Н. П. Огарёв лӱмеш Мордва кугыжаныш университет

Рецензироватлыме статья

Финн-угор университет-влакын ассоциацийышт

Перейти

Рецензироватлыме статья

Финн-угор университет-влакын ассоциацийышт

Перейти

Н. П. Огарёв лӱмеш Мордва кугыжаныш университет
Негызлыме ий	1 шыжа 1931
Студент-влак	13 000, 8000 да 24 290
Сайт	mrsu.ru/ru/ (руш.)
Награде-влак
РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Н. П.Огарев лӱмеш национальный шымлыше Мордва кугыжаныш университет — Российыште Саранскыште верланыше кӱшыл тунемме тӧнеж. Мордовий Республикын эн кугу вузшо улеш. 1957-ше ийыште негызлалтын.

Учредительлан Россий Федерацийын шанче да кӱшыл образований Министерствыже шотлалтеш.

Тичмаш лӱмжӧ — кӱшыл шинчымашым пуышо Федерал кугыжаныш бюджет туныктымо тӧнеж "Н.П.Огарев лÿмеш калыкле шымлыше Мордва кугыжаныш университет».

Историй

1931-ше ий 1-ше октябрьыште РСФСР калык комиссар-влак Советын пунчалже дене Саранск олаште Мордва агропединститутым ыштыме. Тудын структурышкыжо 4 пӧлка пурен: историко-экономический, политехнический, агрохимико-биологический, физико-технический.

1932-шо ий 23-шо ноябрьыште тунемме тӧнежым Мордва кугыжаныш педагогике институтыш пужен ыштыме, тудын структурышкыжо биологий, математике, историй, йылме да литератур, химий пӧлка-влак пуреныт. Кок ий гыч пӧлка-влакым факультетыш савыреныт.

1935-ше ийыште 73 специалистым тунем луктыныт.

1938-ше ийыште тунемме тӧнежлан поэт А.И. Полежаевын лӱмжым пуэныт.

1957-ше ий 2-шо октябрьыште А.И. Полежаев лӱмеш МГПИ негызеш Мордва кугыжаныш университетым ыштыме.

1958-ше ийыште аспирантур почылтын.

1964-ше ийыште Рузаевка оласе филиал почылтын.

1970-ше ийыште университетлан поэт да публицист, революционер Николай Платонович Огарёвын лӱмжым пуымо.

1982-шо ийыште вуз калык-влакын Келшымашышт орден дене палемдалтын.

1984-ше ийыште университет кумдыкышто н. П.Огаревлан чапкӱм почмо.

1990-ше ийлаште туныктымо тӧнежын структуржо вашталтын, кугу факультет-влакым институтыш пужен ыштыме.

2000-ше ийыште Ковылкино да Темников олалашет вузын филиалже-влакым почмо.

2010-шо ийыште Н. П.Огарёв лӱмеш Мордва университет национальный шымлыше университет статусым налын. Вуз Российысе классический университет-влакын Ассоциацийышкышт пурен.

2015-ше ийыште университет кумдыкышто шанчызе М.М. Бахтинлан памятник почылтын, тудо 1945-ше ий гыч 1961-ше ий марте вузышто пашам ыштен.

2016-шо ий 15-ше сентябрьыште у тунемме корпусым почмо, тудым Саранскыште эн кӱкшылан шотлымо.

2022-шо ий гыч университетын ректоржылан педагогике шанче кандидат Глушко Дмитрий Евгеньевич (2021 ий гыч — ректорын алмаштышыже).

Структур

2025 ийлан тунемме верын структурышкыжо 14 институт, 4 факультет, 90 кафедр, сарзе тунемме рӱдер, кӱшыл школ, рӱдер, шанче лабораторий да рӱдер-влак, шанче книгагудо, тӱвыра да сымыктыш полат, тоштер комплекс, 2 филиал, представительстве пурат.

Шинчымашым бакалавриат, специалитет, магистратур, кыдалаш профессионал образований, аспирантур да ординатур программе-влак почеш пуат. Диссертаций каҥаш-влак пашам ыштат.

