Кочкыш сатун тӱнямбал кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Кочкыш сатун тӱнямбал кечыже
World Food Day barnstar.svg
Тӱрлылык  ООН
Официал англ. World Food Day
Тыгак мар. Кочкыш сатун кечыже
Ыҥ Калыкын тӱнямбал кочкыш проблеме шотышто шинчымашыжым келгемдаш да шужымаш, нужналык ваштареш кучедалмаште икоян улмым пеҥгыдемдымаш.
Ышталтын 1979 ийыште
Ыштыше ООН-ын Генеральный Ассамблейже, ООН
Палемдат Earth flag PD.jpg Тӱнямбал кече
Кече 16 шыжа
Кылдалтын 1945 ий 16 октябрьыште ФАО ышталтме дене
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Кочкыш сатун тӱнямбал кечыже ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Food Day, араб. يوم الأغذية العالمي, исп. Día Mundial de la Alimentación, кит. 世界粮食日, фр. la Journée mondiale de l'alimentation ) — ООН-ын тӱнямбал кечыже, ий еда 16 октябрьыште палемдалтеш.

Шарныме кече нерген 1979 ийыште Ушымо Калык-влак Организацийысе кочкыш сату да ялозанлык организацийын конференцийыштыже (FAO) увертарыме. Шарныме датын цельже — тӱнямбал кочкыш сату проблеме шотышто калыкын шинчымаш кӱкшытшым нӧлталаш да шужымаш, нужналык ваштареш кучедалмаште ваш кутырен келшымашым пеҥгыдемдымаш. Тиде кече 1945 ийыште FAO-м почмо дене кылдалтын.

1980 ийыште ОНН-ын Тӱҥ Ассамблейже лӱмын пунчалым луктын (A/RES/35/70 №) да ий еда Кочкыш сату кечым эртарымым пеш сайлан шотлен.

ОНН-ысо Тӱҥ секретарьын 2005 ий Сатулык тӱнямбал кече лӱмеш колтымо серышыштыже, мутлан, ойлалтеш: кочкыш сату ситышын уло гынат, тӱняште 850 000 000 еҥ шужен орлана. Тудо Тӱжемийысе Декларацийын икымше цельышкыже шушашлан вийым кок пачаш утларак пышташ ӱжын — шужен да нужнан илыше орлыкан калыкын чотшым кок пачаш иземдаш.

Тӱнямбал кечын ий еда темыже-влак

  • 1999 — «Самырык-влак шужен илыш ваштареш»[1]
  • 2000 — «Шужымо деч утарыме Тӱжемий»[2]
  • 2001 — «Нужналыкым чарен, шужен илышым сеҥена»
  • 2002 — «Вӱд: кочкыш лӱдыкшыдымылыкын памашыже»[3]
  • 2003 — «Шужен илымаш ваштареш тӱнямбал альянс»[4]
  • 2004 — «Кочкыш сатум ышташлан биотӱрлылык»[5]
  • 2005 — «Ялозанлык да тӱвыра диалог»[6]
  • 2006 — «Кочкыш сату лӱдыкшыдымылыклан йӧн ялозанлыкыш инвестиций»
  • 2007 — «Кочкыш сатулан права»[7]
  • 2008 — «Тӱнямбал кочкыш лӱдыкшыдымылык: климат ден биоэнергийын вашталтме йӱксавышышт»
  • 2009 — «Кризис годым кочкыш лӱдыкшыдымылыкым аралымаш»
  • 2010 — «Шужымо ваштареш кучедалмаште икоян лиймаш»[8]
  • 2011 — «Кочкыш сатулан ак — кризис гыч ӱшанле пеҥгыдылыкыш»[9]
  • 2012 — «Ялозанлык кооператив-влак тӱням пукшат»[10]
  • 2013 — «Пеҥгыде кочкыш сату кышкар кочкышвундо лӱдыкшыдымылык да сатум ситарымаште ӱзгар семын»[2]
  • 2014 — «Еш фермер озанлык-влак: тӱням пукшаш — планетым перегаш»[11]
  • 2015 — «Социал аралымаш да ялозанлык: ялысе нужналыкын языкан тыртышыжым кӱрыштмаш»[12]
  • 2016 — «Климат вашталтеш, а тудын дене пырля кочкыш сату ден ялозанлык вашталтыт»[13]
  • 2017 — «Миграций йогын-влакын ончыкылыкыштым вашталтена. Кочкыш лӱдыкшыдымылык да ялозанлыкым вияҥдымашке инвестиций дене»[14]
  • 2018 — «Шужымаш. Мемнан ончыкылыкна мемнан кидыште»[15]
  • 2019 — «Мемнан пашана — тиде мемнан ончыкылыкна. Таза кочкыш шужымаш деч посна тӱнялан»[16]
  • 2020 — «Кушса, пукшыза, полшыза. Пырля»[17]
  • 2021 — «Мемнан ончыкылыкна мемнан кидыште»[18]
  • 2022 — «Нигӧм шеҥгелне кодаш огыл»[19]
  • 2023 — «Вӱд — тиде илыш, вӱд — тиде кочкыш. Нигӧм азапыште ида кодо»
  • 2024 — «Сай илыш да сай ончыкылык верч кочкыш сатулан права»
  • 2025 — «Кид кучен — кочкыш сату качествым саемдымылан да сай ончыкылыклан»[20]

