Электрокыл да информационный обществын тӱнямбал кечыже
| Электрокыл да информационный обществын тӱнямбал кечыже | |
|---|---|
 | |
| Кече | 17 ага |
Электрокыл да информационный обществын тӱнямбал кечыже ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Telecommunication and Information Society Day, араб. اليوم العالمي للاتصالات ومجتمع المعلوماتية, исп. Día Mundial de las Telecomunicaciones y la Sociedad de la Información, кит. 世界电信和信息社会日, фр. La Journée mondiale des télécommunications et de la société de l'information ) — ондак палемдыме «Информационный обществын тӱнямбал» да «Тӱнямбал электрокылын» кечыштым вашталтыше у пайрем[1].
«Тӱнямбал телекоммуникаций кече» 1969–2005 ийлаште палемдалтын. Пайремын кечыже 1865 ий 17 майыште Тӱнямбал телеграф ушемым ыштыме кече дене кылдалтын, варажым Электрокылын тӱнямбал ушемже (МСЭ) лийын.
Информационный обществе нерген йодышым ончышо, кок йыжыҥ дене эртыше (Женева, 2003 ий, Тунис, 2005) тӱнямбал кӱкшытан вашлиймаш кышкарыште, «Информационный обществым вияҥдыме шотышто тунис программе» пеҥгыдемдалтын. Тудо чылалан пайдаланаш йӧнан Интернет кылым тӱня мучко утларак шараш, тӱнямбал кӱкшытыштӧ цифровой порволымаш гыч лекташ шонымаш дене ышталтын.
Тыгак ООН-ын Генеральный Ассамблейже деке 17 май кечым «Информационный (увершинчымашан) обществын тӱнямбал кечыже» нерген уверым шараш кӱлмӧ нерген йодмаш дене лекме лийын. Вараракше «Телекоммуникацийын тӱнямбал кечыже» олмеш ООН-ын Генеральный Ассамблейже 2006 ий 27 мартысе A/RES/60/252 №-ан пунчалыштыже 17 майым «Информационный обществын тӱнямбал кечыже» семын увертарен ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Information Society Day, исп. Día Mundial de la Sociedad de la Información, фр. Journée mondiale de la société de l'information ).
2006 ийыште ООН-ын Генеральный секретарьже Кофи Аннан Информационный обществын тӱнямбал кечыжлан пӧлеклалтше серышыштыже тиде шарныктыш кечын сайлыкшым палемден. Палемдыме кече, К. Аннан каласымыж дене, увер да коммуникаций технологий (ИКТ) йӧнын да писын вияҥме да вияҥмашын кылжым пеҥгыдемда. Тудо ООН-ышто улшо чыла кугыжанышым лӱдыкшым пытараш, увер-коммуникаций технологийым утларак ӱшанлым чоҥаш, эрыкан информационный обществым ышташ ӱжын.
Вараракше МЭС (ООН-ын лӱмын почмо) 2006 ий ноябрьыште Анталийыште эртыше конференцийыште 17 майым «Электрокылын да информационный обществын тӱнямбал кечыже» семын палемдаш пунчалым луктын.
Кече теме
Электрокыл да информационный обществын тӱнямбал кечыже:
- 2019 ий — «Стандартлымаште кӱрылтышым сеҥымаш»
- 2018 ий — «Искусственный интеллектым кучылтмо сай лектышым чылаштлан ышташ»
- 2017 ий — «Куатле импульсым ыштышашлан...»
- 2016 ий — «ИКТ-ыште амалкалче паша социал илышлан полшымаште»
- 2015 ий — «Электрокыл да ИКТ: инновацийым вияҥдыше вий»
- 2014 ий — «Икшырымын пеҥгыдын вияҥмаште лопкакумдыкан кыл»
- 2013 ий — «ИКТ да корнысо лӱдыкшым пытарымаш»
- 2012 ий — «Ӱдырамаш ден ӱдыр-влак ИКТ-ште»
- 2011 ий — «ИКТ-лан кӧра ялысе илышым саемдымаш»
- 2010 ий — «Лучо ола, ИКТ ден илыш сайрак»
- 2009 ий — «Киберкумдыкышто йочам аралымаш»
- 2008 ий — «Инвалид-влак коклаште кылым ышташ»
- 2007 ий — «Самырык-влаклан мутланаш полшен: ИКТ йӧнжӧ»
Информационный обществын тӱнямбал кечыже:
- 2006 ий — «Глобал кибернетикын лӱдыкшыдымылыкым вияҥдаш йӧным ыштымаш»
Электрокылын тӱнямбал кечыже:
- 2005 ий — «Чын информационный обществым ыштымаш: жап — пашам ышташ»
- 2004 ий — «Информаций да коммуникаций технологий (ИКТ): пеҥгыде вияҥмашке корным ышташ»
- 2003 ий — «Тӱнялан мутланаш полшен»
- 2002 ий — «ИКТ чыланыштлан: еҥ-влаклан цифр технологийыште кӱрылтышым сеҥаш йӧным пуаш»
- 2001 ий — «Интернет»: проблеме, йӧн да ончыкылык»
- 2000 ий — «Тарванылше электрокыл»
- 1999 ий — «Электрон торгайымаш»
- 1998 ий — «Торгайымаш да электрокыл»
- 1997 ий — «Электрокыл да гуманитар полыш»
- 1996 ий — «Электрокыл ден спорт»
Мероприятий
Тиде кечын ты аланыште тыршыше-влак кокла гыч ойыртемалтше-шамычым палемдат[2].
Палемдымаш
- ↑ Презентация «Всемирный день электросвязи и информационного общества» 2022, Алексеевский район — дата и место проведения, программа мероприятия., <https://www.culture.ru/events/1955355/prezentaciya-vsemirnyi-den-elektrosvyazi-i-informacionnogo-obshestva>. Тергыме: 16 ага 2025.
- ↑ Вручили стипендии Петра Ивановича Дудкина (неопр.). www.sakhaparliament.ru. Тергыме кече: 16 ага 2025.
Кылвер-влак
- Страница о ВДЭИО на сайте ООН
- Домашняя страница ВДЭИО на сайте МСЭ
- О Всемирном дне электросвязи и информационного общества
- Декларация принципов, принятая на саммите по вопросам информационного сообщества
- План действий, принятый на саммите по вопросам информационного общества
- Резолюция A/RES/60/252
- Послание Генерального секретаря ООН в 2006 году
- Международный день всех «айтишников»