Мыйын элем — мыйын Россием

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
«Мыйын элем — мыйын Россием» конкурс
Эмблема всероссийского конкурса Моя страна — моя Россия.png
Тӱҥалме жап 2004 ий
Лектыш 20 ийлан 2 млн наре участник
Сайт moyastrana.ru

«Мыйын элем — мыйын Россием» (руш. Моя страна — моя Россия) — тиде ял, изи да кугу ола-влакын илышкыл-экономике шотышто вияҥмыштлан пӧлеклалтше авторлык проект-влак конкурс[1]. Икымше гана 2004 ийыште эртен[2]. 2019 ий гыч «Россий — йӧным пуышо эл» АКО (автоном коммерческий огыл организаций) кӱшеш РФ-н Шанче да кӱшыл туныктымаш министерствыжын, РФ-н Просвещений министерствыжын, РФ Федерал Погынымашын Федераций Каҥашыжын шанче, туныктымаш да тӱвыра шотышто комитетшын, Интеллектуальный собственность шотышто федерал службын, «Российысе туныктымаш академий» ФКБУ-н (федерал кугыжаныш бюджет учрежденийын), Самырык-влакын пашашт шотышто Федерал агентствын полшымышт дене эртаралтеш[3][4].

Конкурсыш автор-влакын пашаштым тыгай ийгот категорийла дене налтыт: 13 ияш марте, 14 гыч 17 ияш марте, 18 гыч 35 ияш марте, 35 деч кугурак-влак[5]. 2025 ийыште 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашын 80 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтын[6].

Историй

Конкурсым эртарыме нерген шонымаш 2003 ийыште Рязаньыште эртыше самырык-влакын парламентаризмыштым вияҥдыме шотышто чумыр Российысе семинарыште шочын[4].

Икымше гана конкурс 2004 ийыште эртен, эксперт каҥаш «Тыйын XXI курымысо олат» темылан студент-влакын пашаштым аклен, нуно ола-влакым виктарыме системым саемдаш, экономикын чын секторжым, тыгак илышкыл да шанче-педагогике сферым вияҥдаш пӧлеклалтыныт[1].

2006 ийыште чумыр Российысе статусым налын, конкурсын тӱҥ задачыже радамыш самырык-влакым социал проектированийын негызшылан туныктымаш, тыгак элын кадр вийжым чумырымаш пурен[3].

2019 ий гыч «Мыйын элем — мыйын Россием» конкурс «Россий — йӧным пуышо эл?!» АКО кӱшеш эртаралтеш, тидлан кӧра Российын президентше Владимир Путин тудым «Российысе регион-влакын илышкыл-экономике шотышто вияҥмыштын кӱлешан йодышыштым решатлаш самырык тукымым ушаш кӱлшӧ авторитетан площадке семын» палемден[4].

Участник-влак ий еда шукемыныт: 2018 ийыште 7 тӱжем паша пурен гын, 2019-ше ийыште 35 тӱжем, а 2023-шо ийыште — 100 тӱжем утла паша пурен[7].

«Мыйын элем — мыйын Россием» конкурсын 2023 ийысе сеҥышыже-влак

Участник-влак

Конкурсыш ныл ийгот категорийысе автор-влак ушнат:

  • 13 ияш марте;
  • 14 гыч 17 ияш марте;
  • 18 гыч 35 ияш марте;
  • 35 ияш деч кугурак-влак.

Конкурсын положенийже почеш, экспертлык каҥаш пурышо чыла пашам ончен лектеш, тушеч 300-жым ойырен налеш да автор-влакым пашаштым аралаш (дистанционный йӧн дене) ӱжеш[3]. Кажне ийгот категорийыште икымше, кокымшо да кумшо верым налше участник-влак палемдалтыт[3]. Аклыме годым пашан илышкыл кӱлешлыкше да тудын Россий президентын «Россий Федерацийын 2030 ий марте пагытлан да 2036 ий марте ончыкылыклан вияҥме калыкле цельже-влак нерген» указшылан келшен толмыжо, шке шымлымашын лектышыже улмо, пашам практикыште шыҥдараш лийме йӧн шотыш налалтыт[3].

Суапландарымаш Петербургысо тӱнямбал экономике форумын  (руш.) Самырык-влакын кечышт кышкареш эрта[5].

