Яшин, Сергей Васильевич

Сергей Васильевич Яшин
Сергей Васильевич Яшин
Шочмо кече	4 кылме 1954
Шочмо вер	Йошкар-Ола, РСФСР[d], СССР;
Колымо кече	11 кылме 2021 (67 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий;
Гражданлык	СССР → Россий
Паша сомыл	педагог, спорт мастер, мурызо-автор
Награде да премий	; Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже (2008);

Серге́й Васи́льевич Я́шин (4 кылме 1954, Йошкар-Ола — 11 кылме 2021, Йошкар-Ола) — совет да российысе туныктышо, спорт пашаеҥ, мурызо-автор. Марий Элыште Йошкар-Оласе Йоча да самырык-влаклан «Азимут» рӱдерым негызлыше да тудын вуйлатышыже (1993—2021). Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже (2008), Российысе калык просвещенийын отличникше (1996). Российысе физкультур да спортын отличникше (1998), Российын спорт мастерже.

Илыш корныжо

1954 ий 4 ноябрьыште Марий АССР-ысе Йошкар-Олаште шочын. Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтын историй факультетшым тунем пытарен^[1]^[2].

1993 ий мартыште Йошкар-Олаште Йоча да самырык-влаклан «Азимут» рӱдерым негызлен да тудым илышыжын пытартыш кечыж марте вуйлатен^[3]^[4].

2013 ийыште Москошто Йоча да самырык-влаклан туризм да краеведений федерал рӱдерыште квалификацийым кугемден.

Йошкар-Оласе шке семын мурымо «Четверг» клубым негызлыше-влак кокла гыч иктыже, мурышо автор семынат палыме лийын. Марий Элыште да тудын деч ӧрдыжтӧ шуко автор муро концертын лауреатше. 2 муро сборникым савыктен^[1]^[2]^[5].

2019 ийыште «За кулисами души…» почеламут ден прозо книгам савыктен^[1]^[5].

2021 ий 11 ноябрьыште Йошкар-Олаште коронавирус черлан кӧра колен. Туруново шӱгарлаште (руш.) (мар. тойымо^[6]^[7].

Спорт туризм аланысе пашаже

Спорт туризм аланыште шке пашажым 1990-ше ийлаште ончысо СССР кумдыкышто путешествий гыч тӱҥалын: Алтай, Саян курык, Хамар-Дабан, Забайкалье, Чукотко, Якутий, Руш Йӱдвел, Хатанга, Колыма, Урал, Тянь-Шань, Кавказ, Карпат курык да молат^[1]^[2].

Спорт ориентирований дене Марий Эл Республикын тӱшка командыштыже ик гана веле огыл Пӱтынь российысе турист слётын, Россий Чемпионат ден Первенствын сеҥышыже лийын^[4].^[4].

25 ий утла Йошкар-Оласе Йоча да самырык-влаклан «Азимут» рӱдерым вуйлатыме жапыште тӱрлӧ ийготан тӱшкалаште тунемше-влакын чумыр российысе таҥасымаштышт сеҥышым да призёрым, Марий Эл Республикысе командын кышкарыштыже Российысе Первенстве ден Чемпионатын сеҥышыштым да призёрыштым куштен^[8], нунын кокла гыч шукынжо Российын спорт мастерже лийыныт. Курымын чырык жапыштыже Марий Элысе школлаште 10000 утла тунемше спорт туризм да ориентирований дене тӱшка разряд-влакым шуктен^[3]^[2]^[4].

Тудын вуйлатымыже почеш, «Азимут» рӱдер йолын коштмо да вӱд туризм, спорт ориентирований, курыксерыш кӱзымӧ да краеведений рӱдерыш савырнен, тудо Марий Элыште веле огыл, Российыштат кумдан палыме лийын. Тудлан кӧра, йоча да самырык-влаклан корныш коштмо туризм чот вияҥаш тӱҥалын: Йӱдвел Уралыш ече дене кошташ, Кечывалвел Урал да Карелий дене вӱд дене каяш, Кавказ дене йолын кошташ маршрут-влак^[3]^[4].

«Сайвер» спорт ориентирований дене шуко кечан, 600 еҥ наре чумыргыман таҥасымаш-влакым эртарен, тушко Россий гыч эн виян спортсмен-влак погыненыт^[4].

2017 ийыште С. В. Яшинын вуйлатымыж почеш «Азимут» рӱдерын кугурак туныктышо-тренерже С. С. Фёдоров спорт туризм дене Российын чумыр командыжын тӱҥ тренерже лийын^[4].

