Пӱкшерме (ракет комплекс)
| «Пӱкшерме» ракет комплекс | |
|---|---|
| «Пӱкшерме» ракет комплексын «Кечывалвел машиностроитель заводым» лӱймыжӧ (2024) | |
| Испытаний тӱҥалтыш | сарзе условийыште — 2024 ий 21 ноябрьыште |
| Техникын тӱҥ характеристикыже-влак | |
|
писылык — 10 лупшалтмаш |
|
«Пӱкшерме» — кокла торалыкан ракет кышкар, икымше гана 2024 ий 21 ноябрьыште «Кечывалвел машиностроитель заводым» (Южмаш) комбирироватлен лӱйылтмӧ годым Днепропетровскышто кучылтмо[1]. Ядердыме, гиперйӱкан баллистике ракете Украин ден НАТО-се эл-влакын 2024 ий 19 ноябрьыште Брянскым ATACMS ракете-влак дене лӱйылтмылан вашмут семын колталтын, тыгак 21 ноябрьыште 2024 ийыште Storm Shadow ден HIMARS ракете-влак Брянск да Курск кундемым лӱйкалымаште кучылталтыныт[2].
Кучылтмаш
«Пӱкшерме» ракете кышкарын сар йӧныштӧ сайын тергалтмыж нерген 2024 ий 21 ноябрьыште Россий президент Владимир Путин увертарен[3]. Лӱйымаш Украинын аралтыш-йӧнозанлык комплексшын ик эн кугу ыштыкверже «Кечывалвел машиностроитель завод» ӱмбаке лийын[4]. Кугыжаныш вуйлатыше умылтарен, «тачысе кечылан тыгай саргураллан ваштареш шогышо йӧн уке» молан манаш гын, «Пӱкшерме» ракете ВСУ-н ракетым ыштен лукшо ыштыквержым 10 Мах (секундышто 2,5-3 километр) писылык дене атакылен[4]. «Южмашым» пудештарымаш 2024 ий 19 ноябрьыште НАТО-н Брянск кундемым ATACMS ракете-влак дене лӱйкалымым сайлан шотлымыжлан кӧра лийын, тыгак 2024 ий 19 ноябрьыште Брянск ден Курск кундем-влак Storm Shadow да HIMARS ракете-влак дене пудештаралтыныт.
Владимир Путин каласен: Брянскыште британийысе Storm Shadow ден америкысе ATACMS-ым ме кученна, колышо да шаланымаш уке, Курскым лӱйкалымаште колышо, сусыргышо-влак улыт[4]. Раш, тыгай ракете кышкарым кучылтмаш НАТО-н чолган полшымыж деч посна ок ышталт, вашшогымаш, шижтарен РФ президент, вес кӱкшытым налын:
Тиде тат гыч, ме тидын нерген ик гана веле огыл ондакрак ойленна ыле, Украин кундемыште Западын ылыжтыме конфликт глобал сынаныш савырнен[4].
Владимир Путин тыгак Российын праваж нерген ушештарен, лӱйкалаш тӱҥалыт ту эл-влакын объектыштым, кудышт РФ-м лӱйкалаш йӧным ыштат:
Ме тыге шонена, шкенан саргуралнам тыгай сарзе объект ваштареш кучылташ праван улына, кудышт шке саргуралшытым мемнан ваштареш колташ йӧным ыштат. Агрессий ошкылын утыр вияҥмыж годым ме тыгак полмезын да воштончышла вашешташ тӱҥалына[5].
Технике сынже
Российысе сарзе эксперт-влак, «Южмашым» пудештарыме сӱретым лончылымеке, «Пӱкшерме» тыгай сынан сагурал ман иктешленыт:
- кокла кужыт — 1000 гыч 5500 меҥге марте[6];
- писылыкше — 10 лупшалтмаш;
- ончыл ужашыже ойырлымеке, посна виктаралтеш;
- стандартан сарзе нелытше — куд блок[7].
Ракетым колтымо нерген шижтарымаш
Президентын пресс-секретарьже Дмитрий Песков умылтарен: «Пӱкшерме» ракетым колтымо деч 30 минут ончыч Россий США-лан автомат режим дене рӱдерын ядер лӱдыкшым иземдаш тыршыме амал дене лӱйымыж нерген уверым колтен[8].
Ош пӧртын пресс-секретарьже Карин Жан-Пьер брифингыште каласен: США Украиным да тудын союзникше-влакым Российын кокла торалыкан ракетым колтышашыж нерген шижтарен[9].
Реакций
Пентагонышто каласеныт: США Россий дене вашшогымашке ынеж пуро[10]. Туге гынат ведомствын пресс-секретарьже Сабрина Сингх ешарен: «Пӱкшермым» кучылтмаш Вашингтонын Украин шотышто политикыжым чарен ок шогалте[11].
Ешартыш увер
Комплексым сар йӧныштӧ сайын тергыме эрлашыжымак интернет-кевытлаште Владимир Путиным да «Пӱкшерме» ракетым сӱретлыман футболко лектыч.
Палемдымаш
- ↑ Путин рассказал об ударе баллистической ракетой «Орешник» по заводу в Днепре, 2024-11-21, <https://www.kommersant.ru/doc/7313697>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ Силы ПВО отразили украинский удар ATACMS по Брянской области, 19.11.2024, <https://ria.ru/20241119/atacms-1984620972.html>. Тергыме: 19 кылме 2024.
- ↑ Путин сообщил об ударе баллистической ракетой по объекту на Украине, 21.11.2024, <https://www.rbc.ru/politics/21/11/2024/673f6a8b9a7947f54dde74b3?from=from_main_1>. Тергыме: 22 кылме 2024.
- ↑ 1 2 3 4 Заявление Президента Российской Федерации, <http://www.kremlin.ru/events/president/news/75614>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ Путин заявил о праве ответных ударов по военным объектам других стран, 21.11.2024, <https://ria.ru/20241121/putin-1985085305.html>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ "Сбить невозможно". Что известно о ракете, которую представил Путин, 21.11.2024, <https://ria.ru/20241121/raketa-1985091076.html>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ Что известно о новой баллистической ракете "Орешник", 2024-11-22, <https://rg.ru/2024/11/22/chto-izvestno-o-novoj-ballisticheskoj-rakete-oreshnik.html>. Тергыме: 23 кылме 2024.
- ↑ Белый дом: США заранее уведомили Украину о предстоящем запуске "Орешника", 21.11.2024, <https://ria.ru/20241121/oreshnik-1985095597.html?in=l>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ В Белом доме ответили на пуск российской ракеты "Орешник", 21.11.2024, <https://ria.ru/20241121/rossiya-1985094565.html?in=l>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ США не стремятся к конфликту с Россией, заявили в Пентагоне, 21.11.2024, <https://ria.ru/20241121/pentagon-1985098041.html?in=l>. Тергыме: 21 кылме 2024.
- ↑ Иванов, Глеб (22.11.2024), Бежать и прятаться. В Киеве паника из-за удара «Орешником», <https://aif.ru/politics/world/bezhat-i-pryatatsya-v-kieve-panika-iz-za-udara-oreshnikom>. Тергыме: 22 кылме 2024.