Институт-влак

• Аграрный институт
• Архитектур да чоҥымаш институт
• Геоинформаций технологий да географий институт
• Вуз деч ончычсо образований институт
• Корпоратив туныктымо да кӱрылтдымӧ шинчымашым пуышо институт
• Механике да энергетике институт
• Шанче технологий да у материал институт
• Калыкле тӱвыра институт
• Шанче-туныктымо куатым вияҥдыме кӱшыл школын шанче да шанче-педагогике кадр-влакым ямдылыме да аттестоватлыме институт
• Электронике да светотехнике институт
• Историко-социологический институт
• Медицине институт
• Экономике институт
• Юридический институт

Факультет-влак

• Биотехнологий да биологий факультет
• Йот йылме факультет
• Математике да информаций технологий факультет
• Филологий факультет

Кафедр-влак

• Уверым лончылымо да искусственный интеллект кафедр
• Информаций технологий да программирований кафедр
• Математике кафедр
• Прикладной математике кафедр
• Мордва йылме да литератур кафедр
• Руш йылме кафедр
• Йот йылме семын руш йылме кафедр
• Руш да йот эл литератур кафедр
• Финн-угор филологий кафедр
• Профессионал коммуникацийлан англичан йылме кафедр
• Англичан филологий кафедр
• Романо-германский филологий кафедра
• Ойлымаш да кусарымаш теорий кафедр
• Биотехнологий да биохимий кафедр
• Общий биологий да экологий кафедр
• Общий генетике, генный инженерий да биоинженерий кафедр
• Агрономий да ландшафт архитектур кафедр
• Профессор С. А. Лапшин лӱмеш зоотехнийын промышленный сӧснам ончымо курс дене кафедрыже
• Морфологий, физиологий да ветеринар патологий кафедр
• Кочкыш технологий кафедр
• Архитектур да дизайн кафедр
• Оралте, сооружений да автомобиль корно кафедр
• Инженер да компьютер графике кафедр
• Прикладной механике кафедр
• Чоҥымо конструкций кафедр
• Чоҥымо материал да технологий кафедр
• Геодезий, картографий да геоинформатике кафедр
• Землеустройство да ландшафт планирований кафедр
• Туризм кафедр
• Физический да социально-экономический географий кафедр
• Экологий да пӱртӱс дене пайдаланыме кафедр
• Дизайн да рекламе кафедр
• Культурологий да библиотечно-информационный ресурс кафедр
• Калык сем кафедр
• Театр сымыктыш да калык сылнымут тӱвыра кафедр
• Радиотехнике кафедр
• Физический материаловедений кафедр
• Физический химий кафедр
• Фотонике кафедр
• Экспериментальный да теоретический физике кафедр
• Илыш лӱдыкшыдымылык кафедр
• Ялозанлык продукцийым перерабатыватлыме механизаций кафедр
• Профессор А. И. Лещанкин лӱмеш мобильный энергетический средства ден ялозанлык машина кафедр
• Теплоэнергетический системе кафедр
• Машина-влакын технический сервис кафедрышт
• Электрификаций да производствым автоматизироватлыме кафедр
• Информацийым обрабатыватлыме да виктарыме автоматизироватлыме системе-влакын кафедрышт
• Висыме да инфокоммуникаций технологий кафедр
• Информаций лӱдыкшыдымылык да сервис кафедр
• Светотехнике кафедр
• Электронике да наноэлектронике кафедр
• Электронике да электротехнике кафедр
• Всеобщий историй, политологий да регионоведений кафедр
• Российын историй кафедрыже
• Психологий кафедр
• Социологий да социальный паша кафедр
• Философий кафедр
• Экономике историй да информаций технологий кафедр
• Проф. А. П. Марусов лÿмеш акушерстве и гинекологий кафедр
• Амбулаторно-поликлинический терапий кафедр
• Катастрофа медицине курс дене анестезиологий, реаниматологий да трансфузиологий кафедр
• Фармацийым организоватлыме да виктарыме курс дене биологий да фармацевт химий кафедр
• Госпиталь терапий кафедр
• Травматологий да ортопедий, офтальмологий курсан госпитальный хирургий кафедр
• Клинический иммунологий да аллергологий курс дене иммунологий, микробиологий да вирусологий кафедр
• Эпидемиологий, фтизиатрий, дерматовенерологий курсан инфекционный чер кафедр
• Проф. М.Иванов лÿмеш судебный медицине курс дене нормальный да патологий анатомий кафедр
• Нормальный да патологий физиологий кафедр
• оториноларингологий да челюстно-лицевой хирургий курс дене И.Атясов лÿмеш
• общий хирургий кафедр
• Мер тазалык да тазалыкым аралыме организаций кафедр
• Лучевой диагностике да лучевой терапий курс дене онкологий кафедр
• Диетологий курсан педиатрий кафедр
• Кӧргӧ чер пропедевтике кафедр
• Психиатрий, наркологий да неврологий кафедр
• Пӱй эмлыме кафедр
• Медицине реабилитаций курс дене факультет терапий кафедр
• Топографический анатомий да оперативный хирургий, урологий да йоча хирургий курсан факультет хирургий кафедр
• проф. Э. Генденштейн лÿмеш фармацевтический технологий курс дене  фармакологий да клиническийй фармакологий кафедр
• Медицине биологий да клетке молекуляр биологий курс дене цитологий, гистологий да эмбриологий кафедр
• Менеджмент кафедр
• Экономикыште да управленийыште статистике да информаций технологий кафедр
• Теорий экономике, маркетинг да экономике лӱдыкшыдымылык кафедр
• Качествым виктарыме кафедр
• Финанс да учёт кафедр
• Экономикым да производствым организоватлыме кафедр
• Кугыжаныш да административный права кафедр
• Граждан права да процесс кафедр
• Кугыжанышын теорийже, историйже, права да тӱнямбал права кафедр
• Уголовный права да процесс кафедр
• Юридический технологий да правоведений кафедр

