Полетаев, Герман Иванович

Герман Иванович Полетаев
Герман Иванович Полетаев
Шочмо кече	17 кылме 1931
Шочмо вер	Йӱрнӧ, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР;
Колымо кече	9 шыжа 2007 (75 ий)
Колымо вер	Озаҥ, Россий;
Эл	СССР; Россий
Шанче алан	Физиологий
Паша вер	Озаҥысе кугыжаныш медицине университет
Образований	Озаҥ кугыжаныш медицине университет[d];
Шанче степень	медицине шанче доктор
Шанче званий	профессор
Шанче вуйлатыше	профессор А. В. Кибяков
Палыме	Физиологий, биофизике да молекуляр биологий аланыште специалист
Награде ден премий-влак	;

Ге́рман Ива́нович Полета́ев (17 кылме 1931, Йӱрнӧ, Марий Автоном Совет Социализм Республик — 9 шыжа 2007, Озаҥ) ― совет да российысе эмлызе, физиолог, медицине шанче доктор (1976), профессор (1979), Татар АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1989)^[1].

Илыш корныжо

1931 ий 17 ноябрьыште Марий АССР-ысе Йӱрнӧ кундемын Йӱрнӧ селаштыже служитлышын ешыштыже шочын^[1].

1949 ийыште Озаҥысе кугыжаныш медицине институтын (руш.) (мар. эмлыше-профилактике факультетышкыже тунемаш пурен. 1955 ийыште визытан дене дипломым налын^[2], ГКМИ-н нормо физиологий кафедрыж пелен аспирантурышто тунемаш кодын. Аспирантурышто кандидатлык диссертацийлан материалым ямдылен. Профессор А. В. Кибяковын тунемшыже лийын.

Аспирантурым тунем пытарымеке, Полетаевым Калининысе медицине институтын (руш.) (мар. нормо физиологий кафедрын ассистентшылан шогалтеныт. 1959 ий шыжым «Нерв ярым-влакын пашаштышт ацетилхолинын ыҥже нерген» йодыш дене кандидатлык диссертацийым сайын арален^[3].

1961 ий гыч тудын уло пашаже Озаҥысе медицине институт дене кылдалтын, тушто тудым шукерте огыл ыштыме Рӱдӧ шанче-шымлыше лабораторийыште (ЦНИЛ) лекций ассистентлан, вара ЦНИЛ-ын вуйлатышыжлан шогалтеныт. 1962 ий декабрьыште конкурс почеш ассистентлан, а 1966 ийыште — биофизике курс дене нормо физиологий кафедрын доцентшылан сайлалтын^[3].

1963 да 1968 ийлаште биофизике да молекуляр биологий шотышто пашалан тунемын. 1974 ийыште «Нерв гыч лулеге чогашылыш ражым (возбужденийым) колтымаште (механизмыште) гумораль фактор-влакын ыҥышт» теме дене докторлык диссертацийым арален. 1977 ийыште Полетаевым Озаҥысе мединститутын чумыр биологий кафедрын вуйлатышыжлан сайленыт, тудым тудо 2001 ий марте вуйлатен, 2007 ий марте тиде кафедрыштак профессор семын туныктен. 1983 ийыште ГКМИ-н шанче паша шотышто проректоржылан шогалын, ты должностьышто 1995 ий марте пашам ыштен^[1].

110 шанче пашам возен, нуно Болгарийыште, Чехийыште, Венгрийыште савыкталтыныт. Изобретенийжылан «Аналоговый уверым пуртымо йӧным» автор свидетельствым налын^[4]. Тудын 20 тунемшыже шанче кандидат да доктор лийыныт, нунын кокла гыч шукынжо Российыште да йотэллаште ражыш пуртышо (возбудимый) кышкар-влакын физиологий аланыште кугу шымлыме пашам шуктат, ты пашан икымше пионерже Герман Полетаев лийын^[2].

2007 ий 9 октябрьыште Озаҥыште колен.

Суаптар-влак

Татарстан Республикысе Кугыжаныш премийын лауреатше — «Нерв-чогашылысе куснымашын физиологийже» пашалан^[2];
«Почёт Пале» орден^[1];
Татар АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже — медицине шанчым вияҥдымаште надырлан (1989)^[2].

Возымо пашаже-влак

О механизме действия серотонина на функцию мионевральных синапсов у лягушек // Физиологический журнал СССР имени Сеченова. 1969. Том 55, № 5.
Исследование механизма блокирования передачи возбуждения с нерва на скелетную мышцу при непрямом, редком раздражении // Нейрофизиология. 1977. № 1.
Особенности функционального состояния электрогенной мембраны мышечного волокна портняжной мышцы лягушки в условиях нарушения аксоплазматического транспорта // Биологические науки. 1978. № 2.

Литератур

Профессор Герман Иванович Полетаев // Казанский медицинский журнал. 1992. № 1.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ Полетаев Герман Иванович (руш.). tatarica.org. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ Полетаев Герман Иванович (неопр.). persona.rin.ru. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² Профессор Герман Иванович Полетаев (неопр.). cyberleninka.ru. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.
↑ Полетаев Герман Иванович — изобретатель и автор патентов, <https://patentdb.ru/author/1569593>. Тергыме: 8 шорыкйол 2026.

Кылвер-влак

[:0-1] ¹ ² ³ ⁴ Полетаев Герман Иванович (руш.). tatarica.org. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.

[:1-2] ¹ ² ³ ⁴ Полетаев Герман Иванович (неопр.). persona.rin.ru. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.

[:2-3] ¹ ² Профессор Герман Иванович Полетаев (неопр.). cyberleninka.ru. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026.

[4] Полетаев Герман Иванович — изобретатель и автор патентов, <https://patentdb.ru/author/1569593>. Тергыме: 8 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]