Фонетика, графика, орфографий, орфоэпий
Марий йылме дене олимпиаде материал-влак
Кутырымо йӱк-влакым йылме наукын фонетике ужашыже тунемеш.
Кутырымо йӱк-влакым возымаште палемдыме йӧным графике шымла.
Мутым чын возаш орфографий, а чын ойлаш орфоэпий туныктат.
Кутырымо йӱк-влак
Ойлымо-мутланыме годым йӱк-влакым каласена. Нуным кутырымо йӱк маныт.
Йӱкым ышташ полшышо орган- влак:
- Шодо;
- Кукшылогар;
- Логараҥ да йӱкым ышташ полшышо шыл чора;
- Умша кӧргӧ;
- Йылме;
- Тӱрвӧ;
- Пӱй;
- Нер кӧргӧ.
Йӱкым каласыме годым южым шӱлалтен луктына. Юж шодо гыч кукшылогарыш, а тушеч умша але нер гоч тӱжваке лектеш.
Йӱкым ышташ тӱрвӧ, йылме, пӱй да йӱкчора (голосовой связка) утларак полшат. Йӱкчора чымалт шупшылалтеш гын, юж лекме годым тудо чытырналташ тӱҥалеш. Тыге йӱк лиеш.
Йӱкым буква деч ойырен мошташ манын, учебникыште йӱк-влак квадратный скобкеш ончыкталтыт, мутлан: [а], [6]. Пушкыдо согласный йӱкым кӱшыл пурла лукеш запятой гай пале дене ончыктат, мутлан: [л’|, [н’].
Литератур
- Барцева Л. И., Галкин И. С. Кызытсе марий йылме. Лексикологий. — Йошкар-Ола: Издательский дом, 2003. — 184 с.
- З. В. Учаев. Марий йылме. Теорий. 5—9 класслан учебник. — Йошкар-Ола: Марий книга савыктыш, 1993. — 264 с.
- З. В. Учаев. О некоторых проблемах современного марийского языкознания // 200 лет марийской письменности. — Йошкар-Ола: МарНИИ, 1977. — С. 124–135.
- З. В. Учаев. Узловые проблемы морфологии марийского языка. — Йошкар-Ола: Марийский институт образования, 2002. — 52 с.
- З. В. Учаев, В. С. Захарова. Русско-марийский словарь. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1999. — 480 с. — ISBN 5-7590-0852-8.
- З. В. Учаев, В. В. Кузнецов, Н. В. Кузнецова. Марий йылме дене тӱҥ школлан примерный программе. V—IX класс. — Йошкар-Ола: Марий туныктыш институт, 2013. — 65 с.
- З. В. Учаев, Р. А. Малинина. Марий йылме программе. V—XI класслан. — Йошкар-Ола: Марий туныктыш институт, 2004. — 54 с.