Туныктымо центр

• Военный тунемме рӱдер

Школ-влак

• Научно-образовательный потенциалым вияҥдыме кӱшыл школ
• Математике да программирований школ
• Архитектур да графике школ
• Сметчик-влак школ

Вуз деч ончычсо образований

• Н.П.Огарев лÿмеш МГУ-н  лицейже
• Н.П.Огарев лÿмеш МГУ-н многопрофильный колледжше
• Учебно-методический да организационный пашам шуктышо рӱдер

Рӱдер-влак

• Координационный рӱдер
• «Молодёжный» студент кочкыш комбинат
• Биотехнологий ден медициным вияҥдыме федерал рӱдер
• Интернет рӱдер
• У информаций технологий рӱдер
• Приёмым, целевой йӧн дене туныктымо да профориентаций пашам виктарен колтымо рӱдер
• Универсальный управленческий компетенцийым аклыме да вияҥдыме рӱдер
• Приоритетный образовательный программе-влакым вияҥдыме рӱдер
• Проект компетенцийым вияҥдыме рӱдер «Точка кипения МГУ им. Н. П. Огарева»
• Суперкомпьютер технологий рӱдер
• Йот элысе граждан-влакым тергыме рӱдер
• Граждан обороно да чрезвычайный ситуаций паша шотышто штаб
• Студент-влакын адаптаций рӱдерышт
• Уш-акылым вияҥдыме рӱдер
• Социальный проектирований да грант паша рӱдер
• Карьерым вияҥдыме рӱдер
• Дистанционный образований да цифровой компетенций рӱдер
• Йоча-влаклан ешартыш шинчымашым пуышо рӱдер «академик Е. М. Дианов лÿмеш шанче коллабораций пӧрт»
• Корпоратив туныктымо рӱдер
• Ешартыш шинчымашым пуышо системын мониторинг да методике велым полшышо рӱдерже
• Кӱрылтдымӧ образований системын мониторинг да методический сопровождений рӱдерже
• Практический психологий да педагогический образований рӱдер
• Вузын кадр куатшым вияҥдыме рӱдер
• Финанс грамотность шотышто регионысо рӱдер
• Медицине рӱдер
• Тунемме виварий
• Медицинский профессиональный образованийын кӱрылтдымӧ рӱдерже