Конкурсышто сеҥыше-влаклан медаль (2025)

Конкурсышто сеҥыше-влак окса премийым, вузыш тунемаш пурымо годым ешартыш баллым, проектлан информаций полышым налыт[8].

Номинаций-влак

2025 ийысе номинаций-влак
Кушеч налме:[3]
Номинаций-влак Тӱҥ аспект-влак
«Мыйын элем. Мыйын историем. Мыйын Сеҥымашем»
  • Кугу Ачамланде сар нерген Российыште да йот эллаште историйым шарнымым аралымаш, тӧрлатымаш, полшымаш да шарымаш;
  • сар да паша ветеран-влаклан полшымо шотышто кужу жаплан палемдыме мероприятий-влакым эртарымаш;
  • сарзе чапкӱ ден шарныктыш-влакым, тыгак тылысе пашаеҥ-влаклан чапкӱ ден шарныктышым аралымаш;
  • Совет Армийын сарзыслужышо-влакшын кредалме да тойымо верышт дене кылдалтше кычалме мероприятий-влаклан полшымаш;
  • cамырык-влак коклаште патриотизм да совет калыкын фашизмым сеҥымашке пыштыме аклаш лийдыме надырже верч кугешнымаш шижмашым вияҥдыше мероприятий-влакым эртарымаш;
  • Кугу Ачамланде сарын палыдыме лаштыклажым шымлымаш.
«Мыйын ешем: тукым кыл, поянлык да кӧргӧ шоныш»
  • историйлык шарнымашым аралымаш, еш кылым пеҥгыдемдымаш, историйым аралыме шотышто проект ден темлымашым ямдылымаш;
  • самырык-влакым ешым чоҥаш да муткучышан ача-ава лияш ешысе тукым кокласе туныктен шогымаш негызеш ямдылымаш;
  • илышкыл-экономике процесс-влакым вияҥдымаш (мутлан, еш бизнес але инфраструктурым вияҥдымаш);
  • Российысе олала ден яллаште еш институтлан йӧнан инфраструктурым ыштымаш да вияҥдымаш;
  • тазалык могырым йӧн шыгыр улшо але начар тазалыкан йочан еш-влаклан полшымаш.
«Мыйын шуко калыкан Россием» (тыгак «Мыйын шочмо йылмем», «Мемнан эл-влакын келшымашышт», «Мыйын ремесло» направлений-влакым авалта)
  • калык кокласе, тӱвыра кокласе да конфессий кокласе ой-кылым, тыгак Россий дене келшен илыше кугыжаныш-влак дене экономике, шанче-технике, гуманитар пашам вияҥдымаш;
  • Российысе калык-влакын чыла илыш йыжыҥышт шотышто историй дене кылдалтше материал-влакым погымаш, иктешлымаш, радамлымаш, аралымаш, шанче кучылтмашке пуртымаш;
  • йоча ден самырык-влакын археологий пашаштлан полшымаш;
  • историй-тӱвыра данный-влакым верысе турист-рекреаций пашашке шыҥдарымаш;
  • Российысе ола ден ял-влакын историйыштым, тӱвыраштым, тушто илыше калык-влакын йӱлаштым шымлаш виктаралтше пашам самырык-влак коклаште вияҥдымаш;
  • йоча ден самырык-влакым кӧргӧ чон могырым шуарен куштымаште, нунын илышкыл йыжыҥыш моштен ушымаште, нунын патриотизм да гражданлык муткучыш шижмашыштым шуарымаште кӧргӧ туризмын рольжым нӧлтымаш.
«Мыйын кугешнымашем. Мыйын шочмо верем (мыйын олам, мыйын ялем)» (тыгак «Мыйын шочмо верем (мыйын олам, мыйын ялем)», «Мыйын Мӱндыр Эрвелем. Мыйын Арктикем» направлений-влакым авалта)
  • граждан-влакын Российысе ола ден яллам вияҥдымашке ушнымыштын сай примерыштым калык коклаште шарымаш, мемнан жапын геройжо-влакым ончыко лукмаш;
  • верысе калыкым да ушем-влакым территорийым вияҥдыме процессыш ушымаш, тыгак каҥашымашке да йӱклымашке ушнымын у форматше-влак гоч, пӧрт, урем, микрорайон кӱкшытыштӧ пунчалым лукмаш гоч;
  • ола-влакын, тыгак изи ола ден исторический илем-влакын тӱвыра-историй поянлыкыштым аралымаш;
  • шочмо кундемын историйжым шымлымаш да тудым калыкыште шарымаш;
  • кумдыкым вияҥдыме сферыште шке кумыллыкым (волонтёр пашам), волонтёр-влакын оласе йӧнан улмо верлам ыштымаште ушнымо практикыштым авалтыше инициативе ден проект-влакым вияҥдымаш;
  • пошкудо-влак коклаште сай кылым кучымо йӱлам да тӱвырам вияҥдымаш (пошкудо пачерыште, подъездыште, пӧртыштӧ илыше-влак коклаште).
«Мыйын туныктыш инициативем»
  • школ деч ончычсо да тӱшка туныктымаш системым вияҥдымаш;
