Яковлев, Валентин Алексеевич

Валентин Алексеевич Яковлев
Валентин Алексеевич Яковлев
Шочмо кече	7 ага 1942 (84 ий)
Шочмо вер	У Торъял, У Торъял кундем, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР;
Пурымаш	СССР ; Россий
Войскан родшо	СССР-ын теҥыз пехотыжо, ; Сухопут войска
Службо жап	1961—1998
Званий
Командоватлен	Теҥыз пехотын 55-ше дивизийже
Кредалмаш/сар	Йӱштӧ сар
Отставкыште	Ветеран ушем-влакын президентше

Яковлев Валентин Алексеевич (шоч. 7 ага 1942, У Торъял, У Торъял кундем, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР^[d], СССР) — совет да российысе сарзе вуйлатыше, генерал-полковник (24.10.1991).

Илыш корныжо

1942 ий 7 майыште Марий АССР-ысе У Торъял селаште шочын^[1]. Сар тӱҥалме марте еш кызытсе Псков областьын кумыдыкыштыжо илен. Ачаже, старший политрук А. Яковлев, Кугу Ачамланде сарын салтакше, 1942 ийыште Волхов фронтышто колен. 1947 ийыште аважат колен (эвакуаций годым немыч бомбо деч сусырлан кӧра). Йоча пӧртыштӧ кушкын, тушеч тудым родоыжо-влак налыныт. Школым пытарымеке, 1959 ийыште курсым тунем пытарен да грузовик водительлан тыршен^[1].

1961 ий гыч сарзе службышто. 1965 ийыште С. М. Киров лӱмеш Ленинградысе кӱшыл тӱшка войска командный училищым тунем пытарен. Училище деч вара теҥыз пехотыш колтеныт да 1965 ийыште службым эрташ Балтий флотыш логалын, 336-шо посна гвардий теҥыз пехото полкышто взвод командир лийын^[2].

Сарзе карьер

1966 ий гыч Шем теҥыз флотын 810-шо посна теҥыз пехото полкыштыжо служитлен, взвод да рото дене командоватлен. 1966 ийыште лейтенант В. А. Яковлев теҥыз пехото рото кышкарыште «Слава» крейсерыште Средиземный теҥызыште СССР теҥыз пехотын историйыштыже икымше сар службышто лийын (вара тыгай службым икгана веле огыл эртен). 1969 ийыште тунемаш колтеныт^[3].

1972 ийыште М. В. Фрунзе лӱмеш Сарзе академийым (руш.) (мар. тунем пытарен^[4]. 1972 ий гыч Шем теҥыз флотын 810-шо посна теҥыз пехото полкыштыжо служитлен: штаб начальник, 1974 ий июнь гыч 1978 ий июнь марте — полк командир. 1973 ийысе араб-израиль сар годым полк дене пырля Египет да Израиль сер воктене совет Средиземный эскадре корабль-влакын бортыштышт лийын. 1978 ий гыч — Одесса сарзе округын 126-шо мотолӱйкалыше дивизийын штаб начальникше да командирже. 1980 гыч 1982 ий марте уэш теҥыз пехотышто служитлен. Тихий океан флотын 55-ше теҥыз пехото дивизийын командирже лийын^[3].

1984 ийыште К. Е. Ворошилов лӱмеш СССР Сарзе Вий Генеральный штабын Сарзе академийжым тунем пытарен^[5]. 1984 ий гыч — Одесса сарзе округ армийын корпус командирже. 1987 ий гыч — Вьетнам Социалист республикыште посна Приморский сарзе район командующийын сарысе ойпуышыжо. 1988 ий гыч — СССР Обороно министерствын Тӱҥ кадр виктемыштыже начальник, а 1991 ий гыч — СССР Обороно министерствын (1992 ий гыч — Россий Федерацийын) Тӱҥ кадр виктем начальникын икымше алмаштышыже. 1996 ийыште Сарзе Вий кадрыште кодымо дене кугыжаныш органлашке командировкыш колтымо: Россий Федераций Президент Администрацийын (руш.) (мар. Кугыжаныш сарзе инспекцийын сарысе инспекторжо. 1998 ийыште должность деч кораҥын да, войскалаште лийше вашталтыш-влак дене келшыдымылан кӧра (нине вашталтыш-влак войскан сарлан ямде улмыжым лапкаҥденыт), рапортым серен, сар службо гыч шапашыш лектын.