Шанче лабораторий ден рӱдер-влак

• «ЧПУ станок-влакын программированийыштым автоматизироватлымаш» шанче-шымлыше лабораторий
• «Водородный энергетикылан молекулярный безметальный электрокатализатор-влак» лабораторий
• Регион-влак кокласе финн-угроведений шанче рӱдер
• «Кремний карбидын монокристаллже-влакым синтезироватлымаш да обработко» шанче-шымлыше лабораторий
• Эколого-метеорологический мониторингым, чоҥымо технологийым да экспертизым шымлыше лабораторий
• Лӱдыкшӧ производственный объект-влакым технический диагностике, экспертизе да пужен уэмдыме Мордва рӱдер
• Фармакокинетике да таргет фармакотерапий лабораторий
• «Водородный энергетикылан молекулярный безметальный электрокатализатор-влак» лабораторий
• Биостанций
• «Локтылалтше нервым да вӱргорным тӧрлатыме шотышто кондуит-влакым налаш биокомпозиций материал-влак» шанче-шымлыше лабораторий
• Ноц «Нанобиотехнологий» шанче-шымлыме, тергыме да производство направленийым пуртышо лабораторий
• В. Ржавитин лÿмеш учебный-ботанический сад
• Математике да информаций технологий факультетын шотлышо лабораторийже
• Архитектур да чоҥымаш институтын шотлышо лабораторийже
• Проектно-сметный паша лабораторий
• Лӱдыкшӧ производственный объект-влакым технический диагностике, экспертизе да пужен уэмдыме Мордва рӱдер (МЦТД)
• НОЦ " Модулор»
• Event-лабораторий
• ИНК-се финн-угор тӱвыран шанче-шымлыше лабораторийже
• ИНК-н тунемме компьютер лабораторийже
• Мультимедиаресурс и арт-технологий учебно-практический лабораторий
• Наукоёмкий технологий да у материал институтын шотлышо лабораторийже      
• Радиоэлектроника технологий
• Инжиниринг рӱдер
• Аналитический химий лабораторий
• Оптический материал технологий НОЦ «Высокочистые материалы и элементы волоконной оптики и лазерной техника»
• Химический лабораторий
• Механике да энергетике институтын ИВЦ «Рапид Про» проектироватлыме да писын прототипироватлыме рӱдерже
• Метогеосистеме-влакын геоматике да мониторинг лабораторийышт
• Вентильный электромашинын научно-шымлыше тунемме лабораторийже
• ИСИ общеинститутский компьютер лабораторий
• Юридический институтын информационно-вычислительный рӱдерже
• Информаций технологий лабораторий
• Биоспектроскопий, лазер да фотодинамике терапий лабораторий
• Медициныште информаций технологий лабораторий
• Микроскопий лабораторий

Клинике

• Ветеринар клинике
• Юридический клинике

Тоштер комплекс

• Биологий тоштер
• Жильцовмыт лӱмеш минералогий тоштер
• А. В. Русинов лÿмеш анатомий тоштер
• Филатовмыт лÿмеш медицине историй тоштер

Филиал-влак

• Ковылкино филиал (Ковылкино ола, Желябов урем, 26-шо пӧрт)
• Рузаевка машиностроений институт (филиал) (Рузаевка ола, Ленин урем, 93-шо пӧрт)

Представительстве

• Индийыште представительстве (Индий, Харьяна штат, Махендрагарх округ, Сатнали урем)

Сарзе тунемме рӱдер

2022-шо ийыште тунемме заведений негызеш военный тунемме рӱдерым почмо, тудо тыгай военно-учётный специальность-влак дене ямдылалтеш: эмлыме паша — запасысе офицер, мотострелковый отделенийын командирже запасысе сержант, гостайным аралыше службо отделений начальникын полышкалышыже — рядовой запас, мотострелковый отделенийын старший стрелокшо — запасысе рядовой.

