Российыште донорын калыкле кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Российыште донорын калыкле кечыже
Донор сдаёт кровь.jpg
Ышталтын 2007 ий 20 пургыж
Палемдат  Россий
Кече 20 вӱдшор
Пайремлымаш ий еда
Йӱла суаландарымаш, конференций-влак
Кылдалтын Россий империйыште икымше гана гемотрансфузийым сайын эртарыме дене

Российыште донорын калыкле кечыже (руш. Национальный день донора в России) — ий еда 20 апрельыште палемдалтше российысе пайрем. Паша кодекс почеш каныш кечылан ок шотлалт. Тудым Россий империйыште икымше гана гемотрансфузийым сайын эртарыме дене келыштарыме, процедурым 1832 ий 20 апрельыште эртарыме.

Историй

1832 ий 20 апрельыште петербургысо акушер Андрей Вольф икымше гана вӱрым йоктарен кусарыме йӧным азам ыштен вӱрлышӧ ӱдырамашлан ыштен[1]. Тудо Джеймс Бланделлын аппарат ден методикыжым кучылтын, тудыжо тылеч ончыч (1818 ий 25 сентябрьыште) Лондонышто тыгаяк трансфузийым ыштен[2]. Варажым Вольф эше куд гана вӱрым йоктарен кусарен, умбакыже ты йӧным руш эмлызе да хирургий профессор Сергей Коломнин кучылтын.

2007 ий 20 февральыште Донорын калыкле кечыжым донор да вӱр службын йодышыжо-влак шотышто погынымаште Россий Федерацийысе Кугыжаныш Думо тӧнежлен[3]. 2008 ий гыч Россий Федерацийын Тазалыкаралтыш министерствыже да Федерал медико-биологий агентствыже вӱрым да тудын ужашыжым шке кумылын пуымо шотышто вияҥдыме кугу программым илышыш шыҥдарат[4]. 2024 ийысе данный почеш, Вӱр шотышто службо кышкарыш 487 тӧнеж ден 100 тӱжем наре кӱкшӧ квалификациян медицине пашаеҥ пурат[5].

Пайремын йӱлаже

Российыште донорын калыкле кечынже медицине пашаеҥ-влак дене пресс-конференций, тематике ончер, конференций-влак эртаралтыт. Медицине рӱдер ден станций-влак вӱрым налме ешартыш акций-влакым эртарат[6]. Тиде кечын вӱрым але тудын ужашыжым пуэн шогышо граждан-влакым суапландарат[7]. Российын Чапланыше доноржылан тӱлымӧ деч посна 40 гана вӱрым да тудын ужашыжым але 60 гана плазмым пуышо еҥ-влак шотлалтыт. Российыште илыше-шамыч оҥысо тамга деч посна ешартыш льгото-влакым налыт, тыгак тӱшка транспорт дене тӱлыде кудалыштын кертыт[8].

Ешартыш увер

  • 2005 ийыште Донорын тӱнямбал кечыжым пеҥгыдемденыт. Тудым 14 июньышто палемдат, пайрем физиологий да медицине шотышто Нобель премий дене суапландаралтше Карл Ландштейнерын лӱмгечыж дене кылдалтын, тудо айдеме вӱрын тӱрлӧ тӱшкажам (группыжым) эн ончыч рашемден[9].
  • Медицине-биологий федерал агентствын данныйже почеш, 2024 ийыште Российыште вӱрым ямдылымаш, ондакысе ий дене таҥастарымаште, 6%-лан кушкын да 2,6 миллион литр лийын, федерал регистрыш 458 тӱжем утла донор пурен[6].
Кугу Ачамланде сар ийлаште лабораторийыште паша жап
  • Кугу Ачамланде сар жапыште донор-влакын чотышт 5,5 миллион еҥыш шуын, кредалше армий 1,7 миллион литр утла консервироватлыме вӱрым налын, тудым 7 миллион еҥым утараш кучылтыныт. Сар жапыште «СССР-ын почётан доноржо» оҥысо тамга дене 15 000 еҥым суапландарыме[10].

Кумдан палыме еҥ-влак коклаште донор-влак

  • Джеки Чан — вӱрым эреак пуа, 2002 ийыште «Смокинг» фильмым сниматлыме годым, Канадысе Вӱр службын доноржо лийын.
Джеки Чан шке шочмо кундемыштыже, Гонконгышто, вӱрым эреак пуа
  • Криштиану Роналду — 2008 ийыште «Йошкар Ыресын счётшо» компанийым чапландарыше еҥже лийын, шкеже лу вемым пуышо донор.
  • Джессика Альба — йоча госпитальлан вӱрым пуа.
  • Екатерина Стриженова — эше студент пагытыштыжак вӱрым пуаш тӱҥалын[4].
Татьяна Навка вӱрым пуа
  • Татьяна Навка — 2011 ийыште LG компанийын донор пашам вияҥдыме шотышто ӱшанъеҥже лийын[11].

Палемдымаш

  1. ↑ Национальный день донора в России. gkdc1.ru. Тергыме кече: 17 вӱдшор 2025.
  2. ↑ Есть повод гордиться. Медицинская газета (17 вӱдшор 2007). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2025.
  3. ↑ Национальный День донора крови в России, 2025-04-11, <https://ria.ru/20250411/den_donora_krovi-1940760982.html?ysclid=m9l3dl9wpn636698742>. Тергыме: 17 вӱдшор 2025. 
  4. ↑ 1 2 Навка сдаёт кровь168#id1887947 Звездная кровь, 2022-04-20, <https://www.kommersant.ru/gallery/4326Татьяна Навка сдаёт кровь168#id1887947>. Тергыме: 18 вӱдшор 2025. 
  5. ↑ Вероника Скворцова: В России донорство является не только почетной и благородной миссией, но и важнейшей государственной задачей. bloodfmba.ru (11 пеледыш 2024). Тергыме кече: 18 вӱдшор 2025.
  6. ↑ 1 2 «Единая Россия» организует по всей стране мероприятия к Национальному дню донора крови. er.ru (16 вӱдшор 2025). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2025.
  7. ↑ 14 июня — Всемирный день донора крови: традиции, тема и мероприятия 2024 года, 2024-06-13, <https://iz.ru/1711910/2024-06-13/14-iiunia-vsemirnyi-den-donora-krovi-traditcii-tema-i-meropriiatiia-2024-goda>. Тергыме: 17 вӱдшор 2025. 
  8. ↑ Национальный день донора в России. pnp.ru (20 вӱдшор 2020). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2025.
  9. ↑ Всемирный день донора крови, 2024-06-14, <https://ria.ru/20240614/donor-1952558003.html?ysclid=m9l6gmbd8u858945547>. Тергыме: 17 вӱдшор 2025. 
  10. ↑ Любопытные факты. yadonor.ru. Тергыме кече: 17 вӱдшор 0202.
  11. ↑ Татьяна Навка стала послом донорства. sport-express.ru (20 вӱдшор 2011). Тергыме кече: 18 вӱдшор 2025.

Кылвер-влак

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Российыште_донорын_калыкле_кечыже&oldid=1231285" гыч налме