Палемдымаш

  1. Экология Дона : Экологический календарь : 16 октября – Всемирный день продовольствия. ecodon.dspl.ru. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  2. 1 2 Экология Дона : Экологический календарь : 16 октября – Всемирный день продовольствия. ecodon.dspl.ru. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  3. Генеральный секретарь ООН Пан Ги Мун (руш.). www.un.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  4. Генеральный секретарь ООН Пан Ги Мун (руш.). www.un.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  5. Генеральный секретарь ООН Пан Ги Мун (руш.). www.un.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  6. Послание Генерального секретаря по случаю Всемирного дня продовольствия 16 октября 2005 года. web.archive.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  7. Всемирный день продовольствия отпразднуют более 150 стран, 2007-10-10, <https://ria.ru/20071010/83338748.html>. Тергыме: 30 идым 2025. 
  8. Всемирный день продовольствия. Справка, 2010-10-16, <https://ria.ru/20101016/284775303.html>. Тергыме: 30 идым 2025. 
  9. Всемирный день продовольствия: Продовольственная помощь дает надежду миллионам во всем мире | World Food Programme, <https://ru.wfp.org/news/vsemirnyy-den-prodovolstviya-prodovolstvennaya-pomosch-daet-nadezhdu-millionam-vo-vsem-mire>. Тергыме: 30 идым 2025. 
  10. Генеральный секретарь ООН Пан Ги Мун (руш.). www.un.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  11. 16 октября отмечается Всемирный день продовольствия | Ассоциация крестьянских (фермерских) хозяйств и сельскохозяйственных кооперативов России (руш.). www.akkor.ru. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  12. Генеральный секретарь ООН Пан Ги Мун (руш.). www.un.org. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  13. Однажды в мире продовольствия и сельского хозяйства... www.agroxxi.ru. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  14. Всемирный день продовольствия во всем мире (руш.). Newsroom. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  15. 16 октября - Всемирный день продовольствия - Памятные даты и события - 7 - Каталог файлов - Кугарчинская ЦРБ. kuglib.ru. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  16. Всемирный день продовольствия призывает к более решительным действиям, чтобы сделать здоровый и устойчивый рацион питания доступным для всех | World Food Programme, <https://ru.wfp.org/news/vsemirnyy-den-prodovolstviya-prizyvaet-k-bolee-reshitelnym-deystviyam-chtoby-sdelat-zdorovyy-i>. Тергыме: 30 идым 2025. 
  17. Всемирный день продовольствия в Европе и Центральной Азии (руш.). FAORegionalOffice-Europe-REU. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  18. Наше будущее в наших руках. Героем продовольственного фронта может стать каждый (неопр.). slowfoodrussia.com. Тергыме кече: 30 идым 2025.
  19. Прилепская, Анастасия, Никого не оставить позади: зачем Казахстану помощь ООН в достижении целей развития, <https://orda.kz/nikogo-ne-ostavit-pozadi-zachem-kazahstanu-pomosch-oon-v-dostizhenii-celej-razvitija-392853/>. Тергыме: 30 идым 2025. 
  20. Общая информация (руш.). WorldFoodDay. Тергыме кече: 30 идым 2025.

Кылвер-влак