Студент илыш

Илыме вер

2025-ше ийлан тунемме верын 5300 утла еҥлан келыштарыме 18 тӱшкагудыжо уло:

№	Тÿшкагудо	Адрес	№	Тÿшкагудо	Адрес
1	Аспирант ден стажер-влак пӧрт	Саранск ола,  Б. Хмельницкий урем, 41-ше пӧрт	10	9-ше номеран общежитий	Саранск ола. Невский урем, 13а пӧрт
2	1-ше номеран общежитий	Саранск ола,  Ворошилов урем, 4-ше пӧрт	11	10-ше номеран общежитий	Саранск ола, Московский урем, 74-ше пӧрт
3	2-шо номеран общежитий	г. Саранск ола, ул. Ворошилов урем,  5-ше пӧрт	12	11-ше номеран общежитий	Саранск ола,  Ворошилов урем, 7-ше пӧрт
4	3-шо номеран общежитий	Саранск ола, Б. Хмельницкий урем,  31-ше пӧрт	13	12-ше номеран общежитий	Саранск ола,  Ворошилов урем, 2-шо пӧрт
5	4-ше номеран общежитий	Саранск ола, Московский урем, 78-ше пӧрт	14	13-шо номеран общежитий	Саранск ола, ул. Пролетарский урем, д. 61
6	5-ше номеран общежитий	Саранск ола, Российский урем, 33-шо пӧрт	15	14-ше номеран общежитий	г. Саранск, Пролетарская, 63-шо пӧрт
7	6-шо номеран общежитий	Саранск ола, Российский урем, 3-шо пӧрт	16	15-ше номеран общежитий	Саранск ола, Ульянов урем, 26-шо пӧрт, корп. 3
8	7-ше номеран общежитий	Саранск ола, Российский урем, 27-ше пӧрт	17	Рузаевка оласе общежитий	Ленин урем, 93-шо пӧрт
9	8-ше номеран общежитий	г. Саранск ола, Ульянов урем, 26-шо пӧрт	18	Ковылкино оласе общежитий	Пролетарский урем,. 2а пӧрт

Студент ушем-влак

Тунемме тӧнежыште тыгай студент ушем-влак шке пашаштым виктарат:

• Профком
• Студент каҥаш
• «Огаревец» спорт клуб
• Волонтёр рӱдер
• Интеллектуал усталык клуб
• Парламент дебат клуб
• Студент отряд-влакын штабышт
• «Арбалет» куштышо театр
• «13-шо Ушем» хореографий коллектив
• «Тоника» вокальный коллектив
• «Сквозняк» театр студий
• Солист-влакын клубышт
• Классический музыкым йӧратыше-влакын клубышт
• «Зазеркалье» поэзий клуб
• Рок-клуб

2016-шо ийыште университетыште 2018 футбол дене тӱнямбал Чемпионатлан волонтёр-влакым ямдылаш волонтёр рӱдер почылтын. Саранск 2018-ше ЧМ-ым организоватлыше ола-влак кокла гыч иктыже лийын. Рӱдерыште матч-влакым организоватлаш 1300 утла волонтёрым ямдылыме.

Спорт

2025-ше ийыште университетын спорт материально-технический базышкыже пурат: спорт да спортивно-оздоровительный комплекс-влак, 2 физкультурно-оздоровительный комплекс, юж эҥертыше шуко функциян спорт комплекс, ийме бассейн, 2 спортзал, универсальный зал, 3 тренажёр зал, фитнес-зал, ӱстембал теннис зал, универсальный модмо площадке, ече базе.

Спортын тыгай видше дене секций-влак пашам ыштат: футбол, волейбол, баскетбол, бадминтон, ӱстембал теннис, чирлидинг, куштылго атлетике, ушу, дартс, ече дене таҥасымаш, иймаш, шахмат.

Тӱвыра да сымыктыш полат

Тӱвыра да сымыктыш полат 570 верлан шотлалтше концерт зал, вокал, актер, балет да хореографий зал-влак, инструментальный студий, тыгак вокал да звукозапись студий-влак дене пойдаралтыныт. Университетын тӱвыра рӱдерыштыже тӱрлӧ тӱвыра-тӱшка мероприятий-влак эртат, тидын шотыштак тӱнямбал кӱкшытан.

