Смоленцев, Иван Иванович
| Иван Иванович Смоленцев | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1935 ий 1 идым |
| Шочмо вер | Бор ял, Шернур район, Марий автоном область, РСФСР |
| Колымо кече | 1993 ий 11 пургыж (57 ий) |
| Колымо вер | Марий Турек район Косолоп села, Марий Эл |
| Паша сомыл | поэт, изобретатель |
| Дебют | «Йӱдвел мардеж» (1967) |
Иван Иванович Смоленцев (1 сентябрь 1935, Бор ял, Шернур район Марий автоном область — 11 февраль 1993, Марий Элысе Марий Турек вел Косолоп села) — совет да россий поэт, изобретатель. Технике шанче кандидат.
Илыш корныжо
Иван Иванович Смоленцев 1935 ий 1 сентябрьыште Бор ялысе кугу кресаньык ешеш (индеш йоча: кум эрге да куд ӱдыр) шочын (ял 1740 ий гыч Кипун памаш (вӱдшинча) ӱмбалысе Пӱнчер семын палыме). Сар деч ончыч еш Косолоп селаш илаш куснен[1]. Фронтышто тудын ачаже, Смоленцев Иван Кузьмич, 1942 ийыште колен. Харьков велне увер деч посна йомшо ачажын колымыж нерген серыш толын. Кугурак-влак, Пӧтыр изаже — шофёр, Мария акаже — зенитчик лийын, фронтыш кредалыныт. Вес акаже чодырам руымо пашашке колталтын. Куд изиракше-влак, нунын коклаште Йыванат, авашт, Анна Алексеевна пелен, сарым илен лектыныт[2][3].
1953 ийыште Иван Смоленцев Косолоп кыдалаш школым тунем пытарен. Трактористлан, плотниклан, грузчиклан, чодырам руышылан пашам ыштен. Тихий океанысе флотышто служитлен. Йошкар-Олаште Юл кундемысе чодыратехнике институтым тунем лектын. Колтымо почеш Кировыш логалын. Чодыра йӧнозанлык НИИ-ште лабораторийым вуйлатен, «Союзорглестехмонтажын» лӱмын ыштыме Юл-Виче управленийыштыже тӱҥ инженержылан пашам ыштен. Пашам кодыдеак, аспирантурым тунем лектын. Технике шанче кандидат; 46 шанче пашам серен, СССР Кугыжаныш комитет пелен изобретенийым да техникым шотыш налын возышо (регистраций) кугыжаныш комитет 27 автор таныкым пуэн, ик пашаже ВДНХ-ан той медальжым сулен («Лесдревмаш 79» тӱнямбал ончерыште).
«Ветры севера» / «Йӱдвел мардеж» (Киров: Юл-виче книга савыктыш, 1967), «Облако над полем» «Пасу ӱмбалне пыл» (Моско: Современник, 1986), «Сторонушка» «Шочмо вел» (Киров: Виче, 1993) поэзий книга-влакын авторжо. Почеламутшо-влак Пӱтынь Ушемысе радион «Земля и люди» / «Мланде ден еҥ-влак» передачыште йонгеныт, «Кировская правда», «Вятский край», газетлаште, «Встречи» / «Вашлиймаш-влак», «Молодость» / «Рвезылык» тӱшка сборниклаште, «Вятка литератур» / «Виче сылнымут» альманахыште да тулеч моло вереат савыкталтыныт.
1986 ийыште изи шочмо элышкыже Косолоп селаш (Марий Эл Республик) пӧртылын, тыште НИИ-н опыт-ончеран озанлыкше верланен. Россельхозкадемийын Марий ялозанлык НИИ механизаций лабораторийжым вуйлатен. Шке проектше почеш, йоча годсо эҥерыште кок пӱям ыштен. Плотина-влакым Кугыжаныш комиссий терген да сайлан шотлен[4].
1993 ий 11 февральыште колен. Косолоп ялысе шӱгарлаште тойымо.
Шарнымаш
- 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 60 ий темме талукышто, Киров кундем правительствын полшымыж дене И. И. Смоленцевын «Поле это — повесть о войне» / «Нур — тиде сар нерген серымаш» книгаже «Калык книгагудо аршашыште савыкталтын[5].
Книгаже-влак
- «Ветры севера» / «Йӱдвел мардеж» (1967)
- «Облако над полем» / «Пасу ӱмбалне пыл» (1986)
- «Сторонушка» / «Шочмо вел» (1993)
- «Поле это повесть о войне» / «Нур — тиде сар нерген серымаш» (2005, «Калык книгагудо», Киров)
- «Строка повенчана с судьбой» / «Пӱрымаш дене венчаялтше мургорно» (аудиокнига, КОГБУК «Сокыр-влаклан лӱмын ыштыме книгагудо», 2014, эл. опт. диск)
Палемдымаш
- ↑ Русская поэзия | Иван Смоленцев
- ↑ Уржумская земля. Иван Иванович Смоленцев (1935—1993)
- ↑ Иван Смоленцев Поле это — повесть о войне: Стихи. — Предислов. Алексея Смоленцева «Сказание победы». С.3-8. — Киров, 2005. — 64 с.
- ↑ «Знамя Октября»: Смоленцев Алексей Иванович Кузнецово — малая родина моего отца
- ↑ Строка повенчана с судьбой К 70-летию со дня рождения русского поэта И. И. Смоленцева
Кылвер-влак
- «Российский писатель» Алексей Смоленцев Иван Смоленцев: «Если жизнь твоя — дело живое, оживут и родные края»
- Марийская история в лицах
- «Вятский край»: Ну здравствуй, школа!
- «Вятка литературная»: Посвящения. Иван Смоленцев (1935—1993)
- Год науки и технологий с Иваном Смоленцевым в Косолаповской модельной библиотеке