Тӱрлӧ синтаксис кылан кыдежан ойлончо-влак

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал

Союз дене да союз деч посна кылдалтше сложный предложений

Сложный предложенийыште икмыняр предложений уло гын, нунын коклаште тӱрлӧ кыл лийын кертеш. Иктышт сочинительный союз дене, весышт подчинительный союз дене, кумшышт союз деч посна кылдалтыт. Садлан сложный предложений утларак кумда шонымашым каласен пуа. Мутлан:

  1. Кö йӱла калык верчын, кö элнан уста пашаче, тудо лишемда эрласе кечым, а эрласым ыштат таче. (Б. Д.) Тиде — сочинениян да подчинениян сложный предложений, ныл ужашан. Тӱҥалтышыже — кок изъяснительный придаточный предложений, нуным союз шотан кӧ мут главный предложений дене уша. Пытартыш, нылымше ужашыже,— сочинительный союз дене кылдалтше простой предложений.
  2. Пычал чурийончымо гай волгалтеш, туге гынат, эше эрыктыза манын, лу пачаш толаштарышт. (И. Л.) Тидат — сочинениян да подчинениян сложный предложений, но кум ужашан, адакше цельым ончыктышо обстоятельственный придаточный предложений сочинений йӧн дене кылдалтше (ваштарешлыше сочинительный союз — туге гынат) предложений кӧргыштӧ каласалтын.
  3. Парымышкыже Сакар ок пуро гынат, лиеш ыле, да мом ыштет: икшыве мом шонымыжым ыштыде ок чарне. (С. Ч.) Тиде союз дене да союз деч посна кылдалтше сложный предложений, ныл ужашан.

Литератур