Периодике савыктыш-влак

Университетыште тыгай периодике шанче савыктыш-влак лукталтыт^:

• Медицина и биотехнологии. 2024-ше ийыште негызлалтын, квартал еда лектеш.
• Огарев-online. Мультидисциплинарный электрон журнал, 2013-шо ий гыч квартал еда лектеш.
• Бахтинский вестник. Шанче сетевой журнал, 2019-ше ий гыч, идалыклан 2 гана лектеш. Материал-влак лингвистикылан, сылнымутлан, культурологийлан, философийлан, М.М. Бахтинын творчествыжлан пӧлеклалтыныт.
• Инженерные технологии и системы. 1990-ше ийыште негызлалтын, квартал еда лектеш.
• Образований интеграций. 1996-шо ий гыч квартал еда савыкталтеш. Статья-влак образований сферым вияҥдымылан пӧлеклалтыныт^.
• Средневолжский математический обществын журналже. 1997-ше ий гыч квартал еда лектеш. Тушто математике шанче шотышто шанче шымлымаш-влак савыкталтыт.
• Регионологий. 1992-шо ий гыч квартал еда лектеш. Материал-влак экономикылан, социологийлан, регионысо политикылан, Российысе регион-влакын да моло эл-влакын вияҥмыштым лончылымылан пӧлеклалтыныт.
• Финн-угор тӱня. 2008-ше ийыште негызлалтын, квартал еда лектеш. Статья-влак финн-угор калык-влакын йылмыштым, сылнымутыштым, сымыктышыштым, тӱвыраштым, историйыштым да этнографийыштым тунемме проблемылан пӧлеклалтыныт.

М. М. Бахтин лӱмеш шанче книгагудо

Книгагудым 1931-ше ийыште почмо. 10 ий гычак книга фондышто 70 тӱжем утла экземпляр шотлалтын

1957-ше ийыште вузым пужен ыштымылан кӧра книгагудо университетысе лийын. 1978-ше ийыште тудлан шанче статусым пуымо. 1981-ше ийлан книга фондышто 1 млн экземпляр шотлалтын.

1991-ше ий 7 майыште шанче книгагудылан шанчызе М.М. Бахтинын лӱмжым пуымо. 2015-ше ийыште книгагудо негызеш М.М. Бахтинын Рӱдерже почылтын, тудат тоштерлан шотлалтеш. Рӱдерыште шанчызын шке арверже да книгаже-влак аралалтыт^[56].

2020шо ийыште книгагудо Российысе медицине вузласе книгагудо-влакын эрыкан рейтингыштышт 5-ше верым налын, 2023-шо ийыште тудо Сетевой электрон книгагудо-влакын консорциумыштын топ-5-ше спискышкыже пурен.

2025-ше ийыште книгагудын структурышкыжо 15 кафедральный библиотеке, 9 лудмо зал, 12 абонемент, М.М. Бахтинын Рӱдерже, оперативный полиграфий лабораторий, кусарыме бюро, информационно-ситуационный рӱдер пурат. Книга фондышто 2,6 миллион утла экземпляр шотлалтеш.

Тӱнямбал вашкыл

Тӱнямбал кыл виктемын тӱҥ задачыжлан университетысе тӱнямбал партнёр сетьым вияҥдымаш, йот элласе организаций ден вуз-влак дене договорым ыштымаш, тӱнямбал кӱкшытан мероприятийлаште организоватлымаш да участвоватлымаш, пырля шанче да сотемдарыме пашам шуктымаш, академический мобильность программым шуктымаш, йот элласе граждан-влакым туныктымаш шотлалтеш.

Университет негызеш Россий-Китай институт шке пашажым виктара.