  • мӱндырчын туныктымашым, электрон туныктымаш материал-влакым, информацийлык да мультимедий технологийым, мобильный ешартышым, туныктымаш онлайн-курс-влакым, электрон книгагудо ден энциклопедийлам ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • туныктымо да шкевуя тунемме интеллектуал системым ыштымаш;
  • йоча ден самырык-влакым проектлык пашан негызшылан, тыгак илышкыл проектироватлымаш сферыште туныктымо пайдалыкан методике ден практикым вияҥдымаш да шарымаш;
  • регионысо да муниципал кӱкшытыштӧ йоча ден самырык-влак дене проектлык пашан модельжым ыштымаш да вияҥдымаш.
«Мыйын тазалыкем»
  • эҥгекым кондышо фактор-влакым (тамакым шупшмаш, аракам йӱмаш, чын огыл кочмаш да капкылым шагал тарватылмаш) да нунын айдемын тазалыкшылан мом ыштен кертмыштым шымлымаш;
  • паша верлаште тазалыкым пеҥгыдемдыме шотышто корпоратив программым вияҥдымаш да шыҥдарымаш;
  • Российысе калык-влакын калык кочкышыштын тазалыклан да кужу ӱмырлан мом ыштен кертмыштым шымлымаш;
  • инвалид еҥ, илышкыл могырым аралалтдыме граждан, тулыкеш кодшо да ача-аван ончымышт деч посна кодшо йоча-шамычын усталык, профессионал да моло моштымашыштым, ты шотыштак нунын шкевуя ыштыме пашаштым, амалкалче чулымлыкыштым вияҥдымаш;
  • инвалид еҥ-влакын да тазалык шотышто шагал йӧнан еҥ-влак дене илышкыл шот дене виктаралтше коммерческий огыл организаций-влакым ыштымаш;
  • инвалид еҥ-влаклан, илышкыл шотышто аралалтдыме граждан-влаклан, тулыкеш кодшо да ача-аван ончымышт деч посна кодшо йоча-влаклан профориентацийым эртарымаш да пашаш пураш полшымаш.
«Мыйын элемын экологийже»
  • экологийлык туризмым вияҥдымаш;
  • шӱкым посна погымо да кокымшо гана кучылтмо технологийым шыҥдарымаш да ончыко шӱкымаш, тыгак Российысе шӱкшак кышкыме пашам виктарыме отрасльым ыштымаш;
  • водородан (тыгак метанан-водородан) технологийым вияҥдымаш;
  • газомотор топливым да Российыште газомотор станций-влакым вияҥдымаш;
  • пӱртӱс газ гыч биопротеиным налме технологийым вияҥдымаш;
  • пӱртӱс газым аралаш да намиен шукташ инновациян материалым да технологийым вияҥдымаш.
«Мыйын унам вашлийын моштышо Россием»
  • элын сынжым уэмдымаш;
  • кумдыкын турист объект семын инвестицийым конден кертше сынжым ыштымаш, туристлык территорийын брендшым вияҥдымаш;
  • туризмын тӱрлӧ видшым вияҥдымаш (сандалык, йӧнозанлык, шанче паша, туныктымаш, спорт, тӱвыра да пален налмаш, кочкышйӱыш, этнографий, мо лийме-ышталтме, йоча, ял, приключений, агротуризм могырым);
  • каныш кечыласе маршрутым да историй дене кылдалтше верла мучко маршрутым ямдылымаш да ончыко шӱкымаш;
  • «кумшо ийготан еҥ-влаклан» да шагал тарваныл кертше турист-влаклан туристлык продуктым ямдылымаш да ончыко шӱкымаш;
  • Российысе калык-влакын кочкышыштым шымлымаш да калыкыште шарымаш.
«Мыйын элемын уш-акылан шкелыкше» (тыгак «Регион-влакым вияҥдыме цифран йырвел», «Российын регионлаштыже уш-акыл шкелык аланыште туныктымаш системым ыштымаш да вияҥдымаш», «Цифран у технологий да платформан решатлымаш контекстыште уш-акыл шкелыкын регионысо системым ыштыме да вияҥдыме механизмым чоҥымаш», «Уш-акыл шкелыкым аралымаш — отрасльын шкешотан улмыжо» направлений-влакым авалта)
  • кугу данный-влакым да шонен лукмо уш-акылым кучылтын, уш-акылан патентлык лончылымаш негызеш регионысо да муниципалитет кӧргысӧ «Ушан территорий» программылан пайдалыкан технологийлык решатлымашым ойырен налмаш;
  • туныктымаш, регуляторан да инвестицийлык механизмым кучылтын, цифран у технологий да платформан решатлымаш контекстыште регионысо уш-акылан шкелыкын иктеш чумырымо системыжым чоҥымаш;
  • регион-влакын шанче-технологий могырым вияҥмыштым ончылгоч рашемдыме инструмент-влакым ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • Российысе регионлаште уш-акылан шкелыкым коммерцияҥдымаш да инновациян амалкалыме пашам вияҥдымаш;
  • регионысо бренд-влакым ончыко лукмо да нуным аралыме стратегий шотышто пайдалыкан механизмым чоҥымаш.
