Марий Эл Республикым ыштымылан 105 ий (медаль)
| Марий Эл Республикым ыштымылан 105 ий | |
|---|---|
 |
|
| Эл | |
| Регион | Марий Эл Республик |
| Тип | лӱмгече медаль[d] |
| Статистике | |
| Ыштыме кече | 15 шыжа 2025 |
«Мари́й Эл Респу́бликым ыштымылан 105 ий» лӱмге́че меда́ль (руш. Юбилейная медаль «105-летие образования Республики Мари́й Эл») — Марий Эл Республикын Вуйлатышыже Юрий Зайцевын 2025 ий 15 октябрьыште лукмо 250 №-ан кӱштыкшӧ дене пеҥгыдемдыме шарнымаш медаль, кугыжаныш суаптарлан ок шотлалт[1].
Ончычсо тыгаяк медаль Марий Элын 100 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтын, тудо Марий Эл Республикын Вуйлатышыже Александр Евстифеевын 2020 ий 19 августысо 162 №-ан кӱштыкшӧ дене пеҥгыдемдыме лийын[2].
Историй
1920 ий 4 ноябрьыште Пӱтынь российысе рӱдӧ исполнитель комитетын (ВЦИК) да РСФСР Калык комиссар-влак каҥашын (СНК) Декретше дене РСФСР кышкарыште марий калыкын автоном областьшым ыштыме[3].
Марий Эл Республикым ыштымылан 105 ий темме лӱмеш пайремым ямдылыше комитет 50 наре событий гыч шогышо паша планым каҥашен. Республикын 105 ияш лӱмгечыжлан посна тамгам (логотипым) ямдылыме да пеҥгыдемдыме. Юрий Зайцевын кӱштымыж почеш шарнымаш медальын проектшым ыштыме, тудым 105 экземплярым ямдылыме. Лӱмгечым пайремлымаш 29 августышто Марий Эл Республикысе калык-влакын келшымаш пӧртыштышт тӱҥалын, тушто «Российысе калык-влак. Кугу еш — ик историй» ончер почылтын[4].
2025 ий 15 октябрьыште Марий Эл Республикын Вуйлатышыже «Марий Эл Республикым ыштымылан 105 ий» шарнымаш медальым пеҥгыдемдыме нерген" 250 №-ан кӱштыкыш кидпалым пыштен, медаль нерген шот-радамым пеҥгыдемдыме, Марий Элын финанс министерствыже медаль ден тудын удостоверенийжым ямдылаш шийвундым ойырен, Марий Эл Республикын тӱвыра министерствыже нине медаль-влакым ямдылен, кӱштыкым илышыш шыҥдарымым тӱвыра министр Константин Иванов эскерен[5].
.jpg)
Медальын сынже
Медаль кок ужаш гыч шога — 25 мм диаметран оҥго сынан медаль да 22,5 × 17 мм кугытан колодко. Ший тӱсан кӱртньӧ гыч велыме. Ончыл могыржым рант дене сӧрастарыме. Покшелныже — «105 Марий Эл» логотип. Тупынь велыште оҥго йыр возымо: рушла — «105 ЛЕТ МАРИЙ ЭЛ» да марла — «МАРИЙ ЭЛЛАН 105 ИЙ». Медаль вияш лукан, муар тамса дене шупшмо колодкышто улшо имышу (ушко) да колча полшымо дене пижыкталтеш. Колодкын тупынь велныже медальым вургемыш пижыкташ булавке уло[6].
Суаптарыме радам
Шарнымаш медаль дене Марий Эл вуйлатыше пелен улшо комиссийын пунчалже негызеш суапландарат[7]. Суапландарашлан икмыняр негыз:
- республикын кумдыкыштыжо экономике, сатум ыштен лукмаште, шанче, техник, чоҥымаш, тӱвыра, сымыктыш, граждан-влакын чон куатыштым вияҥмаш, туныктымаш, тазалык аралтыш, спорт, тӧртык да правам аралымаш, обороно да моло паша аланыште посна сеҥымаш-влаклан;
- калык-влакын тӱвыраштым вияҥдыме да икте-весым пойдарыме, калык-влак кокласе кылым пеҥгыдемдыме шотышто саскан пашалан;
- тӱжвал экономике да калык-влак кокласе кылым вияҥдымаште суаплан[8].
Палемдымаш
- ↑ Новое в законодательстве Республики Марий Эл. Выпуск за 17 октября 2025 года \ Обзоры законодательства \ КонсультантПлюс (руш.). www.consultant.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
- ↑ Указ Главы Республики Марий Эл от 19.08.2020 № 162 Об учреждении памятной медали "100-летие образования Республики Марий Эл" - mariel-gov.ru. mariel-gov.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
- ↑ Виртуальная выставка «С чего начинается Родина…», посвящённая 105-летию образования автономии марийского народа. Часть 2 | Республиканский музей изобразительных искусств (руш.). www.rmii.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
- ↑ К 105-летию со дня образования Марий Эл выпустят 105 памятных медалей, <https://www.vnd12.ru/news/obschestvo/34587-k-105-letiyu-so-dnya-obrazovaniya-mariy-el-vypustyat-105-pamyatnyh-medaley.html>. Тергыме: 27 кылме 2025.
- ↑ Юрий Зайцев подписал указ об учреждении медали «105-летие образования Республики Марий Эл», <https://www.marpravda.ru/news/sociym/yuriy-zaytsev-podpisal-ukaz-ob-uchrezhdenii-medali-105-letie-obrazovaniya-respubliki-mariy-el/>. Тергыме: 27 кылме 2025.
- ↑ Об учреждении памятной медали «105-летие образования Республики Марий Эл» (руш.). mari-el.gov.ru. Тергыме кече: 27 кылме 2025.
- ↑ Кидшер (2025-10-15), Глава Марий Эл учредил медаль к 105-летию республики, <https://kidsher.ru/ru/news/52395/>. Тергыме: 27 кылме 2025.
- ↑ Радыгина, Альфия (2025-10-16), Власти Марий Эл учредили памятную медаль в честь 105-летия республики, <https://potokmedia.ru/697677/vlasti-marij-el-uchredili-pamyatnuju-medal-v-chest-105-letiya-respubliki/>. Тергыме: 27 кылме 2025.