Россий МВД кӧргӧ войскан специальный назначениян подразделений-влакын кечышт

МВД ВВ Спецназ
Эл	Россий
Ышталтын	29.08.1977

Россий МВД кӧргӧ войскан специальный назначениян подразделений-влакын кечышт — Российыште МВД-ын элгӧргӧ войскасе лӱмын погымо подразделенийын боецше-влакын, нунын лишыл еҥышт ден родо-тукымыштын палемдыме кече.

29 августышто палемдалтеш.

Пайремым официально 2006 ийыште Россий Федераций президентын «Об установлении профессиональных праздников и памятных дней в Вооруженных силах РФ» кӱштыкшӧ дене пеҥгыдемдыме.

Историй

Шукышт СВ МВД-ын (Сарзе Виийын Элгӧргӧ паша министерствыже) лӱмын погымо подразделенийже-влакын кечышт 29 декабрьыште манын шонат гынат, официально тудо 29 августышто палемдалтеш. 1977 ийыште посна пашам шукташ кӱлешлыкан тунемме ротым (УРСН) погымо, тудын негызеш вара «Витязь» кумдан палыме отряд шочын.

Ротын икымше командирже капитан В. А. Мальцев лийын, а взвод-влакын ик командирже — лейтенант Сергей Лысюк. Уло вийым пыштенак тунеммаш Олимпиадысе задачым шукташ ротым ямдылаш йӧным ыштен. Рото тунам чӱчкыдынак СССР КГБ «А» тӱшкаж дене пырля ямдылалтын. УРСН салтак-влак капкультур шотышто «Альфа» деч кӱшнырак лийыныт, но «Альфовец-влак» тулваштареш шогымаште виянрак лийыныт. Тыште тидым шарныман: «Альфаште» офицер-влак служиеныт, а УРСН — «срочник-шамыч».

Сергей Лысюк шарналта: "Мый шотан салтаклан эре «тый» манын ойленам. А салтак титакан гын, тыршыме да шкем чаманыде ончык кайыме шотышто чонемлан келшыдыме гын, мый тудым «те» манынам, уставын йодмыж почеш. Моло еҥ семынак, ораде огыл гын, салтак вигак командирын кумылжым шижын да иктешлымашым ыштен. Тидым иза-шольо чаманымаш манаш ок лий, ме тунам ик пашам шуктышо тӱшка лийынна, ме ик гай кумыл дене ик шонымашке виктаралтше лийынна. Утларак салтак-влак тидым раш умыленыт да нигунамат мом ышташ лийме чекым вончен огытыл. А кӧ тиде чекым вончен, писын тудым шке верышкыже пӧртылтымӧ, тидым ышташ салтак ден сержант-влак шкеак полшеныт.

Икымше этапыште Олимпий модмаште тӱрлӧ вучыдымо азапым тӧрлымӧ шотышто программе шукталтын, рашракшым, мланде транспортышто, самолётышто заложник-влакым утарыме сӱрет. Программын материалже-влак КГБ-ын, Юж-десант войскан, йотэлысе терроризм подразделенийын шинчымашышт да моштымышт дене негызлалтыныт.

У подразделенийын моло деч ойыртемалтше тамгаже тӱрлӧ тӱс-пырчан (раповый) берет лийын. Туштак тыгай беретым упшалаш правам пуышо экзаменым шонен лукмо.

90-ше ийла тӱҥалтыште, кунам элыште илыш сӱрет писын вашталтын, эше лӱмын кум отрядым погымо: «Росич», «Русь» да «Скиф». Тылеч посна оператив кӱлешлыкан часть-влакын кышкарыште (чынжым гын, мотострелок часть-влак) лӱмын ыштыме кӱлешлыкан группо-влак лийыныт(ГСН). Тыге, 22-шо бригаде кышкарыште (Калач-на-Дону) «Аллигатор» ГСН лийын, 34-ше бригадын (Шумелово) кышкарыштыже «Оборотень» ГСН лийын. Кажне ротын кышкарыштыже 3 взвод лийын — 1-ше да 2-шо взвод-влак штурм пашам шукташ лӱмын ямдылалтыныт, тыгодым 3-шо взвод разведке задачым шукташ ямде лийын.

1995 ий июньышто «Русь» лӱмын погымо отряд Будённовскышто заложник-влакым утарыме операцийыште лийын. 1996 ий январьыште пел ий гыч «Витязь» да «Русь» лӱмын ыштыме кӱлешлыкан отряд-влак, лӱмын ыштыме 1-ше полкын группыжо дене пырля Первомайск селам штурмоватлыме операцийым шуктеныт, тиде илемым Салман Радуевын боевик тӱшкаже налын улмаш.

Икымше чечня кампаний пытымек, лӱмын погымо отряд-влакын у тӱшкажым чумыраш тӱҥалме. Нуно тылеч ончыч лӱмын погымо бригаде ден полк-влакым петырыме негызеш ышталтыныт. Тыге, 15-ше лӱмын погымо «Вятич» отряд ондак лӱмын погымо кум тӱшка негызеш ышталтын. 20-шо лӱмын погымо отряд (Саратов) ондаксе «Оборотень» лӱмын погымо тӱшка негызеш почылтын, тудым 34-ше бригаде кышкар гыч лукмо.

2014 ий 24 октябрьыште Симферопольышто Россий Федераций кӧргӧ войска-влакын Йӱдвел-Кавказ кундемысе командованийжын 35-ше разведке отрядшылан «Русь» лӱмым пуымаш пайремлын эртен.

Палемдымаш