Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан кечыже
Росгвардийын директоржо Виктор Золотов генерал-майор Руслан Гарифуллинлан «Шӧртньӧ Шӱдыр» медальым кучыкта
Росгвардийын директоржо Виктор Золотов генерал-майор Руслан Гарифуллинлан «Шӧртньӧ Шӱдыр» медальым кучыкта
Тӱрлылык Профессионал
Ыҥ сарзыеҥ ден Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан пашаеҥже-влакым суапландарымаш
Ышталтын Россий президент Владимир Путин
Палемдат сарзыеҥ, полицийысе специальный званиян пашаеҥ да калыкле гвардий войскан граждан персоналже-влак
Пайремлымаш 27 март
Йӱла пайремле погынымаш, саламлымаш, суапландарымаш, сарзе да специальный званийым пуымаш
Кылдалтын 1811 ий 27 мартыште кӧргӧ орол батальон-влакым формироватлымаш дене

Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан кечыже (руш. День войск национальной гвардии Российской Федерации)— Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан (Росгвардийын) профессионал пайремже. Тудым Российыште ий еда 27 мартыште палемдат. Пайремым РФ президентын 2017 ий 16 январьысе 10-шо №-ан «сарзе йӱла-влакым арален кодымо да Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскаште службын чапшым нӧлтымӧ шонымаш» кӱштык дене пеҥгыдемдыме[1][2].

2016 ийысе реформо деч ончыч тиде кече Россий МВД Элгӧргӧ войскан кечыжлан логалын, молан манаш гын кызытсе калыкле гвардий войскам кӧргӧ войскан да Россий МВД системын икмыняр моло подразделенийже негызешеш чумырымо[3].

Историй

1811 ий 27 мартыште (у стиль почеш 8 апрельыште) Александр I император кӱштыкыш кидпалым пыштен. Тудын дене келшышын, губернийлаште улшо посна рото ден команде-влакым губерний рӱдерлаште верланыше кӧргӧ орол батальонлашке ушымо. Нине часть-влак кугыжанышын кӧргӧ лӱдыкшыдымылыкшым ситарыше шуко компонентан войска системын прообразше лийыныт.

Кӧргӧ орол ӱмбаке шуко полномочий возын. Тудын подразделенийже-влак мер порядкым кучымаште, арестоватлыме-влакым ужатен кайымаште да судитлыме-влакым этапироватлымаште, суд пунчал-влакым шуктымашым ситарымаште, налог да пошлиным погымо годым фискал орган-влаклан полшымаште, контрабанде ваштареш кучедалмаште, тыгак пӱртӱс азап да моло чрезвычайный ситуаций-влакын лектышыштым пытараште (ликвидацийыште) вуйын шогеныт.

Умбакыже правопорядкым ситарыше войскан структурыжо ик гана огыл реформироватлалтын, туге гынат, нунын тӱҥ шонымашышт — кӧргӧ лӱдыкшыдымылыкым да тӧртык шукталтмым аралымаш. Историк-влак вияҥмашын икмыняр тӱҥ этапшым ойырат[4]:

  • Россий империйын кӧргӧ войскаже да правопорядок частьше-влак (кӧргӧ орол корпус да верысе войска-влак, 1811—1917);
  • Граждан сар  (руш.) (мар. жапыште да сар деч ончычсо пагытыште кӧргӧ лӱдыкшыдымылыкым ситараш манын чумырымо формирований-влак (1917—1941);
  • Кугу Ачамланде сар жапыште СССР НКВД-н войскаже (1941—1945);
  • сар деч варасе луийлаште СССР НКВД — МВД-н войскаже (1945—1991);
  • совет пагыт деч варасе жапыште Россий МВД-н кӧргӧ войскаже (1991—2016);
  • Россий Федерацийысе калыкле гвардий войска (2016 ий гыч).
Российысе калыкле гвардий войскан сарзыслужышыжо-влак пайрем погынымаште (парадный стройышто)

2016 ийыште кӧргӧ войскан, ведомстве деч ӧрдыжсӧ (вневедомственный) оролын подразделенийже-влакын, писын реагироватлыше посна отряд ден лицензий-пуымо паша подразделений-влакын негызешышт Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан Федерал службыжым ыштымашым РФ президентын 2016 ий 5 апрельысе кӱштыкшӧ дене пеҥгыдемдыме[5][6].

Йӱла ден мероприятий-влак

Калыкле гвардий войскан кечыжым пайремлымаш официал церемоний-влакым, ведомство пайрем ден мер акций-влакым иктыш уша. 27 мартыште ушем (соединений) ден сарзе частьлаште пайремле построений да погынымаш-влак эртаралтыт. Тушто элын вуйлатышыже да командований саламлымашым лудыт, эртыше жаплан службо пашам иктешлат. Службо-сарзе задаче-влакым шуктымо годым ойыртемалтше личный составым кугыжаныш да ведомство суаптар-влаклан темлат, нуно чап танык ден таумут-влакым налыт, офицер да прапорщик-влаклан жап деч ончыч радам почеш сарзе да посна званий-влак пуалтын кертыт[7].

