Арде (эҥер)
| Арда | |
|---|---|
 | |
| Сынже | |
| Кужыт | 44 км |
| Вӱдкундем | 351 км² |
| Вӱд йогымаш | |
| Вӱдшинча | Кугу Касьяр |
| • Кӱкшыт | 103,3 м |
| • Координат | 56°30′40″ с. ш. 47°01′29″ в. д.GЯO |
| Аҥ | Чебоксар вӱдкучем |
| • Верланымаш | аҥ деч 2009 км пурла сер дене |
| • Кӱкшыт | 63 м |
| • Координат | 56°24′48″ с. ш. 46°43′16″ в. д.GЯO |
| Эҥер тайыл | 0,9 м/км |
| Верланымаш | |
| Вӱд системе | Чебоксар вӱдкучем → Юл → Каспий теҥыз |
|
|
|
| Эл | |
| Регион | Марий Эл |
| Район- | Килемар район |
| ГВР код | 08010400312110000044102[1] |
| ГКГН номер | 0218923 |
|
|
|
 — исток,  — устье |
|
 |
|
Арде (руш. Арда) — Российыште йогышо эҥер, Марий Эл Республикын Килемар районыштыжо йога. Шупашкар вӱдкучемыш йоген пура, эҥерын аҥже Юл эҥерын шола серыштыже 2009 уштышышто верланен. Вӱд реестр почеш эҥерын кужытшо 44 уштыш[2], чынжым 26 уштыш[3], вӱд погымо кумдыкшо 351 уштыш². Вӱдаҥын кӱкшытшӧ — теҥыз деч 63 метр кӱшнӧ. Вӱдмучашын кӱкшытшӧ — теҥыз деч 103,3 метр кӱшнӧ. Эҥерын ташлымыже — 0,9 м/уштыш.
Арде Килемар посёлко деч 31 уштыш кечывалвел-эрвел могырышто улшо Кого Касьйӓр (Кугу Касьяр) ер гыч йоген лектеш. Эҥер кечывалвел-касвел могырыш купан чодыра гоч йога. Ӱлыл йогынышто гына илем-влак улыт. Вӱдаҥ воктене икмыняр изи ял верланен: Ольошкан, Кӱшӹлсола, Шӹкшӓнсола, Ардедӹр. Ардын купан юл олык дене эртыше ӱлыл йогынжо кызыт вӱдаралтыш йымак логалын. Куч-Мыж йогынвӱд, кудыжо вӱд реестр почеш Ардыш вӱдаҥ деч 18 уштыш тораште йоген пура, ӱлыл йогыным вӱд йымак колтымо деч вара, тудын вӱдаҥже деч икмыняр шӱдӧ метр тораште Ардыш йоген пура. Игэҥер-влак: Куч-Мыж, Йошкар (шола); Вӹргӹзю / Вергиза (пурла).
Вӱд реестрын уверже-влак
Россий кугыжаныш вӱд реестрын уверже почеш Кӱшыл Юл вӱдкучем йырвелыш пура, эҥерын вӱдозанлык кумдыкшо — Юл эҥер, Ока эҥерын вӱдмучашыж гыч тӱҥалын, Шупашкар вӱдпышкем марте (Шупашкар вӱдкучем), Шур ден Вӱтла эҥер-влак деч посна, эҥерын йымал вӱдкучемже — Ока эҥерын Юлыш йоген пурымыж гыч тӱҥалын, Куйбышев вӱдкучем марте (Сура вӱдкучемым шотлыде). Эҥерын эҥерысе вӱдкучемже — (Кӱшыл) Юл вӱд Куйбышев вӱдкучем марте (Ока вӱдкучемым шотлыде)[4].
Кугыжаныш вӱд реестрыште эҥерын кодшо — 08010400312110000044102[4].
Палемдымаш
- ↑ Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 10. Верхне-Волжский район / под ред. В. П. Шабан. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 528 с.
- ↑ Длина реки приведена в реестре вместе с затопленным участком
- ↑ Фактическая длина реки после создания водохранилища
- ↑ 1 2 Арда : [руш.] / verum.wiki // Государственный водный реестр : [арх. 2013 ий 15 октябрь] / Минприроды России. — 2009. — 29 март.