Герасимов, Еремей Яковлевич
| Еремей Яковлевич Герасимов | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1930 ий 18 пургыж |
| Шочмо вер | РСФСР, Марий автоном область, Поранча кундем, Олор ял |
| Колымо кече | 1971 ий 28 вӱдшор (41 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
 СССР |
| Паша сомыл | серызе, почеламутчо |
Еремей Яковлевич Герасимов (18 пургыж 1930, Олор, Марий Автоном Совет Социализм Республик — 28 вӱдшор 1971, Унчо, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий серызе, почеламутчо[1].
Илыш корныжо
Еремей Герасимов 1930 ийын пургыж тылзын 18-ше кечынже Марий автоном область Поранча кундем Олор ялеш поян кресаньык ешеш шочын. Изинек тудлан неле илыш корным эрташ логалын, чер (менингит) илышыж мучко орландарен, таза капкылым кучаш да усталык пашам шукташ эрыкым пуэн огыл. Тудын йоча пагытше неле сар жаплан логалын, уло еш шужен илен. Туныктышо лияш шонен, сандене шочмо ялысе школым тунем пытарымеке, Параньга педагогике училищыш тунемаш пурен. Нужналыклан да черлан кӧра, тунеммым кодаш логалын. 1950-ше ийла тӱҥалтыште Кемерово олаште пашам ыштен. Эмганен илымыже, неле пашам шукташ вийымак пуэн огыл. 1955 ийыште ешым чумырен, эргыже шочын (1956, 17 июнь). Илышыжын пытартыш ийлажым тудо кокымшо ешыж дене Морко район Унчо ялыште илен. Чодырам руэн, пӧртым чоҥен, колхоз пашаш коштын. Чон ласкалыкым сылнымутышто кычалын[1].
Еремей Герасимов почеламутым эше школыштак возаш тӱҥалын. Сылнымут шӱлышым Олор школышто марий йылме ден сылнымутым туныктышо В. И. Темерешева шыҥдарен. 1946 ийыште икымше почеламутшо-влакым «Пиалан илыш» альманахлан савыкташ темлен. Редактор каҥаш серымыжым сайлан шотлен да савыкташ пунчалын, но шым ий гыч гына, 1953 ий 38 номерыште, «Огеш мондо калык» ик почеламуто лектын. Лудшо деке корным тудлан «Марий коммуна» газет почын, 1950 ийыште «Пиалан элем моктен мурем» икымше почеламутшо савыкталын. Газет ден журнал редакций-влак тудын «утыжден шкешотан» почеламутшым шуэн савыктеныт. Серыме арашашыже икмыняр ий дене киеныт. Серышлаште шкеж нерген тыге серен: «Мый нигӧн шотлыдымо поэт улам… Чон шижмаш шотышто — Есенинын пошкудыжо… Пуйто тудо капышкем шыҥен…»[1]
Лачак 1966 ийыште В. Колумбын полшымо дене Илыш муро" икымше почеламут сборникше лектын. В. Колумбын Еремей Герасимовлан колтымо серыш-влакым ту жапысе мер да усталык илышым кагазеш возен кодымо семын гына умылыман огыл, тиде — самырык автор-влаклан икымше урок семын пайдале. Полышым кычалшыжла руш поэт-влак М. В. Исаковскийлан, С. В. Михалковлан серышым возен. 1963 ий шыжым, М. А. Шолоховым вашлияш шонен, ик арня Вешенскийыште илен, но тургыжланыше поэтым пуртен огытыл[1].
«Шӱм толкын» книгаже тудын колымыж деч вара, коло ий эртымеке (1991), савыкталтын. 1971 ий вӱдшор тылзын пытартыш кечылаштыже Унчо-Олор чодыра корнышто колен. 2010 ийыште журналист В. Я. Очеев поэтын 80 ияш лӱмгечыж вашеш «Йӧрӧма: поэзий да илыш» книгам савыктен, тыште тудын почеламутшо-влакым, поэмыжым, серышлажым, тудын нерген статьям, шарнымашым иктеш чумырымо. Поэтын орлыкан илышыж нерген 2010 ийыште «Марий Эл» газетыште (2-8 июнь) Зоя Дудинан «Коднем, муро лийын, мый калык чонеш» очеркше савыкталтын[1].
Тӱҥ произведенийже-влак
- Огеш мондо калык: почеламут// Пиалан илыш. 1953. № 38. С. 30.
- Илыш муро [Песня жизни : стихи]. Йошкар-Ола, 1966. 44 с.
- Мландын вӱршерже : почеламут//Ончыко. 1970. № 2. С. 22.
- Марий мландат коеш тораш : почеламут // Ончыко. 1971. № 3. С. 70.
- Шӱм толкын [Волны сердца : стихи и поэмы]. Йошкар-Ола, 1991. 120 с.
- Унчо ден Олор коклаште : почеламут // Ончыко. 2003. № 5. С. 15—16; 2007. № 1 С. 135—136.
- Шора эҥер : почеламут// Ончыко. 2005. № 11 С. 97—98.
Палемдымаш
Литератур
- Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С.172-173.
- Букетов А. Еремей Герасимовын почеламутшо-влак нерген // Рвезе коммунист. 1962. 6 февр.
- Иванов И. Мурызын шӱм толкынжо// Марий коммуна. 1991. 28 март.
- Майоров Н. «Коднем, муро лийын, мый калык чонеш…» // Марий Эл. 1994. 20, 21 янв.
- Зайниев Г. «Капышкем Есенин пурен шинчын…» // Марий Эл. 1996. 24 дек.
- Очеева Т. Песня жизни // Наша жизнь. 2002. 20 сент.
- Зайниев Г. Унчо велын мурыжо // Ончыко. 2003. № 5. С. 8—10.