2025-ше ийыште туныктымо тӧнежын йот элласе 59 тунемме вер да 13 эл гыч компаний дене ойпидышым ыштыме, нунын коклаште:

• Франциск Скорина лӱмеш Гомель кугыжаныш университет (Белоруссий, Гомель ола);
• Белорус кугыжаныш университет (Белоруссий, Минск ола);
• Караганда медицине университет (Казахстан, Караганда ола);
• Аль-Фараби лӱмеш казах национальный университет (Казахстан, Алма-Ата ола);
• Йӱдвел-Казахстанысе м. Козыбаев лӱмеш кугыжаныш университет (Казахстан, Петропавловск ола);
• Пекинысе граждан чоҥымаш да архитектур университет (Китай, Пекин ола);
• И.Раззаков лÿмеш Кыргыз кугыжаныш технический университет (Киргизий, Бишкек ола);
• Таджик кугыжаныш коммерций университет (Таджикистан, Душанбе ола);
• Ташкент кӱртньыгорно транспорт инженер институт (Узбекистан, Ташкент г.).

Мордва университет Евразийысе университет-влакын ассоциацийышкышт, финн-угор университет-влакын Тӱнямбал ассоциацийышкышт, Европысо биотехнологий ассоциацийыш, Российысе да Азербайджан университет-влакын ассоциацийышкышт, РФ Юл кундем федерал округысо вуз-влакын да Китай Калык Республикын Янцзы эҥерын кӱшыл да кокла йогыныштын провинцийыштын ассоциацийышкышт, Россий-Кыргызысе технический университет-влакын консорциумышкышт, университет-влакын агроинжиниринг шотышто Тӱнямбал консорциумышкышт, Россий-Африкысе сетевой университет-влакын консорциумышкышт пура.

Рейтинг

RAEX аналитический агентствын 2022-шо ийыште эртарыме «Российын эн сай 100 вузшо» рейтингше почеш Н. П.Огарев лӱмеш Национальный шымлыше Мордва кугыжаныш университет 97-ше верыште лийын.

2024-ше ийысе «университетын кум миссийже» Москосо тӱнямбал вузласе рейтингыште 82-113-шо верым налын.

БРИКС элласе университет-влакын 2024-ше ийысе Пилотный рейтингыштышт 301-350-ше позицийыште улеш.

2025-ше ийыште географий шотышто предметный рейтингыште вуз 15-ше позицийым налын, чоҥымо пашаште — 19-ше, биотехнологий да биоинженерий аланыште — 20-шо, ялозанлык аланыште — 6-шо, ветеринарий да зоотехний аланыште — 11-ше.

2025 ийыште калыкле иктешлыше рейтингыште Интерфакс тунемме тӧнеж 29-ше верым налын.

Ректор-влак

Тӱрлӧ ийлаште тунемме верын ректоржо-влак лийыныт:

• Григорий Яковлевич Меркушкин (1960-1969);

• Александр Иванович Сухарев (1969-1991);

• Николай Петрович Макаркин (1991-2010, 2010-шо ий гыч ‑ вузын президентше);

• Сергей Михайлович Вдовин (2010-2021);

• Дмитрий Евгеньевич Глушко (2021 ‑ кызыт).

Вуйлатымаш

2025 ийыште вузым вуйлатат:

• Ректор ‑  Глушко Дмитрий Евгеньевич;
• Тунемме паша шотышто проректор — Заварюхина Елена Ивановна;
• Цифровой вияҥмаш шотышто проректор — Лещанкин Константин Александрович;
• Шанче паша шотышто проректор ‑ Лысяков Анатолий Иванович;
• Административно-озанлык паша да лӱдыкшыдымылык шотышто проректор ‑ Дмитриев Айдар Аксентьевич;
• Предприниматель пашам вияҥдыме шотышто проректор ‑ Лопасова Марина Юрьевна;
• Тӱнямбал паша шотышто проректор — Филеткин Денис Владимирович;
• Стратегический вияҥмаш шотышто проректор ‑ Мельников Сергей Михайлович;
• Проректор ‑ университетын аппаратшым вуйлатыше ‑ Шилина Елена Николаевна;
• Биотехнологий да медицине сферыште инноваций паша шотышто проректор ‑ Балыкова Лариса Александровна;
• Самырык-влак политике шотышто проректор ‑ Астафьев Александр Александрович;
• Технологический разработко да коммерциализаций шотышто проректор ‑ Гвоздецкая Ирина Вячеславовна;
• Научно-образовательный потенциалым вияҥдыме шотышто кӱшыл школым вуйлатыше ‑ Сенин Пётр Васильевич.

