Ковалёва, Галина Владимировна

Галина Владимировна Ковалёва
Галина Владимировна Ковалёва
Шочмо кече	1957 ий 22 шыжа (68 ий)
Шочмо вер	Йошкар-Ола, Марий АССР, РСФСР, СССР
Гражданстве	СССР → Россий
Профессий	актёр, театр режиссёр
Усталык жап	1976 — кызытсе марте
Амплуа	курчакым вӱдышӧ
Театр	Республикысе курчак театр (Йошкар-Ола)
Суаптар	; ; Марий Эл Республикын калык артисткыже (2005); Марий Эл Республикын сулло артисткыже (1992); Йыван Кырла лӱмеш калыкле театр премий (2016)

Галина Владимировна Ковалёва (шоч. 22 шыжа 1957, Йошкар-Ола) — совет да российысе театр актрисе, режиссёр. Вӱдышӧ актрисе, режиссёр, Марий АССР / Марий ССР / Марий Эл Республикысе курчак театрын хужожественный вуйлатышыже (1976 ий гыч). Россий Федерацийын сулло артисткыже (2021). Марий Эл Республикын калык артисткыже (2005). Театр сымыктышым вияҥдымаште кугу надырлан да кӱкшӧ модмо мастарлыклан «Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже дене суапландаралтын (2018).

Илыш корныжо

1957 ий 22 октябрьыште Марий АССР-ысе Йошкар-Олаште шочын. 1988 ийыште Ленинградысе театр, музык да кинематографий кугыжаныш институтын актёр факультетшым тунем пытарен, педагог В. П. Наумов лийын^[1]^[2]^[3].

Икмыняр жап Сведловск кундемысе Краснотурьин муниципал театрыште пашам ыштен^[2]. 1976 ий гыч Марий АССР / Марий Эл Республикыште курчак театрыште пашам ышта: актрисе, 1997 ий гыч — режиссёр. Тӱҥалтыш гычак тиде театрын спектакльлаштыже тӱҥ роль-влакым модын: Буратино «Шӧртньӧ сравочышто» изи йоча, Ростик «Моткоч ушан модыш» спектакльыште, Катаринка «Юзо пылыште» да т. м^[1]. Режиссёр-влак В. В. Савин, Ю. А. Фридман, Л. П. Яковлева, Ё. И. Ярденко дене пырля тыршен."Пурса ӱмбал принцесса" (1997), «Мур пырысын йомакше» (2012) да моло спектакльым шындыше режиссёр^[1]^[3]. 2022 ий январь гыч тиде театрын хужожественный вуйлатышыже^[4]^[5].

Модмо технике шотышто театрысе тӱрло курчак дене пашам ыштен мошта: перчаткан, тростян, марионетке, ӱмыл, планшетысе^[2]. Самырык театр актёр-влакым курчакым вӱдаш туныкта^[3].

2013 ий гыч театрыште пашам ыштыме дене пырля И. С. Палантай лӱмеш республикысе тӱвыра да сымыктыш колледжын театр пӧлкаштыже «Курчак театрын актёржо» специальность дене курс вуйлатышылан шотлалтеш^[1]^[3].

Марий телевиденийыште йоча тележурналым вӱдышӧ семын палыме^[1]^[2].

1992 ийыште Марий Эл Республикын сулло артисткыже лийын, а 2005 ийыште — Марий Эл республикын калык артисткыже. 2018 ийыште театр сымыктышым вияҥдымашке да кӱкшӧ модмо мастарлыклан «Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже дене суапландаралтын^[6]. 2021 ийыште «Россий Федерацийын сулло артистше» чаплӱмым пуымо^[7].

Тӱҥ роль-влак

Г. Ковалёван Республикысе курчак театрын спектакль ден постановкылаштыже модмо тӱҥ рольжо-влак (Йошкар-Ола):

«Бамбук отро» — Кролик
«Бармалей» — Кувавай, Бармалей
«Весела путешествий» — Тӱмырзӧ, Пырыс
«Винни Пух» — Кролик
«Кок ваштар» — Ава
«Чинче ӱдыр» — Вараксим, Ужава-ава
«Иленыт улмаш» — Кува, Коля, Рывыж
«Шӱдыр» — Пириге" Маска, Ужава
«Каштанка» — Каштанке
«Лум ӱмбалне пырысиге» — Ушан корак
«Йошкар Упш» — Ава, Рывыж
«Ораде коля нерген йомак» — Коля ава
«Емеля нерген йомак» — Ава, Нужгол
«Ужава кугыжа» — Купеч кува, Икымше ужава, Нужгол
«Пеледыш-шымтӱс» — Юзо, Ава
«Ӧрыктарыше ӧрмаш…» — Икымше ӱдыр, Федосья, Комбо, Алёна Ивановна, Сашенька, Кухарке
«Йорло Акакий» — Акакий Акакиевич (курчакым вӱдышӧ), Гоголь (курчакым вӱдышӧ), Пырыс, Раёк

