Синоним
Марий йылме дене олимпиаде материал-влак
Кеч-могай йылмыштат предмет, действий, нунын палышт посна шомак але муткылдыш дене ончыкталтыт. Туге гынат южгунам ик умылымашымак каласен пуаш кок-кум але утларак мутат кучылталт кертыт. Нунын значенийышт лишыл але коклан ялт икгай улыт. Мутлан: — рвезе — икшыве — шочшо — кушшо — ньога — изи — падыраш колой — чукай; олмыкташ — ачалаш — тӧрлаташ - шыгалаш. синоним шочеш. Синоним — тиде ик умылымашымак ончыктышо лишыл але йӧршеш икгай значениян мут да кӱэмалтше ойсавыртыш-влак. Кӱэмалтше ойсавыртыш-влак шке значенийышт дене посна мутлан келшен толыт, садлан нуно синоним радамыште шке верыштым муыныт: йорло — нужна — незер — яришка — чара коля — рожын йолаш.
Синоним-влак ик предметым але явленийым лӱмдат гынат, шукыж годым шке семантикышт дене да эмоционально-стилистический тӱсышт дене икгай огытыл. Нуно икте-весышт деч эре гаяк теве мо дене ойыртемалтыт:
- лексический значенийын оттенкыже ик синоним тӱшкасе мутын вес тӱшкасе шомакын деч тӱрлӧ лиеш, мутлан: йошкарге — чевер — кына — ал; начар — уда — томам — осал ‑ шӱкшӧ - соптыра. Кок тӱшкасе мут-влак икте-весышт деч тӱрлын ойыртемалтыт. Иктыштыже — шагалрак, весыштыже — шукырак ойыртем. Ончыл тӱшкаште тӱрлӧ тӱсын оттенкыже ваш-ваш лишем шога, а кокымшышто значенийын оттенкыже утыр да утыр торла, но садыгак синоним улыт.
Литератур
- Барцева Л. И., Галкин И. С. Кызытсе марий йылме. Лексикологий. — Йошкар-Ола: Издательский дом, 2003. — 184 с.
- З. В. Учаев. Марий йылме. Теорий. 5—9 класслан учебник. — Йошкар-Ола: Марий книга савыктыш, 1993. — 264 с.
- З. В. Учаев. Марий йылме. Факультативный занятийым эртарыме учебный пособий. Икымше ужаш. — Йошкар-Ола: Марий книга издательство, 1982. — 184 с. — 1000 экз.
- З. В. Учаев. О некоторых проблемах современного марийского языкознания // 200 лет марийской письменности. — Йошкар-Ола: МарНИИ, 1977. — С. 124–135.
- З. В. Учаев. Узловые проблемы морфологии марийского языка. — Йошкар-Ола: Марийский институт образования, 2002. — 52 с.
- З. В. Учаев, В. С. Захарова. Русско-марийский словарь. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1999. — 480 с. — ISBN 5-7590-0852-8.
- З. В. Учаев, В. В. Кузнецов, Н. В. Кузнецова. Марий йылме дене тӱҥ школлан примерный программе. V—IX класс. — Йошкар-Ола: Марий туныктыш институт, 2013. — 65 с.
- З. В. Учаев, Р. А. Малинина. Марий йылме программе. V—XI класслан. — Йошкар-Ола: Марий туныктыш институт, 2004. — 54 с.