Самырык-влакын кечышт (Россий)

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Самырык еҥ-влакын кечышт (Россий)
День молодежи – 2024 в России.jpg
Тӱрлылык Официал пайрем
Вес семын Самырык-влакын кечышт
Ышталтын Российын президентше Борис Ельцин дене
Палемдат  Россий
Кече 1993 ий 27 июнь
Пайремлымаш июньын пытартыш шуматкечынже
Йӱла концерт, митинг, фестиваль, конференций да акций-влак
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Самырык еҥ-влакын кечышт — Российысе ӱдыр-рвезе-влакын ий еда июньын пытартыш шуматкечынже палемдалтше пайрем. 2025 ийыште 28 июньлан толын.

Россий Федераций президентын 1993 ий 24 июньысо 459-рп N-ан кӱштыкшӧ дене палемден кодымо, ончыч 27 июньышто пайремленыт[1]. РФ президентын кӱштыкшӧ дене 2023 ий 2 майыште лекше 132-рп №-ан кӱштыкшӧ дене июньын пытартыш шуматкечыш кусарыме[2].

Пайрем нерген

2020 ий 30 декабрьыште лекше «Россий Федерацийыште самырык-влакын политикышт» тӧртык дене келшышын, самырык-влак радамыш Россий гражданстве дене 14 гыч 35 ияш марте еҥ-влак пурат[3].

2024 ийлан Российыште самырык еҥ-влакын чотышт 37 млн лийын, тиде — элысе калыкын нылымше ужашыже[4].

Самырык-влак — калыкын ончыкылыкшо, нунын деч элын да обществын вияҥмыже шога, нуно ончыко шӱкен шогышо вий улыт[5].

Самырык-влакын кечышт ты тӱшкан потенциалжым вияҥдаш, тыгак самырык-влакын проблемыштлан тӱткышым ойыраш виктаралтын[6].

Историй

Российысе самырык-влакын кечышт совет жап гыч тӱҥалеш. 1917—1945 ийлаште СССР-ыште сентябрь тӱҥалтыште Рвезе тукымын тӱнямбал кечышт (Международный юношеский день; МЮД) палемдалтын. Тиде кечын самырык тукымын паша лектышышт, икоян улмышт палемдалтыныт[7][8]. Пайремым ончыктышо аббревиатур элын ятыр ола уремын лӱмыштыжӧ ончыкталтын (мутлан, Владимир олаште МЮД урем)[9]. Рвезе тукымын кечыж дене кылдалтше ик эн шарналтше эпизод шахтёр Алексей Стахановын лӱмжӧ дене кылдалтын. 1935 ийыште тудо, пайрем вашеш, шӱйым лукмо дене рекордым ыштен[10].

1958 ий 7 февральыште СССР Кӱшыл Каҥаш президиумын кӱштыкшӧ дене «Совет самырык-влакын кечышт» шочын, тудым июньын пытартыш рушарнянже пайремлаш палемденыт[11]. Пайрем идеологий шотан лийын. Тиде кечын мероприятий-влакым организоватлыме, тудым этарымылан Самырык-влакын Пӱтыньушемысе ленинский коммунистический ушем (Всесоюзный ленинский коммунистический союз молодёжи (ВЛКСМ) вуйын шоген[12]. Совет самырык-влак кечын спорт таҥасымаш, предприятийлаште бригаде-влакын таҥасымашышт, мастарлык конкурс, чолга еҥ-влакын слётышт, тыгак концерт ден куштымаш кас-влак эртаралтыныт.

1963 ий 28 июньышто Совет самырык-влакын кечыштым пайремлымаш

Совет Ушемын шаланымекыже, Российын икымше президентше Борис Ельцин 1993 ий 24 июньышто лекше 459-рп N-ан кӱштык дене Самырык-влакын кечыштым пеҥгыдемден, тудым 27 июньышто палемдаш маныныт. Пайремым Россий Федерацийысе Самырык-влакын пашашт шотышто комитетшын да Самырык-влак ушемын калыкле каҥашыштын темлымышт дене ыштеныт. Кучем-влаклан тиде кечын тӱрлӧ мероприятийым эртараш кӱштеныт: концертым, ончерым да молымат. Тӱшка увер йӧн ты событий нерген палдарен[1]. Кеч пайрем кече 27 июнь манын палемдыме, чӱчкыдын пайремле мероприятий-влакым шушаш каныш кечылаште эртареныт.