Лӱмлӧ туныктышо-влак

• Балыкова Лариса Александровна, шанчызе, медицине шанче доктор, профессор, Н.П. Огарев лÿмеш МГУ-што педиатрий кафедрым вуйлатыше., РАН-ын член-корреспондентше (2016).
• Баргов Анатолий Николаевич, сӱретче, РАХ член-корреспондент (2022).
• Вдовин Сергей Михайлович, экономист, Мордовий Республик Кугыжаныш Погын Председательын алмаштышыже (2021 ий гыч).
• Котельников Николай Александрович, Совет Армийын подполковникше, Кугу Ачамланде сарын участникше, Совет Ушемын Талешкыже (1946).
• Морозкин Николай Данилович, математик, физике да математике шанче доктор (1996), профессор (1997); Башкир кугыжаныш университетын ректоржо (2013-2022), БашГУ-н президентше (2022-шо ий гыч), Россий Федерацийысе кӱшыл школын Сулло пашаеҥже.
• Наумкин Виталий Вячеславович, историк-эрвелмарий, исламовед, политолог. Историй шанче доктор, профессор (1988), РАН академик (2016), Россий шанче академийын член-корреспондентше (2011). РАН эрвелмарий Институтын директоржо (2009-2015), РАН эрвелмарий Институтын шанче вуйлатышыже (2015 ий гыч). Тӱнямбал паша шотышто Россий советын Вице-президентше (2011 гыч). Россий Федерацийын Кугыжаныш премийжын лауреатше (2019).
• Юрченков Валерий Анатольевич, историк, историограф, краевед, шанчын организаторжо. Историй шанче доктор (1997), профессор (2000). Мордовий Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (2001), Россий Федерацийысе шанчын сулло пашаеҥже (2008). Мордовий Республик Виктер пеленысе гуманитар шанче НИИ-н директоржо (2001-2017).

Лӱмлӧ выпускник-влак

Вузын лӱмлӧ выпускникше-влак коклаште:

• Абросимова Ирина Григорьевна, театр да кино актриса. Мордовий Республик вуйлатышын театр сымыктыш аланысе Премийжын лауреатше да сулло артисткыже.
• Волков Владимир Дмитриевич, кугыжаныш да политике пашаеҥ. Мордовий Республик Вуйлатыше (2012-2020). Мордовий Республик Правительствын Председательже (1995-2012).
• Капитонов Иван Владимирович, историй науко кандидат. Мордовий Республикысе Мер палатын председательже. РФ Президент пеленысе калык озанлык да кугыжаныш службо Россий академийын Саранскысе филиалжын директоржо.
• Кузнецов Юрий Федорович, серызе, сылнымут критик да журналист. Журналист-влак Ушемын (1965), СССР серызе-влак Ушемын (1977), тыгак Мордовий республикысе серызе-влак Ушемын йыжъеҥже (1979).
• Куняев Николай Николаевич, правовед, историй шанче кандидат, юридический шанче доктор, профессор. РФ-ын II классан чын кугыжаныш советникше, РФ-ын III ранган налог службыжын чын кугыжаныш советникше.
• Филатов Григорий Михайлович, скульптор, Мордовий Республикын сулло сӱретчыже, МАССР  госпремийын да Мордовийысе комсомол премийын Лауреатше.
• Шолохаев Валентин Валентинович, историк; историй шанче доктор (1985), профессор (1990), ИРИ РАН-ын тӱҥ шанче пашаеҥже, «ХI-XX курым тӱҥалтыште Российын Историйже» Рӱдерым вуйлатыше, ИРИ РАН. РФ Кугыжаныш премийын лауреатше (2002).

Палемдымаш