Шанчын тыныс да вияҥме верч тыршыме тӱнямбал кечыже

Шанчын тыныс да вияҥме верч тыршыме тӱнямбал кечыже ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Science Day for Peace and Development, араб. اليوم العالمي للعلم لصالح السلام والتنمية, ‎исп. Día Mundial de la Ciencia para la Paz y el Desarrollo, кит. 争取和平与发展世界科学日, фр. Journée mondiale de la science au service de la paix et du développement ) — тӱнямбал кече, тӱня мучко 10 ноябрьыште палемдалтеш.

Шанчын тӱнямбал кечыжын историйже

1999 ийыште, венгр столицыште, Будапешт олаште, ООН-ын вуйлатымыж почеш образований, шанче да тӱвыра йодыш дене (ЮНЕСКО) черетан Тӱнямбал шанче конференций (англ. World Conference on Science) эртен. Тиде шанче конференцийын делегатше-влак (нунын коклаште шагал огыл лӱмлӧ шанчызе, правозащитник, эколог, политик да т. м.) ойым ыштеныт: кечышот радамыште тыгай кечым увертараш. Темлыше-влак тиде планетар масштабан эн тӱҥ проблеме-влакым шотыш кондымаште мер ден шанче паша коклаште утларак сай вашкыл лийшаш нерген умылтареныт.

Погынымашын возыктышыжо почеш, ЮНЕСКО «Шанчын тӱнямбал кечыжым тыныслык да вияҥмаш верч» пеҥгыдемден. Официальнын тудо 2001 ийыште увертаралтын, 2002 ий гыч палемдалташ тӱҥалын.

Тиде кечын ЮНЕСКО шке пашажам ончылгоч палемдыме паша план почеш виктара: школлаште лекций да мер калыклан семинар-влак эртат, йыргешке ӱстел, тӱрлӧ плакатым да постерым шарат, тоштерыште лӱмын ыштыме выставкым почыт.

Шындыме проблемын кӱлешан улмыжым ончыде, тиде кече — пӱтынь тӱнясе шымлызе-влаклан пайрем, вет шукыж годым коллеге-влак дене вашлияш йӧн, шке шанче паша лектышым иктешлат да ончылно шогышо у проблеме-влакым каҥашат. Шанчын тыныс да вияҥме верч тыршыме тӱнямбал кечыже каныш кечылан ок логал гын, паша кече.

Тыгак ончо

• Шанче кече

Палемдымаш

Кылвер-влак

• [www.calend.ru/holidays/0/0/2660/ Всемирный день науки в «Календаре праздников»]
• World Science Day for Peace and Development
• Официальный перечень памятных дат ООН
• Послание Генерального директора ЮНЕСКО по поводу Всемирного дня науки за мир и развитие (2009 год)