Квадробер

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Квадробер
Квадробер.jpg
Лекмаш 2020
Шарлымаш Уло тӱня

Квадробер (лат. quattuor гыч — «нылыт» да англ. aerobics гыч — «аэробик») — квадробике дене тыршыше айдеме, 7–14 ияш йоча ден ийготыш шудымо-влакын официальный огыл спортыштын, субкультурыштын еҥышт. Квадробер-влак вольык чурийавыртышым чият да нунын койышыштым койыт[1].

Квадробер-влак калыкыште пӱсӧ ӱчашымашым тарватеныт, каҥашымашке философ, профессионал психолог да психиатр, политик-влак ушненыт[2].

Российыште квадробер дек интерес манме бизнесым тудлан сатум ыштен лукташ тӱҥалаш кумылаҥден. Маркетплейсыште квадроберлан кӱлеш але ваштареш парфюмерий, шке ыштыме коваште гыч атрибутике, курго да моло сатуат лектын. Субкультурлан сату семын эсогыл тудын дек нимогай отношенийдыме продукцият рекламироватлалташ тӱҥалынПерейти к разделу «#Рынкын реакцийже»[3].

Тӱжвал тӱс да койыш

Квадробер-влак шкеныштым могай вольык але янлык дене келыштарат, тугай сыным ойырен налыт да тудым чурийавыртыш, пижыктыме чапа, пылыш, поч дене ыштат. Квадробер-влак чӱчкыдынак костюм элемент-влакым шкевуя ыштат, толкынын южо еҥже янлыкын костюмышко тичмашнек шоҥалалтеш[4], тудын тарванылмыжым коеш, моло квадробер-влак дене вашкылым куча, «кӱтӱ» иеррахийыште шке вержым палемда. Тӱрлӧ тугай элемент уло, могайжым квадробер-влак шуктен да пужарен шогат, мутлан, куржталмаш, тӧрштылмаш, шудышто модмаш. Квадробикылан мелын улшо-влак шке персонажыштын историйыштым шонен луктедат, офлайн ден онлайн тӱшкам чумырат, погынымашым этарат, соцсетьлан роликым войзат[5] да ваш-ваш опыт дене палдарат[6].

Квадробика.jpg

Спорт да субкультур

Квадробер-влак аэробан упражненийым ыштылыт: верыште куржмаш, чарак гоч тӧрштылмаш да т. м. Тидын годым квадроберын тӱжвал сыныштыже субкультурлан келшен толшо ятыр пале уло. Тыгай варнылмашлан кӧра квадроберым ик ой дене спортсмен але формальный огыл толкынын еҥже семын ончыкташ огеш лий. Но тугай пример палалтеш, кунам субкультур тичмаш акан спорт дисциплиныш, мутлан, хоббихорсингыш савырна[7].

Квадробикаs.jpg
Квадробер кошка.jpg

Квадробер, териан, фурри

Квадроберын тӱжвал сынже вес субкультур — фурри — дене келшен толеш. Но принципиальный манме икмыняр ойыртем уло: квадробер-влак янлыкын койышыжым лийме семын чот тичмашын оныкташ тӧчат, фурри гын антропоморфный манме (айдемылан келшыше) янлыкым ончыкта. Квадробер-влак утларакшым аэробике дене тыршат, фурри шукыракше шке сыныштым усталык пашалан кучылтыт[8]. Квадробер коклаште териан але терриантроп-влак вашлиялтыт, нине еҥ-влак шкеныштым вольык семын ончыктат веле огыл, а вольыкак улына манын палемдат[9].

Обществыште кыл кучымаш

Квадробер

Калыкыште квадробер-влакым икгай огыт ончо. Южышт йоча койыш капкыллан нелытым ыштымыжлан кӧра пайдале манын шотлат да ийготлан кӧра тиде жаплан улшо койыш маныт[10]. Тидын годым эше палалтеш, кунам квадробер-влак йоча-влак, кугыеҥ-влак ӱмбак кержалтыныт да эсогыл пурыныт[11]. Южо психолог тыге шотла: квадробике дене толашымаш йочан психике велым черле улмыжым ончыктен кертеш[12]. Рвезе-влак коклаште квадробер-влаклан южгунам булингым ыштат[13].

2024 ий 8 октябрьыште Россий ден Арменийын йотэл паша министрже-влакын официал вашлиймашышт годым Сергей Лавров Арарат Мирзоян деч нунын квадроберышт уло мо манын йодын[14]. Мирозоян толкын нерген палем манын пеҥгыдемден. А РФ-ште Арменийын посолжо Гурген Арсенян увертарен: Европысо эллаште квадробер-влак ынде шкеныштым «гендер семын» палемдат[15].

Россий президентын пресс-секретарьже Дмитрий Песков «Увер» РИА-лан интервьюшто Владимир Путин квадробер-влак нерген пала мо манын йодмылан вашештен[16]:

«Уке [ок пале] манын ӱшанем. [Нунын] лӱмышт шарлымым кугемдаш огеш кӱл». Ончычракше Песков «квадробер толкын — тиде „тӱрыс ерунда“» манын каласен[17].

Озаҥыште БРИКС саммит годым Белоруссийын президентше Александр Лукашенко тудын элыштыже квадробер-влак улыт мо манын йодмылан «тиде проблеме уке» манын вашештен, тидын годым «квадроцикл» мутым кучылтын[2]:

«Ну коштыт. Тиде вет саде чурийавыртыш-влак? Мемнан тиде проблеме уке. Шукерте огыл те эсогыл законым луктында… Кузе гала тушто саде аватмутет? Чайлдфри. Мемнан дене эсогыл тиде актуальный огыл, кеч тидын нерген мый ончычат каласенам, тидыже ок кӱл ыле. А тиде квадроцикл-шамыч, мемнан дене але уке, товатат»[18].

.

2024 ий октябрьыште Воронежысе мер калык кочмо южо верышке пурымаште квадроберлан пураш чарыше лӱмын пале-влак кояш тӱҥалыныт. Кузе заведений оза умылтарен, тыгай пижыктылмым ик фастфуд сетьын, мӧҥгешла, квадробер-влаклан шке заведенийышкышт кошташ разрешитлыме деч вара вераҥденыт: «тыгак почеш кайымаш самырык-влакын экшыкан койышыштым кумылаҥда веле»[19].

Квадроберам вход запрещен.jpg

.

Закон дене тӧрлен шогымаш

2024 ий октябрьыште Госдумын депутатше Сергей Колунов квадробер йоча-влакын ача-аваштлан мут кучымым пурташ темлен. Мутлан, ача-ава права деч посна кодаш, административный але уголовный мут кучаш шогалташ. Депутат инициативым Россий президент пеленысе йочан праваже шотышто уполномоченныйын аппаратышкыже колтен[20].

2024 ий октябрьыште Госдумын депутат тӱшкаже ийготыш шудымо-влакын официал ӱшанъеҥыштлан да 16 ий деч тӱҥалше квадробер-влаклан шкаланышт Административ кодексышке тӧрлатымашым ямдылаш пижын. Еҥ да сурт вольык ӱмбак кержалтмылан вуянчыланымым кучылташ да 5 тӱжем теҥге штрафым тӱлыкташ палемдалтеш. Квадробер 16 ий деч самырык гын, тудын ача-аважлан воспитаний шотышто порысым кӱлеш семын шуктыдымылан 500 теҥгелан ешарен штрафым пуэн кертыт[21].

Узбекистан МВД-н уверже почеш, йоча-влакын квадробике дене толашымышт ача-ава-влакын шке порысыштым шуктыдымышт семын ончалтеш. Тидлан 1,875 миллион сумГазет — 14 тӱжем теҥге наре — штрафым палемдыме[22].

Рынкын реакцийже

Российыште квадроберлык сатулан йодмаш 2024 ий жапыште кокла шот дене 12 пачаш кушкын, Петербургышто — 37 пачаш, Москошто — 45 наре гана. Маркетплейслаште чурийавыртыш, «чапа», пылыш да поч, изи пӧрт-будко-влак да теҥгыл, кукшо курго (утларакшым — пакетлашке оптымо кукшо эр кочкыш шарик-влак), туныктышо курс-влак, стилист-влакын суаплыкышт кумдан ончыкталтыныт[23][24]. 2024 ий октябрьыште маркетплейслаште квадробинг дене толашыше еҥ-влаклан кочкыш лектын. Кочкыш тӱшкаште улыт: сакыр, какао ӱйым алмаштыше пальме том гыч ӱй, нӱжымӧ какао, кукшо шӧран тувыртышвӱд, ӱйдымӧ кушо шор, кокос ӱй, какао-ложаш, экструдироватлыме шӱраш продукт (рис шӱраш, ошшыдаҥ ложаш, сакыр, какао-ложаш, шинчал)[25].

Фонтанке.ру газет квадроберлык сатулан лӱмын обзорым ямдылен. Кид дене ыштыме набор-влак шарленыт: шке ыштыме меж гыч поч маркетплейсыште 200 гыч 300 теҥге марте аклалтын, но почлан да пылышлан шке ыштыме межын 1,5 метрже 6000–7000 теҥге марте аклалт шуын. Парфюмер-влак «чын квадроберлан» тамле пушым, тыгак квадроберым лӱдыктышӧ тамле пушым (тиде — грушо, арбуз але олма пушманын пеҥгыдемден ойлалтеш) ыштен лукташ тӱҥалыныт. Ужалаш тренировкылык пластик барьер-влакым луктеденыт (900–4000 теҥге), профессионал модельер—влак деч сату — нуно 20 000–30 000 теҥгеаш костюмым ышташ ямде лийыныт. Йӧн дене тунем шумо сатум ужалыше-влак пайдаланаш тӧченыт: «тигр принтан вельвет брюко маркетингын вийже дене „квадробикылык йолашыш“ савырна»[3].

Палемдымаш

  1. Квадроберы: кому на самом деле они подражают и почему этого не нужно бояться // Новости НТВ, 2024-06-29, <https://www.ntv.ru/novosti/2834194/?ysclid=lzuz9m78o1697057418>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  2. 1 2 Лукашенко не выявил в Белоруссии проблем с квадроберами, 2024-10-23, <https://www.rbc.ru/rbcfreenews/6719492b9a79474573789ce8>. Тергыме: 24 шыжа 2024. 
  3. 1 2 Барьеры, духи и корм для квадроберов. Как из скандального детского хобби пытаются делать бизнес, 2024-10-04, <https://www.fontanka.ru/2024/10/04/74168123/>. Тергыме: 24 шыжа 2024. 
  4. Квадробика: что это и как заниматься, опасность тренда, почему хотят запретить в России, 2024-07-05, <https://lenta.ru/articles/2024/07/05/kvadrobika/?ysclid=lzuz9j5p1x692236007>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  5. Сходка квадроберов (неопр.) (20 вӱдшор 2024). Тергыме кече: 15 сорла 2024.
  6. Что такое квадробика: спорт это или нет, 2024-05-23, <https://www.rbc.ru/life/news/664e35529a79474cead17153>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  7. Скачки на деревянных лошадках стали видом спорта. Олимпиада ждет, 2023-08-09, <https://www.sport-express.ru/equestrian/reviews/hobbihorsing-kak-prohodyat-sorevnovaniya-po-skachkah-na-derevyannyh-loshadyah-2110395/>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  8. «Я — рысь, моя подружка — пантера»: чем опасно новое помешательство подростков — они надевают маски и прыгают на четвереньках, 2024-05-30, <https://ngs.ru/text/entertainment/2024/05/30/73635968/>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  9. Териантропы: кто это, чем занимаются, как выглядят, отличия от фурри и квадроберов, 2024-07-12, <https://lenta.ru/articles/2024/07/12/therianthropy/>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  10. «Я — рысь, моя подружка — пантера»: чем опасно новое помешательство подростков — они надевают маски и прыгают на четвереньках, 2024-05-30, <https://ngs.ru/text/entertainment/2024/05/30/73635968/>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  11. В Кандалакше девочка-«зверёк» укусила ребёнка, 2024-06-18, <https://severpost.ru/read/172327/>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  12. Психолог об увлечении детей квадробикой и терианством: «Уходят в вымышленный мир» | Ямало-Ненецкий автономный округ | ФедералПресс, 2024-05-27, <https://fedpress.ru/expert-opinion/3319035>. Тергыме: 15 сорла 2024. 
  13. Олеся Ларина. Фурри и квадроберы: в чем опасность сомнительных субкультур? (неопр.). https://mir24.tv (28 пеледыш 2024).
  14. Лавров объяснил, почему затронул тему квадроберов перед переговорами стран СНГ, 2024-10-08, <https://otr-online.ru/news/lavrov-obyasnil-pochemu-zatronul-temu-kvadroberov-pered-peregovorami-stran-sng-255236.html>. Тергыме: 9 шыжа 2024. 
  15. Лавров на встрече в Кремле рассказал коллеге из Армении про квадроберов, 2024-10-08, <https://www.rbc.ru/politics/08/10/2024/6705186f9a7947186b9bb18d?from=newsfeed>. Тергыме: 8 шыжа 2024. 
  16. Песков ответил на вопрос о Путине и квадроберах, 2024-10-09, <https://lenta.ru/news/2024/10/09/peskov-otvetil-na-vopros-o-putine-i-kvadroberah/>. Тергыме: 24 шыжа 2024. 
  17. Песков назвал квадробику полной ерундой, 2024-10-09, <https://www.vedomosti.ru/politics/news/2024/10/09/1067448-peskov-nazval-kvadrobiku>. Тергыме: 24 шыжа 2024. 
  18. Лукашенко о квадроберах: в Белоруссии нет «квадроциклов», 2024-10-23, <https://www.kommersant.ru/doc/7249882>. Тергыме: 24 шыжа 2024. 
  19. «Квадроберам вход запрещён». Воронежский ресторатор обезопасил заведения специальными наклейками, 2024-10-25, <https://voronej.bezformata.com/listnews/kvadroberam-vhod-zapreshyon-voronezhskiy/138192201/>. Тергыме: 30 шыжа 2024. 
  20. Депутат Колунов предложил ввести ответственность для родителей детей-квадроберов. ren.tv (3 шыжа 2024). Тергыме кече: 3 шыжа 2024.
  21. "Приведут в чувство мам": названы будущие штрафы для квадроберов. mk.ru (10 шыжа 2024). Тергыме кече: 11 шыжа 2024.
  22. В Узбекистане пригрозили штрафами родителям квадроберов. РБК (13 шыжа 2024). Тергыме кече: 15 шыжа 2024.
  23. Квадроберы атакуют: дети в масках наводняют российские города, 2024-10-11, <https://www.rosbalt.ru/news/2024-10-11/kvadrobery-atakuyut-deti-v-maskah-navodnyayut-rossiyskie-goroda-5219254>. Тергыме: 11 шыжа 2024. 
  24. Спрос стал массовым: в России зафиксирован 50-кратный рост продаж товаров для квадроберов | RB.RU, 2024-10-11, <https://rb.ru/news/wildberries-sellers-quadrobist/>. Тергыме: 11 шыжа 2024. 
  25. На маркетплейсах появился корм для квадроберов. vm.ru (3 шыжа 2024). Тергыме кече: 3 шыжа 2024.