Йошкар-Оласе ТЭЦ-1
| Йошкар-Оласе ТЭЦ-1 | |
|---|---|
 | |
| Эл |
 Россий |
| Верланымаш |
Россий Марий Эл Йошкар-Ола |
| Статус | пашам ыштыше |
| Пашаш колтымо | 1943 |
| Тӱҥ характеристике | |
| Электро куат, МВт | 3,5 |
| Шокшо куат | 225 Гкал/шагат |
| Тӱҥ увер | |
| Тӱҥ топливо | пӱртӱс газ |
| Турбине чот да марке | AEG-3,5 |
| Моло увер | |
| Сайт | yolatec1.ru |
| Картыште | |
|
|
|
Йошкар-Оласе ТЭЦ-1 (руш. Йошкар-Олинская ТЭЦ-1) — Марий Эл Республикысе Йошкар-Олаште верланыше шокшым пуышо эн тошто электростанций. ТЭЦ-ын тӱҥ сомылжо — оласе потребитель-влаклан шокшо куатым колтымаш, тыгак предприятийын шке кӱлешлыкшылан электрический куатым ыштен лукмаш. «Йошкар-Ола» муниципал образованийын «Йошкар-Оласе 1-ше №-ан теплоэлектроцентраль» муниципал унитар предприятийыш («Йошкар-Оласе ТЭЦ-1 МУП») пура.
Тӱҥ паша лектышан показатель-влак
ТЭЦ-ын палемдыме электрический куатше 3,5 МВт улеш[1], шокшым пуышо палемдыме куатше — 225 Гкал/шагат. Станцийыште 3,5 МВт куатан AEG турбиным шындыме, тудым 1949 ийыште пашаш колтымо[1].
2012 ийыште электрокуатым 1,08 млн кВт⋅шагатым ыштен лукмо але тидыже республикысе электростанций-влакын чумыр ыштымашышт гыч 0,1 % лийын[1].
2010 ий мучашлан «Йошкар-Оласе ТЭЦ-1» МУП-ышто ТЭЦ деч посна 33 котельный, шокшым пуышо 21 пункт, 39,7 км магистралян сеть ден шокшым пуртымаш-влак (икпучан дене шотлымаште), 349,6 км шаралтше сеть-влак (икпучан дене шотлымаште) улыт. Палемдыме шокшым пуымо куатын чумыржо 663,089 Гкал/шагат улеш, потребитель-влакын ушнымо нагрузкышт 452,056 Гкал/шагат, 2010 ийыште шокшым пуышо шке источник-влакын ыштен лукмо куат кугытышт — 1 042,3 тӱж. Гкал[2].
Предприятий тыгак 110 — 0,4 кВ сеть-влак дене электрический куатым колтымо шотышто услугым пуа да территориальный сетевой организаций улеш, тудын паша зоныжо Йошкар-Олан, Силикатный, Сурок, Корта, Студёнка, Кундыш посёлко-влакын чекышт коклаште верланен[2]. 2012 ий мучашлан предприятийын 110 кВ 5 электрический подстанцийже, 35 кВ 1 подстанций, 110 кВ напряжениян сеть-влак — 4,7 км, 35 кВ сеть-влак — 6,2 км улыт[1].
2007 ийыште предприятийыште 2 тӱжем наре еҥ пашам ыштен.
Историй
Кугу Ачамланде сар тӱҥалтышыште элын касвел областьлаж гыч Марий АССР-ыш эвакуироватлыме предприятий-влакым вераҥдаш да пашаш колташ республикын рӱдолаштыже генерироватлыше куатым чот кугемдаш кӱлын. Сар тӱҥалтышлан олаште улыжат 1000 кВт куатан дизель электростанций пашам ыштен[3]. Эвакуироватлыме обороно предприятий-влаклан куатым ситараш кӱлмӧ йодышым решатлаш сарын икымше кечылаштыже быт нагрузкым тӱрыснек кораҥдаш пунчалым лукмо, СССР Калык комиссар-влак каҥаш Йошкар-Олаште 6000 кВт марте куатан пар турбинан электростанцийым жаплан чоҥаш пунчалын. 1941 ий ноябрьлан чыла ямдылыме операций шукталтын[4].
Тидын дене пырля чоҥалтше электростанцийлан оборудованийым колтымо йодыш шукталтын. Турбоагрегатым Полтава гыч эвакуироватлыме, а пар под-влакым 2 №-ан Кугыжаныш электрический станций гыч (кызыт — «Мосэнерго» ОАО-н ГЭС-1 кӧргыштӧ) пужен кондымо[5]. Станцийыш колтымо оборудований тошто лийын да уло куатын ыштен кертын огыл. Электростанцийлан топливым (пу дене олташ) ситараш манын, Нужъял чодыра участке марте кӱртньыгорным чоҥымо. 1943 ий июльышто электростанцийым пашаш колтымо[6].
1947 ий апрельыште СССР Министр-влак каҥаш Йошкар-Оласе электростанцийлан Балахнаште Горькийысе ГРЭС-ыште пужымо Стерлинг системан кок паровой подым пуымо нерген кӱштыкым луктын. Тидын дене пырля электростанцийлан 3 500 кВт куатан АЭГ турбоагрегат ойырымо лийын. Уэмдыме деч вара пар турбинан электростанцийын чумыр куатше 12 800 кВт марте шуын[7].
1968 ий гыч — «Йошкар-Оласе ТЭЦ». 1969 ий гыч 1982 ий марте вӱдым ырыктыше котельныйым чоҥымо, паровой под-влакым вашталтыме, ТЭЦ-ым пӱртӱс газыш кусарыме паша каен шоген. 1975 ий гыч ТЭЦ балансыште шокшым пуышо сеть-влак да илыме-коммунал предприятий, школ, эмлымвер, йочасад-влакын шокшым пуышо котельныйышт улыт[8].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 Программа перспективного развития электроэнергетики Республики Марий Эл на 2014—2018 годы, утверждённая постановлением Правительства Республики Марий Эл от 25 апреля 2013 г. № 132
- ↑ 1 2 Йошкар-Олинская ТЭЦ-1 (руш.). bbgl.ru. Тергыме кече: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ ПАО «МРСК Центра и Приволжья» (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ Электроснабжение оборонных предприятий в годы войны. elektroas.ru. Тергыме кече: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ Война – двигатель прогресса, <https://mrl.mk.ru/articles/2015/04/29/voyna-dvigatel-progressa.html>. Тергыме: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ «Нижновэнерго» ввод в эксплуатацию новых объектов — лучший показатель развития энергосистемы - стр. 5. textarchive.ru. Тергыме кече: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ Энергия созидания оао «мрск центра и приволжья» - Документ - стр. 6. textarchive.ru. Тергыме кече: 15 шорыкйол 2026.
- ↑ Энциклопедия, 2009, с. 407.
Литератур
- Йошкар-Олинская ТЭЦ-1 // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 407. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.