В. А. Яковлев икмыняр гана Средиземный теҥызыште сар службым шуктымо паша верч мутым кучен да тӱнясе «шокшо верлаште» интернационал порысшым шуктен: Афганистан, Вьетнам, Египет^[5].

Вара шуктымо пашаже

Эше 1995 ийыштак тудын темлымыж дене «Теҥыз пехотинец-влак клуб» мер ушем ышталтын. Вара теҥыз пехото ветеран-влакын да сарыште лийше-шамычын ушемышт шке вержым ятырлан кумдаҥден: 1997 ийыште В. Яковлев «Сатурн» теҥыз пехотинец-влакын Москосо мер ушемын президентшылан, 2001 ийыште — «Тайфун» теҥыз пехотинец-влакын регион-влак коласе мер ушемын президентшылан, 2006 ийыште — «Тайфун» теҥыз пехотинец-влакын пӱтынь российысе мер ушемын президентшылан сайлалтын. Тыгодымак, 2016 ий ноябрь гыч Россий Федераций Сарзе Вийын ветеранже-влакын пӱтынь российысе мер ушем Каҥашын йыжыҥъеҥже улеш^[6].

Суаптар-влак

II да III степенян «СССР Сарзе Вийыште Шочмо Эллан служымылан» орден-влак;
СССР-ын да Российын медальже-влак;
ведомстве да мер толкынын медальышт^[5].

Палемдымаш

↑ ¹ ² Валентин Яковлев: его биография, художественное наследие, карьерные достижения и личная жизнь, <https://myneuralnetworks.ru/neronews/news_46784/>. Тергыме: 2 ӱярня 2026.
↑ Валентин Яковлев: биография, творчество, карьера, личная жизнь, <https://www.kakprosto.ru/kak-981438-valentin-yakovlev-biografiya-tvorchestvo-karera-lichnaya-zhizn>. Тергыме: 2 ӱярня 2026.
↑ ¹ ² Официальный отдел. Юбилеи. 70 лет генерал-полковнику Яковлеву В. А. // Морской сборник. — 2012. — № 5. — С. 21.
↑ Яковлев Валентин Алексеевич - 213 стрелковый полк 56 Московской стрелковой дивизии (неопр.). 213sp56sd.ucoz.ru. Тергыме кече: 2 ӱярня 2026.
↑ ¹ ² ³ Яковлев Валентин Алексеевич (руш.). marinsgroup.ru. Тергыме кече: 2 ӱярня 2026.
↑ Официальный отдел. Юбилеи: 7 мая 2022 г. исполняется 80 лет генерал-полковнику Яковлеву Валентину Алексеевичу. // Морской сборник. — 2021. — № 5. — С.27.

Кылвер-влак

[:0-1] ¹ ² Валентин Яковлев: его биография, художественное наследие, карьерные достижения и личная жизнь, <https://myneuralnetworks.ru/neronews/news_46784/>. Тергыме: 2 ӱярня 2026.

[2] Валентин Яковлев: биография, творчество, карьера, личная жизнь, <https://www.kakprosto.ru/kak-981438-valentin-yakovlev-biografiya-tvorchestvo-karera-lichnaya-zhizn>. Тергыме: 2 ӱярня 2026.

[Jak70-3] ¹ ² Официальный отдел. Юбилеи. 70 лет генерал-полковнику Яковлеву В. А. // Морской сборник. — 2012. — № 5. — С. 21.

[4] Яковлев Валентин Алексеевич - 213 стрелковый полк 56 Московской стрелковой дивизии (неопр.). 213sp56sd.ucoz.ru. Тергыме кече: 2 ӱярня 2026.

[:1-5] ¹ ² ³ Яковлев Валентин Алексеевич (руш.). marinsgroup.ru. Тергыме кече: 2 ӱярня 2026.

[6] Официальный отдел. Юбилеи: 7 мая 2022 г. исполняется 80 лет генерал-полковнику Яковлеву Валентину Алексеевичу. // Морской сборник. — 2021. — № 5. — С.27.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]