Калыкле гвардий войскан спецподразделенийжын пашаеҥже-влакын построенийышт

Москошто тӱҥ мероприятийлан, тӱҥ шотышто, правопорядок войскан историйже дене кылдалтше памятник-влак воктене венок ден пеледышым пыштымаш шотлалтыт. Росгвардийын вуйлатышыже да рӱдӧ аппаратын представительже-влак Александр I-лан памятник воктене, тыгак Красноказарменный уремыште «Сарзе порысым шуктымо годым колышо кӧргӧ войскан сарзыже-влаклан» памятник воктене церемонийыште участвоватлат. Россий империйын кӧргӧ оролжым негызлыше-влак кокла гыч иктыже, инфантерий гыч генерал Евграф Комаровскийын  (руш.) (мар. бюстшо деке пеледышым пыштат.

Пайремын йӱлаш пурышо ужашыжлан Росгвардийын тӱвыра да мер рӱдерлаштыже пайрем концерт ден вашлиймаш-влак шотлалтыт. 2017 ий мартыште Кугыжаныш Кремль полатыште Калыкле гвардий войскан кечыжым икымше гана пайремлымашлан пӧлеклалтше концерт эртен; мероприятий годым Российын президентше  (руш.) (мар.Владимир Путин калыкле гвардий войскан тистыжым Калыкле гвардий войскан федерал службыжын директоржо — калыкле гвардий войскан главнокомандующийже, армий генерал Виктор Золотовлан кучыктен[3].

Регионысо да мер мероприятий-влак

Тиде кечын шуко Российын шуко регионыштыжо Росгвардийын сарзе частьлаштыже да кумдыкысо органлаштыже кӧргӧ войскан да калыкле гвардийын ветеранже-влак дене вашлиймаш-шамыч эртат. Тушто сарзе йӱла-влак, ушем-влакын историйышт да самырык тукымым сарзе-патриот могырым воспитатлыме шотышто йодыш-влакым каҥашат.

Посна (специальный) назначенийан подразделений-влакын показательный выступленийышт, вооружений, технике да шкевуя (индивидуальный) аралалтме йӧн-влакын данныйыштым ончыктымаш кумдан шарленыт. Тыгай мероприятий-влак сарзе часть-шамычын кумдыкыштышт, оласе площадьлаште да парклаште эртат, сарзе оркестр-влакын концерт программышт да Росгвардийысе усталык коллектив-влакын выступленийышт дене сӧрастаралтыт.

Калыкле гвардий войскан ОМОН-жын инженер-технике пӧлкажын сапёржо

Школ ден вузлаште патырлык урок-влак, тематике класс шагат-влак, кызыт служышо сарзыеҥ ден ветеран-влак дене вашлиймаш-шамыч, тоштерлашке да калыкле гвардий войскан сарзе чап пӧлемлашке экскурсий-влак эртаралтыт. Тушто кӧргӧ оролын историйже, правопорядок войскан сарлаште да посна ситуаций-влакын лектышыштым пытараш участвоватлымышт нерген каласкалат.

Регионысо кучем-влак Калыкле гвардий войскан кечыжлан пӧлеклалтше тӱвыра да спорт мероприятий-влакым организоватлат: концерт, ончер-влак, сарзе-спорт эстафете, вий (силовой) структур-влакын командышт коклаште таҥасымаш-влак да Росгвардийын колышо пашаеҥже-влакын ешыштым поддержатлаш манын поро кумылым ончыктышо (благотворительный) акций-влак[8].

Палемдымаш

  1. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 16.01.2017 № 10 «Об установлении Дня войск национальной гвардии Российской Федерации». Президент России (16 шорыкйол 2017). Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  2. ↑ 27 марта — День войск национальной гвардии Российской Федерации. Парламентская газета (26 ӱярня 2019). Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  3. ↑ 1 2 День войск национальной гвардии РФ. Досье. ТАСС (25 ӱярня 2018). Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  4. ↑ 210 лет со дня образования войск правопорядка – Росгвардия (неопр.). Федеральная служба войск национальной гвардии. Тергыме кече: 25 ӱярня 2026.
  5. ↑ 27 марта – День войск национальной гвардии Российской Федерации. Единая Россия. Москва (26 ӱярня 2023). Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  6. ↑ Задачи Росгвардии в ходе специальной военной операции. Росгвардия. Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  7. ↑ "Всегда на страже!": День войск национальной гвардии РФ. ТАСС (27 ӱярня 2024). Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
  8. ↑ Росгвардейцы встретились с учениками самарского спортивного лицея. Росгвардия. Тергыме кече: 26 ӱярня 2026.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Россий_Федерацийысе_калыкле_гвардий_войскан_кечыже&oldid=1219284" гыч налме