2023 ий январьыште Россий президент Владимиром Путинын Москосо кугыжаныш университетын «Воробьёвы горы» Инноваций шанче-технологий рӱдерын «Ломоносов» кластерыште лиймыж годым кугыжаныш вуйлатыше ден вашлиймаш гыч ик участник Самырык-влакын кечыштым каныш кечыш кусарыме нерген темлымаш дене лектын. Тудын умылтарымыж почеш, пеҥгыдемдыме кечын пайремым эртараш йӧндымӧ, молан манаш гын, самырык-влак але сессийым сдатлат, але пашам ыштат[13].

РФ президентын 2023 ий 2 майысе 132-рп №-ан кӱштыкшӧ почеш Самырык-влакын кечыштым июньын пытартыш шуматкечышкыже кусареныт[2].

Самырык-влакын кечыштлан пӧлеклалтше мероприятий

Пайрем йӱла

Йӱла почеш Самырык-влак кечын пайрем концерт, фестиваль, ончер, лекций, спорт таҥасымаш-влак эртаралтыт.

Чӱчкыдын тиде кечын палыме артист, блогер, самырык-влакын кумирышт дене вашлиймаш-влак эртат[12].

Тоштер, тӱвыра рӱдер, кинотеатр-влак тӱрлӧ акцийым эртарат.

Тыгак Самырык-влак кечын флешмоб, волонтёрство да экологий дене кылдалтше инициативе, поро кумылым ончыктышо ярмиҥга-влак эртаралтыт[14].

Кылдалтше кече-влак

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 Распоряжение Президента Российской Федерации от 24.06.1993 г. № 459-рп, <http://www.kremlin.ru/acts/bank/3884>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
  2. ↑ 1 2 Распоряжение Президента Российской Федерации от 02.05.2023 № 132-рп «О Дне молодежи»
  3. ↑ О молодежной политике в Российской Федерации. docs.cntd.ru. Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  4. ↑ Татьяна Голикова: на молодежь 14–35 лет приходится четверть населения РФ | Эксперт (руш.). Эксперт (4 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  5. ↑ День молодёжи России, 2022-06-27, <https://ria.ru/20220627/prazdnik-1797770737.html>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
  6. ↑ 28 июня – День молодежи России. Канашский муниципальный округ Чувашской Республики. Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  7. ↑ День молодежи 2025: дата, история, традиции, суть праздника. interfax-russia.ru (3 пеледыш 2024). Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  8. ↑ Энергия нового поколения: когда в 2025 году отмечают День молодежи | Ямал-Медиа, 2025-06-25, <https://yamal-media.ru/narrative/energija-novogo-pokolenija-kogda-v-2025-godu-otmechajut-den-molodezhi>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
  9. ↑ МЮДа улица во Владимире | Владимир: с XIX в. до наших дней (неопр.). vladimir1896.ru. Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  10. ↑ День молодежи в 2025 году: какие традиции и история у этого праздника. vesti.ru (5 пеледыш 2025). Тергыме кече: 25 пеледыш 2025.
  11. ↑ Всесоюзный Ленинский Коммунистический союз молодёжи // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
  12. ↑ 1 2 29 июня — День молодежи: история и традиции, праздничные мероприятия, 2024-06-28, <https://iz.ru/1717434/2024-06-28/29-iiunia-den-molodezhi-istoriia-i-traditcii-prazdnichnye-meropriiatiia>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
  13. ↑ Встреча с учащимися вузов по случаю Дня российского студенчества, <http://www.kremlin.ru/events/president/transcripts/comminity_meetings/70394>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
  14. ↑ День молодежи 2025: какого числа, история и традиции праздника, <https://www.kp.ru/family/prazdniki/den-molodezhi/>. Тергыме: 25 пеледыш 2025. 
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Самырык-влакын_кечышт_(Россий)&oldid=1145744" гыч налме