Руш йылме кече
| Руш йылме кече | |
|---|---|
 А.С. Пушкинын Кугыжаныш тоштерыште Руш йылме кечым пайремлымаш | |
| Тӱрлылык | Тӱвыра |
| Официал | Руш йылме кече |
| Вес семын | Российыште Пушкин кече |
| Ышталтын | руш йылме лӱмеш Россий Федераций Президентын кӱштыкшӧ дене |
| Кече | 6 июнь |
| Кылдалтын | А. С. Пушкинын шочмыж дене |
Руш йылмын кечыже — руш йылмылан пӧлеклалтше тӱнямбал кече, 2010 ийыште ООН увертарен, 6 июньышто, руш поэт Александр Сергеевич Пушкинын шочмо кечынже палемдалтеш[1]. Россий Федерацийыште кугыжаныш пайрем семын 2011 ийыште тӧнежлыме.
Историй
Руш йылмын кечыже тӧнежлаш кӱлмӧ нерген темлымашым икымше гана «Руш мут модыш» проектын авторжо Иван Клименко 2007 ий 26 декабрьысе «Парламент газетыште» савыктен[2]. Автор шке статьяштыже Руш йылмын идалыкшым иктешлышыла палемда: «...Йылме идалык эртыме ончыкта: йылме умбакыжат вияҥже манын, кечышот радамыште эше ик шочмо кече лийшаш. Руш йылме кече пӱтынь руш тӱнялан тӱнямбал пайрем». Но тунам Россий Федерацийын ни тӧртыкым лукшо, ни тудым шуктышо кучем ты темлымашым шотыш налын огытыл.
Ондакрак, 1996 ийыште, Крым отрон руш общиныже Руш йылмым аралыме кечым 6 июньышто, А. С. Пушкинын шочмо кечынже, пайремлаш тӱҥалын. Нунын темлымышт денак 2007 ий гыч Крымыште, ий еда 6 июньышто «Куатле Руш Мут» руш, славян тӱвыран тӱнямбал фестивальышт эртаралтын. Лач тиде кечын Россий Федерацийын Президентше фестивальыш чумыргышо-влакым ынде ятыр ий саламла.
2011 ий 6 июньышто Россий Федерацийын Президентше Д. А. Медведев тыгай кӱштыкеш кидпалым пыштен: «Руш йылме кечым ий еда, кызытсе руш сылнымут йылмылан негызым пыштыше, чапланыше руш поэт А. С. Пушкинын шочмо кечынже, 6 июньышто, палемдаш»[3].
ООН-ын йылме кечыже-влак
Шочмо йылме кече дене пырля ООН-ышто организацийын официал йылмыже-влакын шке кечышт палемдалтеш[4]. Нуным 2010 ийыште ООН-ын Мер увер шотышто департамент шуко тӱрлӧ йылмым да тӱрлӧ тӱвырам вияҥдыме кышкарыште увертарен[5]. Нине кечылаште эртарыме мероприятий официал йылме-влакын тӧр праван улмыштым, историй, йылме вияҥме нерген уверым шараш йӧным ыштымашке виктаралтын.
ООН-ын йылме-влакым шарныктыме кечыже-влак
- 20 март — Француз йылмын Кечыже (Франкофонийын тӱнямбал кечыже).
- 20 апрель — Китай йылмын кечыже (Китай возымашлан негызым пыштыше Цзалан пӧлеклалтын).
- 23 апрель — Англичан йылмын кечыже (Уильм Шекпирын шочмо кечыже).
- 23 апрель — испан йылмын кечыже (Сервантес Мигель колымо кече).
- 6 июнь — Руш йылмын кечыже (А. С. Пушкинын шочмо кечыже).
- 18 декабрь — Араб йылмын кечыже (1973 ийыште пеҥгыдемдалтын, араб йылмым ООН-ын официал да паша йылме-влак радамыш пуртымо нерген пунчалым лукмо кече).
Палемдымаш
- ↑ День русского языка в ООН. Тергыме кече: 6 пеледыш 2011. Архивлыме 26 ага 2013 ий.
- ↑ Иван Клименко (2007-12-27), «Да будет день!», Парламентская газета, <https://web.archive.org/web/20151031003419/http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=ac284634-c61b-47db-af3e-9578e6cd457a&print=1>. Тергыме: 6 пеледыш 2016.
- ↑ О Дне русского языка : Указ Президента РФ от 06.06.2011 № 705 // Собрание законодательства РФ. 13.06.2011. № 24. Ст. 3401.
- ↑ Список международных дней на сайте ООН. Тергыме кече: 26 вӱдшор 2017. Архивлыме 27 ага 2016 ий.
- ↑ Department of Public Information to Launch ‘Language Days at the United Nations’ Архивысе копий 2 шорыкйол 2018 гыч (англ.)
Кылвер-влак
- Официальный сайт Российской академии наук
- В России появился новый праздник — День русского языка (Грамота.ру)
- Указом Президента установлен День русского языка — 6 июня (Кремлин.ру)
- Стенограмма встречи в Институте русского языка, на которой Президент объявил о подписании указа «О Дне русского языка»
- Официальный сайт празднования Дня Русского языка в Москве «Русский Лад»