Чаплӱм ден суаптар-влак

Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже (руш.) (мар. (2008)^[1]^[4];
Россий Федерацийысе калык просвещенийын отличникше (1996)^[1]^[2];
Россий Федерацийысе физкультур да спортын отличникше (1998)^[1]^[2]^[4];
Российын спорт мастерже^[1]^[2]^[4];
Россий Федерацийысе Спорт министерствын Чаптаныкше^[4];
Россий Федерацийын туныктымаш да шанче министерствын Чапкагазше^[4].

Шарнымаш

С. В. Яшинын лӱмжым Марий Эл Республикысе Йошкар-Олаште Йоча да самырык-влаклан «Азимут» рӱдер нумалеш^[9].
2022 ий гыч С. В. Яшиным шарныме лӱмеш школышто тунемше-влак коклаште Марий Эл Республикын Йошкар-Олаште куржталме да спорт ориентирований дене первенстве эрта^[10].
2022 ий гыч С. В. Яшинын шарнымылан пӧлеклалтше Марий Элын Волжский районысо Ялчык ерыште, «Политехник» ФОК негызеш «Яльчинские встречи» муро фестиваль эрта^[11]^[12].
2024 ий 9 ноябрьыште Йошкар-Олаште С. В. Яшинын шочмыжлан 70 ий теммылан пӧлеклалтше шарнымаш кас эртен. Касыште Озаҥ ола да Йошкар-Ола гыч палыме мурызо да поэт-влакын йоҥгалтарыме автор муро ден почеламут-влак йоҥгеныт.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ «Есть те, кто не раз штурмовал перевал...»: об известном йошкар-олинском барде Сергее Яшине (неопр.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Яшин Сергей Васильевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 214.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² Дорога длинною в 25 лет! - Новости - Сайт УО Йошкар-Олы (неопр.). yola.edu12.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² Бард Сергей Яшин поделился с йошкаролинцами своим творчеством (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Сергей Васильевич Яшин, <https://www.marpravda.ru/spetsproekty-mp/vechnaya-pamyat/sergey-vasilevich-yashin/>. Тергыме: 3 шорыкйол 2026.
↑ Сергей Васильевич Яшин | Газета нашего города (руш.) (11 кылме 2021). Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Туризм спортивный в Москве и России | Новости | Кубок памяти В. Кондратьева. Финал Кубка России. Всероссийские соревнования. Дистанции пешеходные. (неопр.) www.tmmoscow.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Домашняя - МОУ ДОД «Детско-юношеский центр «Азимут»» (неопр.). edu.mari.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Orgeo: Первенство ДЮЦ «Азимут» по спортивному ориентированию бегом среди обучающихся памяти С.В. Яшина - Список участников - События (неопр.). orgeo.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Доброе утро, страна! (руш.). vk.com. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Фестиваль «Яльчинские встречи» (руш.). vk.com. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

Литератур

«Азимут» // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 214. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Два десятилетия по «Азимуту» // Марийская правда. — 2013. — 6 марта.
Пирогов Г. «Есть те, кто не раз штурмовал перевал…»: об известном йошкар-олинском барде Сергее Яшине // Марийская правда. — 2019. — 10 декабря.
Зыкова А. Сергей Яшин, турист и бард: «Гитарист в любом туристическом походе — первый парень» // Ваш Новый День. — 2019. — 13 декабря.

[:0-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ «Есть те, кто не раз штурмовал перевал...»: об известном йошкар-олинском барде Сергее Яшине (неопр.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[:1-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Яшин Сергей Васильевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[_a0f1a1b7b8b6fc4d-3] ¹ ² ³ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 214.

[:3-4] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² Дорога длинною в 25 лет! - Новости - Сайт УО Йошкар-Олы (неопр.). yola.edu12.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[:2-5] ¹ ² Бард Сергей Яшин поделился с йошкаролинцами своим творчеством (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[6] Сергей Васильевич Яшин, <https://www.marpravda.ru/spetsproekty-mp/vechnaya-pamyat/sergey-vasilevich-yashin/>. Тергыме: 3 шорыкйол 2026.

[7] Сергей Васильевич Яшин | Газета нашего города (руш.) (11 кылме 2021). Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[8] Туризм спортивный в Москве и России | Новости | Кубок памяти В. Кондратьева. Финал Кубка России. Всероссийские соревнования. Дистанции пешеходные. (неопр.) www.tmmoscow.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[9] Домашняя - МОУ ДОД «Детско-юношеский центр «Азимут»» (неопр.). edu.mari.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[10] Orgeo: Первенство ДЮЦ «Азимут» по спортивному ориентированию бегом среди обучающихся памяти С.В. Яшина - Список участников - События (неопр.). orgeo.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[11] Доброе утро, страна! (руш.). vk.com. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[12] Фестиваль «Яльчинские встречи» (руш.). vk.com. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]