почёт Пале» орден да медаль-влак дене палемдалтын, нунын коклаште «1941―1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чолга пашалан» медаль дене, тыгак Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене суапландаралтын.

Кызыт сулен налме канышыште, Марий Элысе Йошкар-Олаште ила.

Суаптар-влак

• Россий Федерацийын сулло эмлызыже (21.06.1995);
• Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1976);
• Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1989) ― шуко ий поро ар дене шуктымо пашалан, калыкын тазалыкшым аралымылан да олан илышышкыже чолган ушнымылан;
• Октябрь Революций орден;
• «Чап Тамга» орден (1971);
• «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чолга пашалан» медаль;
• «Владимир Ильич Ленинлан 100 ий темме лӱмеш пашаште чолгалыклан» медаль;
• «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште сеҥымылан 75 ий» лӱмгече медаль;
• Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1980).

Палемдымаш

Литератур

• Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
• Мочаев В. А. Новосёлов Сергей Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 260. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Новосёлов Сергей Павлович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 579. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
• Соловьёва И. Ю., Мочаев В. А. Новосёлов Сергей Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 312. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.