Мельников, Николай Александрович

Николай Александрович Мельников
Шочмо кече	15 шыжа 1872(1872-10-15)
Шочмо вер	Руш Серда[d], Лаишево уезд[d], Озаҥ губерний, Россий империй
Колымо кече	13 ӱярня 1951(1951-03-13) (78 ий)
Колымо вер	Ле-Ман, Франций
Гражданстве	Россий империй
Паша	земство пашаеҥ
Шинчымаш	Кокымшо Озаҥысе пӧръеҥ гимназий[d]
Партий	17 октябрь Ушем

Николай Александрович Мельников (15 шыжа 1872, Руш Серда^[d], Лаишево уезд^[d], Озаҥ губерний, Россий империй — 13 ӱярня 1951, Ле-Ман^[d], Франций) — Озаҥ земствын пашаеҥже, III Кугыжаныш Думын Озаҥ губерний деч йыжъеҥже.

Илыш корныжо

Православий йӱлам кучен. Озаҥ губернийысе дворян тукым гыч. Тиде губернийыштак 225 десятин мландым кучен.

1890 ийыште, Озаҥысе 2-шо гимназийым тунем пытарымеке, Озаҥ университетын медицина факультетышкыже тунемаш пурен. 2-шо курсышто, нерв черлан кӧра, тунеммым коден да ялыш илаш куснен.

1898 ийыште земство вуйлатышылан шогалтыме, Чыкма уезд да Озаҥ губерний земство погынымаш-влакын йыжъеҥжылан сайлалтын. 1901 ийыште Чыкма уезд земство управын председательже лийын. 1904 ий гыч чапланыше мировой судья лийын.

1904 ийыште службым коден, Мланде паша министерствыш ушнен, тунемме амал дене, Петровский ялозанлык академийыш командировкыш колтымо. Но, 1905 ийысе пуламырлан кӧра, институтым петырымеке, шочмо губернийыш пӧртылын да уэш земство службыш пурен. Кугыжаныш думыш сайлалтме деч ончыч, губерний земствын страховатлыше ӱшанъеҥже лийын. Озаҥысе земство газетым негызлен, тудын редакторжо лийын. Тыгак, Озаҥысе сад ушем каҥашын председательже лийын. 17 октябрь Ушемын йыжъеҥже. Кугыжаныш Думыш I да II созывлашке сайлыше лийын.

1907 ийыште Озаҥ губерний деч III Кугыжаныш думын йыжъеҥже лийын. Октябрист-влак фракцийын бюроштыже тыршен, Дума секретарьын йолташыже лийын. Мланде комиссийын йыжъеҥже. 1908 ий 24 мартыште, Озаҥ губерний земство управын йыжъеҥжылан сайлалтмылан кӧра, Кугыжаныш дума гыч лектын.

Умбакыже Озаҥ губерний земство управын председательжылан, Лаишево да Чыкма уезд земство-влакын йыжъеҥжылан сайлалтын. 1909 ий кеҥежым Озаҥыште Тӱнямбал выставкым эртарымаште чолган тыршен.

Икымше тӱнямбал сар тӱҥалтыште Озаҥ губернийысе калыклан кочкыш сатум ситарыме шотышто Лӱмын ыштыме совещаний председательын ӱшанъеҥже лийын. 1916 ий майыште Элгӧргӧ паша министр каҥашын йыжъеҥже да армийлан шылым ситарыме шотышто тӱҥ муткучышылан шогалтыме. Петроградыш илаш куснымылан кӧра, губерний земство управын председательже да губерний кочкыш сату шотышто комиссийын йыжъеҥже олмо гыч кораҥын.

Граждан сарр жапыште адмирал Колчакын виктерыштыже министр лийын.

Ош армийын сеҥалтмыж деч вара Китайыш каен, вара Европыш куснен. Францийысе Ле-Ман олаште илен, руш колонийым вуйлатен. «К познанию России» кружокышто, Руш дворян-влак ушемыште да Руш пашазе христиан толкын погынышто земствын эртымгорныж нерген докладым ойлен. 1937 ий гыч Император Николай II порын шарныше ушемын йыжъеҥже. Возымыжо «Дворян ушем» журналеш савыкталтын. «Земство службышто 19 ий» автобиографий очеркым возен коден.

1951 ийыште илыш дене чеверласен. Сент-Женевьев-де-Буа шӱгарлаш тоеныт. Ватыже Мария Александровна Козакова дене куд йочам ончен-куштеныт.

Палемдымаш

Литератур

• 3-й созыв Государственной Думы: портреты, биографии, автографы. — СПб.: издание Н. Н. Ольшанского, 1910.
• Государственная дума Российской империи: 1906—1917. — М.: РОССПЭН, 2008.
• Российское зарубежье во Франции 1919—2000. Л. Мнухин, М. Авриль, В. Лосская. — М., 2008.
• Колесников А. Ю. Мельников Николай Александрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 278. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.