Чаплӱм да суаптар

Россий Федерацийын сулло артисткыже (2021)^[7];
Марий Эл Республикын калык артисткыже (2005)^[1];
Марий Эл Республикын сулло артисткыже (1992)^[1];
«Марий Эл ончылно суаплан» орденын медальже (2018)^[8];
Йыван Кырла лӱмеш калыкле театр премий (2016)^[1];
РФ тӱвыра министерствын да Российысе тӱвыра пашаеҥ-влак профушемын Чап грамотшо (2008)^[1];
РФ театр пашаеҥ-влак ушемын Чап грамотшо (2012)^[1];
Марий Эл Республикым Вуйлатышын Таумутшо (2012)^[1]
Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын Чап грамотшо (2012, 2016)^[1];
Марий Эл Республикысе тӱвыра, савыктыш да калык-влак паша шотышто министерствын Чапграмотшо (2007, 2016)^[1].

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ Галина Ковалёва (неопр.). teatrkukolmariel.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.
↑ ¹ ² ³ ⁴ Ковалёва Галина Владимировна (неопр.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.
↑ ¹ ² ³ ⁴ Союз театральных деятелей. Марийское отделение. - Ковалева Галина Владимировна (неопр.). std-mari.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.
↑ В Республиканском театре кукол – новый художественный руководитель, <https://web.archive.org/web/20220221084236/https://metr12.ru/telekanal-metr/news/14853-v-respublikanskom-teatre-kukol-novyj-hudozhestvennyj-rukovoditel.html>. Тергыме: 29 идым 2025.
↑ Театр кукол в Марий Эл возглавил новый руководитель (неопр.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 21 пургыж 2022 ий.
↑ Три жителя Марий Эл награждены государственными наградами республики (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.
↑ ¹ ² Марийской актрисе присвоили звание Заслуженного артиста РФ (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.
↑ Йошкар-Ола, Республика Марий Эл, Сайт газеты Марийская правда, Глава Марий Эл Александр Евстифеев наградил медалью ордена артистку кукольного театра (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 29 идым 2025.

Литератур

Ковалёва Галина Владимировна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 172. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Ковалёва Галина Владимировна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 431. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Терехова А. В., Мочаев В. А. Ковалёва (Кошкина) Галина Владимировна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 204. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

Галина Владимировна Ковалёва (неопр.). teatrkukolmariel.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025.
Союз театральных деятелей. Марийское отделение. - Ковалёва Галина Владимировна (неопр.). std-mari.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025.
Ковалёва Галина Владимировна, <https://marihistory.ru/2011-01-01-19-53-52/1935-2011-12-11-10-27-57.html>. Тергыме: 29 идым 2025.
Всегда мама / Галина Ковалёва (Йошкар-Ола) | Страстной бульвар, 10 (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 29 идым 2025.

[:0-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ Галина Ковалёва (неопр.). teatrkukolmariel.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.

[:1-2] ¹ ² ³ ⁴ Ковалёва Галина Владимировна (неопр.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.

[:2-3] ¹ ² ³ ⁴ Союз театральных деятелей. Марийское отделение. - Ковалева Галина Владимировна (неопр.). std-mari.ru. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.

[4] В Республиканском театре кукол – новый художественный руководитель, <https://web.archive.org/web/20220221084236/https://metr12.ru/telekanal-metr/news/14853-v-respublikanskom-teatre-kukol-novyj-hudozhestvennyj-rukovoditel.html>. Тергыме: 29 идым 2025.

[5] Театр кукол в Марий Эл возглавил новый руководитель (неопр.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 21 пургыж 2022 ий.

[6] Три жителя Марий Эл награждены государственными наградами республики (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.

[:3-7] ¹ ² Марийской актрисе присвоили звание Заслуженного артиста РФ (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 29 идым 2025. Архивлыме 3 шыжа 2021 ий.

[8] Йошкар-Ола, Республика Марий Эл, Сайт газеты Марийская правда, Глава Марий Эл Александр Евстифеев наградил медалью ордена артистку кукольного театра (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 29 идым 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]