Алексеев, Виталий Михайлович
| Виталий Михайлович Алексеев | |
|---|---|
| | |
| Тӱҥ увер | |
| Тичмаш лӱм | |
| Шочмо кече | 1946 ий 14 идым |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 19 пургыж 2023 (76 ий) |
| Колымо вер | |
| Эл | |
| Профессий | композитор, педагог |
| Награде |
|
Виталий Михайлович Алексеев (14 идым 1946, Нуръял (Морко кундем), Морко кундем, Марий Автоном Совет Социализм Республик, СССР — 19 пургыж 2023, Йошкар-Ола) — марий композитор, музык туныктышо, Российысе композитор-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1975), Марий Эл Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше (1978), Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1981), Марий Эл Республикын калык артистше (1996). 2014 ийыште Россий Федераций Президентын Чаптаныкше дене суапландаралтын[1].
Илыш корныжо
1960 ийыште Кугу Кожлаял шымияш школым тунем пытарымеке, И. С. Палантай лӱмеш Йошкар-Оласе музык училищыш Л. В. Сергееван скрипке классышкыже тунемаш пурен. Вара теорий пӧлкашке куснен. Тидын годымак П. М. Двойринын вуйлатыме композиций урокышкыжо коштын[2].
1967 ийыште П. И. Чайковский лӱмеш Москосо кугыжаныш консерваторийын студентше лийын, тушто тудым А. Я. Эшпай ден профессор А. И. Пирумов туныктеныт[3].
Консерваторийым тунем пытарымеке, кок ий музык училищыште теорий дисциплине-влакым туныктышылан пашам ыштен, а 1975 ий гыч М. Шкетан лӱмеш марий драме театрыште сем ужашым вуйлатыше лийын[2].
1976 гыч 1981 ий марте МАССР-ысе композитор-влак ушем правленийын муткучышо секретарьже лийын[2].
Виталий Алексеев 2023 ий 19 февральыште колен. Тудлан 76 ий лийын[4].
Усталык паша
1980-ше ийлаште 1-ше №-ан НПШИ хорлан муро-влакым возен. 1997 ий гыч Искандаров лӱмеш Хор капелле дене пашам ыштен — муро-влакым возен, калык муро-шамычым да классик сем-влакым йоҥгалтараш ямдылен[5].
Алексеевын усталыкше тӱрлӧ жанр шот денат ойыртемалтеш: кугу форман произведений-влак (флейте ден оркестрлан концерт, реквием), камер-семӱзгар сем-влак, драме спектакль-шамычлан сем, шуко муро. Тудын сем аршашыже марий калык муро кумылым арален кодымо негызеш шочыныт. Калык семын калык пӱртӱсшым арален, тудо нуным кызытсе сем йылмын у йӧнжӧ-влак дене пойдара.
Палемдымаш
- ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 6 февраля 2014 года № 26-рп «О поощрении». Тергыме кече: 7 шыжа 2025. Архивлыме 18 кылме 2018 ий.
- ↑ 1 2 3 Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 20.
- ↑ Алекссеев Виталий Михайлович – М.Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театр, 2021-04-25, <https://shketan.ru/alekseevbm/>. Тергыме: 7 шыжа 2025.
- ↑ МБУК "Моркинская ЦБС" - Алексеев Виталий Михайлович. www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 7 шыжа 2025.
- ↑ Алексеев Виталий Михайлович, <https://marihistory.ru/index.php/2011-01-01-19-53-52/2716-2012-05-09-15-23-37>. Тергыме: 7 шыжа 2025.
Литератур
- Алексеев Виталий Михайлович // Кто есть кто в Марий Эл / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2002. — С. 21—22. — 2000 экз. — ISBN 5-87898-197-1.
- Кузнецова В. Г., Кульшетова Л. И., Чеснокова В. И. Композиторы и музыковеды Республики Марий Эл. — Йошкар-Ола: Типография Правительства Республики Марий Эл, 2006. — С. 17—23. — 266 с. — 1000 экз. — ISBN 5-87898-318-4.
- Алексеев Виталий Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 21. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Алексеев Виталий Михайлович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 220. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Кудрявцева В. В., Артищева Р. В. Алексеев Виталий Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 20. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Идым тылзын 14 кечынже шочшо-влак
- 1946 ийыште шочшо-влак
- Морко районышто шочшо-влак
- Пургыж тылзын 19 кечынже колышо-влак
- 2023 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Россий Федераций Президентын Чаптаныкше дене суапландаралтше-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш музыкант-влак
- Марий семлызе-влак
- Марий Эл Республикын калык артистше-влак
- Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже-влак