Белоглазов, Павел Никифорович

Павел Никифорович Белоглазов
Шочын	1905 Самара уезд[d], Самара губерний[d], Россий империй
Колен	шорыкйол 1988 Орёл, РСФСР, СССР
Партий	КПСС
Награде
Кредалмаш	Кугу Ачамланде сар

Павел Никифорович Белоглазов (1905, Самара уезд^[d], Самара губерний^[d] — шорыкйол 1988, Орёл) — совет кугыжаныш лӱдыкшыдымылык орган-влакын пашаеҥже, полковник. Марий АССР Министр-влак Каҥаш пеленсе КГБ-н председательже (1955—1963). III созыв СССР Кӱшыл Каҥашын депутатше.

Илыш корно

1905 ийыште Самара губернийысе Андросовка селаште кресаньык ешеш шочын. Руш.

Эр ийлаже

1917 ийыште ялысе школын 3 классшым тунем пытарен. 1921 ийыште ачаже колымо деч вара поян-влак деке тарзылыкеш коштын, шем пашам ыштен. 1925 ий гыч паша корныжым ялозанлык дене кылден: тракторист-тунемше, вара — «Отрада» артельын трактористше. 1927 ий октябрь гыч Йошкар Армийыште (Сызрань ола) служитлен, полк школын курсантше да взвод командирын полышкалышыже лийын.

Кугыжаныш лӱдыкшыдымылык орган-влакште

1930 ий ноябрь гыч — ГПУ-што (Сызрань). Средневолжский крайыште да Оренбург областьыште тӱрлӧ должностьлаште ыштен. 1938 ийыште СССР НКВД-н рӱдӧ аппаратышкыже (обороно йӧнозанлык пӧлкаш) кусарыме, вара СССР НКВД-н следствий ужашыштыже кугурак следовательлан пашам ыштен.

Кугу Ачамланде сар ийлаште контрразведкыште вуйлатыше пост-влакым налын шоген:

• 1941—1942 — 38-ше (варарак 1-ше танковый) армий дене НКВД-н Посна пӧлкан начальникшын алмаштышыже;
• 1942 (август — октябрь) — 63-шо армий дене НКВД-н Посна пӧлкан начальникшын алмаштышыже;
• 1942—1943 — 24-ше армий дене НКВД-н Посна пӧлкан начальникше (Донской фронт);
• 1943—1944 — 24-ше (1943 ий май гыч — 4-ше гвардейский) армий дене «СМЕРШ» ОКР-ын (Контрразведке пӧлкан) начальникше;
• 1944—1945 — 2-шо Украин фронт дене «СМЕРШ» УКР-ын (Контрразведке виктем) начальникшын алмаштышыже.

Сар деч варасе пагыт

Сар деч вара Смоленск сарзе округышто служитлен. 1947 ий май гыч 1952 ий март марте Орёл область дене МГБ Виктемым вуйлатен. Тиде жапыштак (1950) III созыв СССР Кӱшыл Каҥашын депутатшылан сайлалтын.

1952 ий гыч Узбек ССР-ыште служитлен (Кугыжаныш лӱдыкшыдымылык министрын алмаштышыже, элгӧргӧ паша министрын алмаштышыже, республикысе КГБ председательын алмаштышыже).

1955 ий 22 апрель гыч 1963 ий 30 август марте — Марий АССР Министр-влак Каҥаш пеленсе КГБ-н председательже. 1963 ий октябрь гыч — пенсийыште. Йошкар-Олаште илен, илыш мучашыште Орёл олаш куснен.

Званий-влак

• ГБ сержант (1936);
• ГБ изирак лейтенант (1937);
• ГБ лейтенант (1939);
• ГБ капитан (1941);
• ГБ подполковник (1943);
• Полковник (1943 ий 26 май).

Суаптар-влак

• «ВЧК-ГПУ-н почётный пашаеҥже (XV)» оҥпале (1938);
• Кок Йошкар Шӱдыр орден (1942, 1944);
• Ленин орден (1954);
• «Кугыжаныш лӱдыкшыдымылыкын почётный сотрудникше» оҥпале (1957);
• Ныл Йошкар Тисте орден;
• I степенян Ачамланде сар орден;
• 14 медаль.

Палемдымаш