Богданов, Аркадий Арсентьевич
| Аркадий Арсентьевич Богданов | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1940 ий 18 сӱрем (86 ий) |
| Шочмо вер | РСФСР, Марий АССР, Провой кундем, Стапанъял ял |
| Гражданлык |
 СССР Россий |
| Паша сомыл | серызе, почеламутчо, туныктышо |
| Награде да премий |
Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2006), РСФСР Туныктыш министерствын Чапкагазше (1976), Россий Серызе-влак ушемын Чапкагазше (2003), Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше (2004), Марий Эл Республикын калык писательже (2015) |
Аркадий Арсентьевич Богданов (шоч. 18 сӱрем 1940, Стапанъял, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий серызе, почеламутчо, туныктышо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2003), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2006). Марий Эл Республикын калык писательже (2015)[1].
Илыш корныжо
Аркадий Богданов 1940 ийын сӱрем тылзын 18-ше кечынже Марий АССР Провой кундем Стапанъял ялеш кресаньык ешеш шочын. Марий Отар тӱҥалтыш да Исменца кыдалаш школлаште тунемын. Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтын историй-филологий факультетышкыже пурымо деч ончыч клуб вуйлатышылан пашам ыштен. 1963 ийыште кӱшыл шинчымаш нерген дипломым налын, тудын деч вара Исменца кыдалаш школышто руш йылме ден сылнымут туныктышылан, «Волжская правда» район газетыште кусарышылан да пӧлка вуйлатышылан, Серго лӱмеш заводышто (Зеленодольск ола) пашазылан тыршен. 1972 ий гыч — уэш туныктымо пашаште. 1980 ийыште Волжск район Часовенная ялеш газ кооперативым организоватлен да тудын председательже лийын. Тыгодымак Волжск заочный кыдалаш школын Часовенный тунемме-консультаций пунктшым вуйлатен. 1985 ий гыч 1986 ий марте — «Ончыко» журналын муткучышо секретарьже, вара уэш туныктышо пашаш пӧртылын. 1988—1991 ийлаште — «Волжская правда» редакцийыште дубляж шотышто редакторын алмаштышыже. Аркадий Богданов марла икымше шкешотан «Юл увер» район газетым негызлен да тудын редакторжо лийын[2].
Сылнымут пашалан 15 ияш пижын, изи ойлымаш ден почеламут-влакым возен. Районысо, институтысо газетлаште савыкталтын. Тудын «Спектакль полшыш» икымше ойлымашыже 1978 ийыште «Марий коммуна» республикысе газетыште савыкталтын. Тудо ийынак кок ойлымашыже «Ончыко» журналыште лектын[3].
Аркадий Богданов утларак йоча писатель семын палыме. Шуко почеламутшо, поэмыже калык йомак негызеш возалтыныт. Йоча-влаклан тудо марла да рушла 12 книгам луктын. Тудын возымыжым В. Панов, Г. Калинкин, А. Васильева кусареныт. Ик книгаже («Онар деке кайык чоҥешта») 2005 ийыште «Марий Элын идалыкын книгаже» республикысе конкурсын «Эн сай йоча книга» номинацийыште лауреат лийын[3].
Кугыеҥлан пӧлеклалтше произведенийже-влак республикысе да район газетлаште, «Ончыко» журналыште савыкталтыныт. 2004 ийыште повесть, ойлымаш да почеламут-влакан «Вучыдымо йӧратымаш» сборник савыкталтын[3].
Шуко ияш педагогике да сылнымут пашажлан РСФСР Просвещений министерствын (1976), МЭР-ысе Тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерствын (2004), Российысе писатель-влак ушемын (2003) Чаптаныкышт дене палемдалтын. 2002 ий гыч Российысе писатель-влак ушемын йыжъеҥже. «Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже» (2006) чаплӱмым налын. МЭР-ын калык писательже (2015)[3].
Тӱҥ произведенийже-влак
- Весела почеламут [Веселые стихи]. Йошкар-Ола, 1988. 16 с.
- Кайык Онар дек чоҥешта : йомак-поэме [Птица летит к Онару : сказка-поэма]. Йошкар-Ола, 1994. 16 с.
- Вучыдымо йӧратымаш : ойлымаш, легенде, повесть, почеламут- вл. [Внезапная любовь : рассказ, легенда, повесть, стихи]. Йошкар- Ола, 2004. 144 с.
- Шулдыран хор : почеламут-вл. [Крылатый хор : стихи]. Йошкар- Ола, 2000. 22 с.
- Бумеранг ; Пукшымо опыт ; Дипломан Мику ; Чын диагноз : мыскара ойлымаш-вл. // Ончыко. 2002. № 7. С. 149—154.
- Кузе маска вуйлатен : йомак [Как медведь руководил : сказка]. Йошкар-Ола, 2004. 12 с.
- Канде тул : повесть // Ончыко. 2004. № 8. С. 15—53.
- Чодыраште : йомак-поэме // Ончыко. 2005. № 6. С. 158—163.
- Онар чодыраште : йомак-поэме [В Онаровом лесу: поэма-сказка]. Йошкар-Ола, 2006. 12 с.
- Пӱрымаш : ойлымаш // Ончыко. 2006. № 7. С. 159—166.
- Кузе чоя рывыж шучко левым лӱдыктен : йомак [Как хитрый лис напугал грозного льва : сказка]. Йошкар-Ола, 2007. 8 с.
- Журналист: повесть// Марий Эл. 2007. 8—10, 14—16 авг.
Руш йылмыш кусарыме произеденийже-влак
- Врунишка : стихи / пер. В.Панова. Йошкар-Ола, 1999. 18 с.
- Как медведь руководил : сказка / пер. Г.Калинина. Йошкар-Ола, 2004.12 с.
- Крылатый хор : стихи / пер. А.Васильевой. Йошкар-Ола, 2005. 22 с.
- Птица летит к Онару : поэма-сказка / пер. В. Панова. Йошкар- Ола, 2005. 14 с.
- В Онаровом лесу : поэма-сказка / пер. Г. Калинки на. Йошкар-Ола, 2007.16 с.
- Как хитрый лис напугал грозного льва : сказка / пер. Г. Калинкин. Йошкар-Ола, 2007. 8 с.
Суаптар
- РСФСР Туныктыш министерствын Чапкагазше (1976);
- Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2003);
- Россий Серызе-влак ушемын Чапкагазше (2003);
- Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше (2004);
- Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2006)[3];
- Марий Эл Республикын калык писательже (2015).
Палемдымаш
- ↑ Аркадий Арсентьевич Богданов | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл (руш.). nbmariel.ru. Тергыме кече: 11 кылме 2025.
- ↑ МБУ «Централизованная библиотечная система администрации Волжского муниципального района». cbspomary1.ru. Тергыме кече: 11 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 Аркадий Богданов (руш.). mari-lab.ru. Тергыме кече: 11 кылме 2025.
Литератур
- Сылнымутышто у лӱм // Ончыко. 2002. N9 7. С. 140—145.
- Пушеҥге-влак икте-весыштлан эҥертен кушкыт… // Ончыко. 2002. № 11. С. 6-8.
- Писатели Республики Марий Эл : автобиобиблиогр. сб. Йошкар- Ола, 2004. С. 12-13.
- Илибаева М. Чылалан ӱчым шуктымек, муретым кӧ колышташ тӱҥалеш? // Марий Эл. 2005. 20 сент.
- Йодыш вашмут: писатель да жап // Ончыко. 2007. № 1Е С. 7—9. МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 51.
- Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. — Йошкар-Ола, 2007. С. 51.
- Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 111—113.