Якаев, Иван Тарасович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Иван Якаев
Якаев, Иван Тарасович.jpg
Шочмо кече 3 (16) шорыкйол 1912
Шочмо вер
Колымо кече 20 кылме 1982(1982-11-20) (70 ий)
Колымо вер
Гражданстве  СССР
Профессий актёр
Усталык жап 1935—1982
Театр М. Шкетан лӱмеш марий кугыжаныш драме театр
Суаптар
РСФСР-ын сулло артистше — 1966
Орден Трудового Красного Знамени

Иван Тарасович Якаев (3 [16] шорыкйол 1912, Рушплак[d], Марий Автоном Совет Социализм Республик20 кылме 1982, Йошкар-Ола) — совет марий театр актёр. Марий АССР-ын сулло артистше (1939), Марий АССР-ын калык артистше (1952), РСФСР-ын сулло артистше (1966).

Илыш корныжо

1912 ий 16 (3) январьыште кызытсе Марий Элын Кужэҥер районысо Рушплак ялыште йорло кресаньык ешеш шочын. Ачаже империалист сар годым колен, кум эргым аваже ончен-куштен[1].

Театр деке кресаньык самырык еҥ-влаклан Тошто Торъял школышто тунеммыж годым шӱмаҥын (1926—1929). Ты школым тунем пытарымек, Марий театр пеленысе театр студийыш пурынеже улмаш, но налын огытыл. Ик ий Йошкар-оласе педтехникумын ямдылыше пӧлкаштыже тунемын. 1931—1935 ийлаште Марий областьысе сымыктыш техникумышто актёр пӧлкаште тунемын. 1935 ийыште, драме театрын актёржо дипломым налмек, Марий кугыжаныш театрын труппышкыжо пурен. Тудын сценыштыже нылле ий утла пашам ыштен[2].

Театр тоштерын организаторжо[1].

Марий АССР Кӱшыл Каҥашын VII созывшын депутатшылан сайлалтын (1967—1971)[1].

1982 ий 20 ноябрьыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен[2].

Чаплӱм ден суаптар-влак

Театр паша-влак

  • Степан (А. Корнейчук «Платон Кречет», 1935)
  • Мотыльков (В. Гусев «Слава», 1936)
  • Вурм (Ф. Шиллер «Коварство и любовь», 1938)
  • Судья (А. С. Пушкин «Дубровский», 1937)
  • Йыван (С. Николаев «18-ше ий», 1938)
  • Полатов (1938), Эчук (1939), Ози Кузи (1942), Сармаев (1956) — С. Николаев «Салика»
  • Васька Пепел (М. Горький «На дне», 1941)
  • Никита (Л. Толстой «Власть тьмы», 1950)
  • Меркуцио (В. Шекспир «Ромео и Джельетта», 1951)
  • Мачук (М. Шкетан «Ачийжат, авийжат!..» , 1952)
  • Дикой (А. Островский «Гроза», 1955)
  • Епсей (С. Чавайн «Мӱкшотар», 1956)
  • Аргант (Мольер «Плутни Скапена», 1957)
  • Доктор Василий Васильевич (Б. Полевой «Повесть о настоящем человеке», 1959)
  • Подхалюзин (А. Островский «Свои люди — сочтемся», 1963)
  • Достигаев (М. Горький «Егор Булычов и другие», 1968)
  • Казбек (А. Хугаев «Муж моей жены», 1969)
  • Пётр (А. Островский «Лес»)
  • Берендей (А. Островский «Снегурочка»)
  • Самырык пашазе (С. Чавайн «Чодыра завод»)
  • Марий (С. Чавайн «Илыше вӱд»)
  • Пекеш Сави (С. Чавайн «Акпатыр»)
  • Санюк (Н. Арбан «Кеҥеж йӱд»)
  • Иван Иванович (М. Рыбаков «Кок эрге»)

Шарнымаш

2024 ий 26 апрельыште Йошкар-Оласе Ленинский проспектыште верланыше 19-ше №-ан пӧртыштӧ РСФСР-ын сулло артистше, Марий АССР-ын калык артистше Ивану Якаевлан шарныктыш оҥам почыныт[4][5][6].

Палемдымаш

Литератур

  • Кульбаева Н. И. Якаев Иван Тарасович // Артисты марийского театра. Биобиблиографический справочник. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, МНТД им. М. Шкетана, 2005. — С. 246—249. — 288 с. — 700 экз. — ISBN 5-94950-016-4.
  • Якаев Иван Тарасович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 842. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Зайниев Г. З., Айплатов Г. Н., Кутюков В. Г. Якаев Иван Тарасович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 518. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак