Бураков, Анатолий Павлович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Анатолий Павлович Бураков
Бураков, Анатолий Павлович.jpg
Марий АССР КГБ-н председательже / Марий Эл Республик дене Россий ФСБ Управленийын начальникше
1985 — 1996

Шочын 14 ага 1939(1939-05-14) (87 ий)
Партий КПСС
Шинчымаш Кубаньысе ялозанлык институт, СССР КГБ-н Кӱшыл школжо
Профессий агроном, комсомол пашаеҥ
Награде
Контрразведкын почётан пашаеҥже
Россий Федераций лӱдыкшыдымылык орган-влакын сулло пашаеҥже

Анатолий Павлович Бураков (шоч. 14 ага 1939, Воздвиженка[d], Приморский край) — совет кугыжаныш пашаеҥ да военный контрразведке пашаеҥ. Марий АССР КГБ-н председательже / Федерал лӱдыкшыдымылык агентствын директоржо / Марий Эл Республикын лӱдыкшыдымылык министрже / Марий Эл Республик дене Россий ФСБ Управленийын начальникше (1985―1996), генерал-майор. Арменийыште РФ ФСБ-н официал представительже (1997―1999). Афган сарын участникше.

Илыш корно

1939 ий 14 майыште кызытсе Приморский край Михайловка районысо Воздвиженка селаште шочын[1].

1961 ийыште Кубаньысе ялозанлык институтым  (руш.) тунем пытарен[1].

1961―1973 ийлаште — агроном, комсомол пашаеҥ[1].

1973 ий гыч — КГБ-ште: Краснодар крайыште, 1981 ий гыч Горький областьыште служитлен. 1975 ийыште СССР КГБ-н Кӱшыл школжым тунем пытарен[1].

Афган сарын  (руш.) участникше: «Каскад» группым (СССР КГБ-н разведке-пуде штарыше подразделенийжым) вуйлатен, тушто разведке пашам гына огыл, тыгак советник функцийым шуктен, верысе ХАД  (руш.) орган-влаклан полшен[2][3][4].

1985―1996 ийлаште — Марий АССР КГБ-н председательже / Федерал лӱдыкшыдымылык агентствын директоржо / Марий Эл Республикын лӱдыкшыдымылык министрже / Марий Эл Республик дене Россий ФСБ Управленийын начальникше, генерал-майор (1991)[1][5][6][7]. Кугыжаныш шылтыкым (гостайным) аралыме, обороно йӧнозанлыкым аралыме, закон почеш огыл оружий да боеприпасым сатулымаш ваштареш кучедалме йодыш-влак дене пашам ыштен. Тыге, 1992 ийыште тудын вуйлатымыж почеш сотрудник-влак Нагорный Карабахысе армян-азербайджан конфликт зоныш «Муха» гранатомётым колтымо каналым петырен кертыныт. 1999 ий мартыште марий ФСБ Управленийын пашаеҥже-влак Чувашийысе ФСБ пашаеҥ-влак дене пырля преступный тӱшкам рашемден пытареныт, кудын участникше-влак Чечняште ыштыме «Борз» пистолет-пулемёт-влакым Юл кундемыш колтымым налаживатлаш тӧченыт. Лектышыште 17 наркокурьерым арестоватлыме, 132 килограмм коноплям поген налме, йот элла гыч наркотикым колтымо эн кугу каналым кӱрлмӧ. Чекист-влакын пашашт «Документальный детектив» серий гыч «Рейс с Байконура» телефильмын негызше лийын[6]. Тыгак тудын вуйлатымыж почеш республикыште 9000 наре титакдымын судитлыме еҥым реабилитироватлыме, нунын коклаште — палыме марий тӱвыра да литератур пашаеҥ-влак: С. Чавайн, Й. Кырла да молат[2]. Тудын годым Марий Эл Республикын лӱдыкшыдымылык орган-влакын историй-демонстраций залжым почмо: тудын кок тӱҥ разделже гыч иктыже марий кундемыште лӱдыкшыдымылык орган-влакын ышталтме да становлений историйыштым эскера, а весыже оперативно-служебный пашан тӱҥ направленийже-влак дене паша лектышлан пӧлеклалтын. Тыгак тоштерыште управлений сотрудник-влакын документышт, фотографийышт, орден да медальышт ончыкталтыныт[6].

1985―1990 ийлаште — 11-ше созыв Марий АССР Кӱшыл Каҥашын  (руш.) депутатше[1][8].

1997―1999 ийлаште — Арменийыште РФ ФСБ-н официал представительже[1], Ереванысе посольствын советникше. Службо деч вара Монголийыште ыштен.

Кызыт Йошкар-Олаште ила.

Чаплӱм да суаптар-влак

  • Контрразведкын почётан пашаеҥже[2]
  • Россий Федераций лӱдыкшыдымылык орган-влакын сулло пашаеҥже[2]
  • Йошкар Шӱдыр орден (1982)[1]
  • «Почёт Пале» орден (1971)[1]
  • 3-шо степенян «Шӱдыр» орден (Афганистан, 1982)[1]
  • «Сарзе патырлыклан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль (1970)
  • Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумжын Чаптаныкше (1989)[1]
  • Марий Эл Республикын Чаптаныкше (1996)[1]

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Мочаев, 2017, с. 64.
  2. 1 2 3 4 «В девяностые удалось сохранить коллектив», <http://mrl.mk.ru/articles/2016/03/02/v-devyanostye-udalos-sokhranit-kollektiv.html>. 
  3. Михайлов, Иван Презентация книги о генералах – уроженцах Марий Эл прошла в Йошкар-Оле (руш.). Информационное агентство "МедиаПоток" (22 пургыж 2018). Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.
  4. Свидетель эпохи – Образ советского контрразведчика (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.
  5. КГБ Марийской АССР. shieldandsword.mozohin.ru. Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.
  6. 1 2 3 УФСБ по Республике Марий Эл: путь длиною в век (руш.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.
  7. С благодарностью за службу. http (19 теле 2018). Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.
  8. Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл. old.gsmari.ru. Тергыме кече: 6 ӱярня 2026.

Литератур

  • Бураков А. Спецслужбы в зеркале времени // Марийская правда. ― 1996. ― 20 декабря.
  • Сануков К. Н. От чрезвычайных комиссий до ФСБ // Марийский юридический вестник. ― 2007. ― Вып. 5. ― С. 10―39.
  • Калинин Г. С. Бураков Анатолий Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 57. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Калинин Г. С. Бураков Анатолий Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 64. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Астахова В. «В девяностые удалось сохранить коллектив» // МК в Марий Эл. ― 2016. ― 2 марта.
  • Защитники России ― генералы земли Марийской / авт.-сост. А. М. Курочкин. ― Йошкар-Ола: Издательский дом "Марийское книжное издательство, 2018. ― 106 с.: ил.
  • Марышев В. УФСБ по Республике Марий Эл: путь длиною в век // Марийская правда. ― 2021. ― 2 марта.

Кылвер-влак