«Регионлаште граждан-влакын илыш шотыштым нӧлтымӧ цифран йырвел»
  • тазалык могырым йӧнысыран улшо еҥ-влаклан, йочан ешлан, илалше еҥ-влаклан поро кумылан йырвелым ыштыме йӧн семын цифран технологийым вияҥдымаш;
  • Российысе регионлаште граждан-влакын цифрлык шинчымашыштым нӧлтымаш;
  • цифрлык ресурсым палаш тыршыше граждан-влаклан полшымаш;
  • регионышто илыше граждан-влакын йӧныштым кумдаҥдаш лӱмын цифрлык ресурсым ыштымаш, тышке илышкыл задачым решатлымаш да у паша верым почмаш пурат.
«Мыйын элемын технологий шотышто кугу разведкыже» (тыгак «Сандалыкыште да авиацийыште инноваций-влак», «Пашаште ончыл технологий-влак», «Информацийлык технологий да робототехнике», «Йӧнозанлык да энергетике», «Химийлык технологий да экологий», «„Ушан олалан“ технологий да креативлык технологий-влак», «Медицинысе, био- да ялозанлык технологий-влак» направлений-влакым авалта)
  • йӧнозанлык аланыште интернетым кучылтмо, йӧнозанлык предприятийлаште кугу данный-влакым лончылымо, предиктивный лончылымаш аланыште инструмент ден решатлымашым ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • у материал-влакым ямдылымаш да нуным йӧнозанлыкыште кучылтмаш;
  • йӧнозанлыкысе робототехнике да сенсорике аланыште шанче-шымлыше да опытно-конструкторский паша-влакым шымлымаш, ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • металлым перерабатыватлыме сферыште проект-влакым ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • мланде кӧргӧ гыч пайдале кӱнчен лукмашын вержым ямдылыме, луктедыме да перерабатыватлыме технологий аланыште решатлымашым ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • энергогенераций аланыште решатлымашым ямдылымаш да шыҥдарымаш, персональный чумырымашым вияҥдымаш;
  • химийлык у материалым, органический огыл да органический вещества-влакым ямдылымаш, тачысе у химийлык материал негызеш продуктым ямдылымаш;
  • мландым мӱндыр гыч эскерыме технологий ден решатлымашым ямдылымаш да шыҥдарымаш;
  • сырьён у источникше-влакым ямдылымаш, «у кочкышым», тачысе селекцийым ямдылымаш;
  • эмлык у препарат-влакым ямдылымаш;
  • раш диагностике системе, черым ончылгоч кораҥдыме да тудым персонально эскерыме шотышто ешартыш аланыште шанче-шымлыше да опытно-конструкторский проект-влакым шымлымаш, ямдылымаш да шыҥдарымаш.
«Мыйын амалкалыме паша шотышто инициативем. Регион-влакым вияҥдаш креативлык индустрий-влак»
  • илышкылысе амалкалымаш пашам вияҥдымаш;
  • самырык-влакын бизнес-инициативыштым вияҥдымаш;
  • ремесло пашан йӱлажым да технологийжым уэш ылыжтымаш, калыкын йӱлаш пурышо пашажым вияҥдымаш;
  • Российысе калык-влакын историй-тӱвыра поянлыкыштым аралыме могырымат, сувенир продукцийым да кучылтшаш сатум ыштен лукмо могырымат оҥай улшо шуэн вашлиялтше да пыртак йомдарыме промысел ден технологийым уэш шочыктымаш.
«Транспорт. Мыйын элемын кыл кучыман корныжо-влак»
  • автомобиль корным чоҥымо технологийым вияҥдымаш да корнылык да инженерлык инфраструктурыш у ямдылымашым шыҥдарымаш;
  • рентабельностьым да экономикылык пайдажым негызлен, регионысо да верысе кӱлешан корным проектироватлымаш да чоҥымаш;
  • граждан-влакын шке оксашт дене посёлкыласе корным чоҥымаш;
  • у технике да технологий решатлымашым кучылтшо, тыгак Сибирьысе, Мӱндыр Эрвелысе, Россий Федерацийын Арктике зонысо шагал шымлыме территорийже-влакын географийлык да пӱртӱс-климатлык ойыртемыштым шотыш налше транспортлык подсистемым ямдылымаш;
  • транспортлык инфраструктурым шотыш конден вияҥдыме негызеш Российын ик транспортлык кумдыкшым чоҥымаш.
«Мыйын тукымвож шӱртем» йоча-влаклан лӱмын ыштыме номинаций, Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлын 80 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтын

Вуйлатыше-влак

  • Дмитрий Турлаков — «Мыйын элем — мыйын Россием» конкурсын исполнительный дирекцийжым вуйлатыше[9];
  • Лариса Пастухова — «Мыйын элем — мыйын Россием» конкурсын шанче вуйлатышыже, концепцийжын авторжо[10];
  • Галина Сорокина — «Мыйын элем — мыйын Россием» конкурсын экспертлык ушемжын координаторжо[10];
  • Владимир Берестецкий — «Мыйын элем — мыйын Россием» конкурсын выпускникше-влакын Ассоциацийыштын координаторжо[10].

Палемдымаш

  1. 1 2 «Моя страна - моя Россия» - Всероссийский конкурс (руш.). moyastrana.ru. Тергыме кече: 16 пеледыш 2025.
  2. Проект Всероссийский конкурс "Моя страна - Моя Россия". (руш.). dobro.ru. Тергыме кече: 16 пеледыш 2025.
  3. 1 2 3 4 5 6 Положение о конкурсе "Моя страна - моя Россия". Моя страна. Тергыме кече: 16 пеледыш 2025.
  4. 1 2 3 Путин: проекты на конкурсе "Моя страна - моя Россия" показали большой потенциал молодежи, 08.06.2019, <https://tass.ru/obschestvo/6528672>. Тергыме: 16 пеледыш 2025. 
  5. 1 2 Всероссийский конкурс «Моя страна — моя Россия» открыл прием заявок на новый сезон, 04.03.2025, <https://lenta.ru/news/2025/03/04/vserossiyskiy-konkurs-moya-strana-moya-rossiya-otkryl-priem-zayavok/>. Тергыме: 16 пеледыш 2025. 
  6. Российское историческое общество. Конкурс проектов по развитию городов и сёл «Моя страна — моя Россия» открыл приём заявок - Российское историческое общество. historyrussia.org (28 ӱярня 2025). Тергыме кече: 16 пеледыш 2025.
  7. Победителей конкурса «Моя страна — моя Россия» объявили на ПМЭФ, 17.06.2023, <https://vz.ru/news/2023/6/17/1217080.html>. Тергыме: 16 пеледыш 2025. 
  8. Моя страна – моя Россия. Telegram (17 пеледыш 2025). Тергыме кече: 17 пеледыш 2025.
  9. Моя страна – моя Россия. Telegram (29 ага 2025). Тергыме кече: 17 пеледыш 2025.
  10. 1 2 3 «Моя страна - моя Россия» - Команда проекта (руш.). moyastrana.ru. Тергыме кече: 17 пеледыш 2025.