Музык колымо кече
| Музык колымо кече | |
|---|---|
| Катастрофо вер гыч фотографий | |
| Чумыр увер | |
| Кече | 1959 ий 3 пургыж |
| Сын | Виктарыме чоҥештымаште мланде дене тӱкнымаш |
| Амал | пилотын йоҥылышыжо, йӧнысыр игече |
| Вер |
|
| Координат | 43°13′12″ с. ш. 93°23′00″ з. д.GЯO |
| Колышо-влак | 4 (чылан) |
| Раненые | 0 |
| Юж судно | |
| Модель | Beechcraft Bonanza |
| Авиакомпаний |
|
| Чоҥештен лекме вер |
|
| Миен шушашлык вер |
|
| Бортын номерже | N3794N[1] |
| Пассажир-влак | 3 |
| Экипаж | 1 |
| Колышо-влак | 4 |
| Илен лекше-влак | 0 |
«Музык колымо кече» (англ. The Day the Music Died) — 1959 ий 3 февральыште, кушкыжмын, Клир-Лейк лишне Айовышто лийше авиаций катастрофын лӱмжӧ, тушто кум американ рок-музыкант: Бадди Холли, Ричи Ричи Валенс да Биг Боппер, да тыгак пилот Роджер Питерсон — коленыт[2]. Варарак мурызо Дон Маклин тиде трагедийым «Музык колымо кече» манын, тудын нерген «American Pie» мурым возен[3][4].
The Crickets группо дене контракт пытымек, Холли «Winter Dance Party» турнем эртараш Уэйлон Дженнингс, Томми Оллсап да Карл Банч дене у музык коллективым чумырен. Гастрольлык тӱшкаш тӱҥалше музыкант-влак: Ричи Валенс ден Биг Боппер — пурышаш улыт улмаш, нуно «ырыктымаште» вытсупатленыт да да шке возымыштым шӱкеныт. Холлин шонымыж почеш нуно кум арня гутлаште 24 олашке миен толшаш улыт улмаш.
Ола-влак коклаште кугу торалык, игече да гастроль автобусышто илыме шӱкшӧ йӧн музыкант-влакын тазалыкыштышт удан каласалтыныт. Икмыняр еҥ грипп дене черланен, а Банчым йӱштӧ налмылан кӧра госпитальыш пыштыме. Илыш йӧнлан ӧпкелалтын, Холли, Клир-Лейкыште Surf Ballroom концерт залыште черетан шке концертыштым эртарен колтымек, гастроль графикысе вес верыш — Миннесотышто Мурхед олаш — вашкерак шуаш шонен, чартеран самолётым резервироватлаш лийын. Surf Ballroom-ын озаже Кэрролл Андерсон Dwyer Flying Service фирмыште нунылан чартерым йодын ямдылен. Холли дене пырля Ричардсон чоҥештен, грипплан кӧра тудо пеш начар улмаш да Уэйлон Дженнингзын вержым налын, да тыгак Ричи Валенс чоҥештен, тудо шке билетшым Томми Оллсап орлянке дене модын налын. Дион Димуччи (Dion and the Belmonts) нунын дене пырля чоҥешташ кӧнен огыл, молан манаш гын тудым билетын 36 доллараш акше (2015 ийыште 291 долларын эквивалентше) шӱкалын.
Авиакатастрофым шымлымаш ончыктен: чоҥештен кӱзымӧ деч вара вашке начар игече йӧн ден пилотын йоҥылылышыжын иктеш толмышт дене кумдыкышто мо ышталтмым умылымаш йомын, тидлан кӧра пилот самолётым кучен кертын огыл. Чартер компанийын озаже Хьюберт Дуайер борт дене радиокылым ыштен сеҥен огыл да самолёт увер деч посна йомын манын каласен. Эрлашыжым эрдене тудо кычалаш чоҥештен лектын да сӱмырлымӧ верым кукуруз пасушто аэропорт деч 9,7 километрлан лишнырак йӱдвел-касвелне муын. Дуайер властьлан увертарен, сӱмырлымӧ верышке шерифын алмаштышыже Билл Макгилл кудал лектын, тудо пассажир-влакын да пилотын капыштым муын. Варарак нуным Кэролл Андерсон чынлен.
Аварий деч ончычсо событий-влак
«The Winter Dance Party» турне годым США-н Кокла Касвелнысе коло ныл олаштыже кум арня жапыште концертым эртараш палемдыме улмаш[5][6]. Бадди Холли деч посна, турнеште тудын тӱшкасе музыкант-влак: Уэйлон Дженнингз (бас), Томми Оллсап (гитар) да Карл Банч (ударле), да тыгак кумдан палыме лияш тӱҥалше, шке возымыштым палдараш да оксам ышташ шонышо мурызо-влак Ричи Валенс[7], Джайс Перри «Биг Боппер» Ричардсон ден Дион Димуччи лийшаш улыт улмаш[8].
Тур Милоуки олаште 1959 ий 23 январьыште тӱҥалын. Гастроль графикын тӱҥ нелылыкше корнышко мыняр гана лекмаш лийын, вет турнем палемдыме годым ола ден ола кокласе кужыт тӱҥ фактор лийын огыл. Тыгак транспорт дене нелылык лектын: музыкант-влакым шупшыкташ кучылтмо автобусым начарын ямдылыме, тудын олтымо системыже тур тӱҥалме деч вара вашке пудырген. Автобус кӧргыштӧ лапка температурлан кӧра тӱмырзӧ Холлин — Карл Банчын — йолжым чот йӱштӧ налын да тудым госпитальыш пыштыме[9]. Тудын тӧрланен шумешкыже Бадди Холли ден Ричи Валенс ричс ударле келыштарымаш дене алмаш-алмаш шоктеныт[10]. Музыкант-влак тиде автобусым школ автобус дене алмаштеныт да путешествийым умбакыже шуеныт[8].
Клир-Лейкыште концертым эн тӱҥалтыш гычак палемдыме огыл улмаш, но промоутер-влак, графикысе яра кечым темаш манын, Surf Ballroom куштымаш залын менеджреже Кэрролл Андерсонлан (англ. Carroll Anderson) йыҥгыртеныт тудлан шоум вораҥдарен колташ темленыт. Тудо кӧнен, да концерт кечым шочмо, 2 февраль, мучко кутырен келыштареныт[8].
Тиде жаплан Бадди Холли гастроль автобусышто илыме йӧнлан чотак шыдешкен шуктен улмаш. «VH1. Музыкын вес велныже: Музык колымо кечын» документал фильм дене келшышын, Холли тыгак тудын яндар майкыже, носкиже да йымал чиемже пытымыланат шыдешкен. Йымал чиемым тудо вес выступлений деч ончыч прачечныйыш пуышаш улмаш, молан манаш гын Клир-Лейкыште ты кечын прачечный петырыме лийын[11]. Шке тӱшкасе йолташыже-влаклан Холли каласен, шоу пытымеке вигак нуно, вес олашке — Мурхедыш — миен шуаш манын, самолётым бронироватлышаш улыт, тидыже тудлан прачечныйыш пураш йӧным пуа[8].
Чоҥештыме нерген Роджер Питерсон — 21 ияш верысе пилот дене — кутырен келшынеыт, тудыжо Мейсон-Сити гыч Dwyer Flying Service фирмыште пашам ыштен[12]. Ик шичшаш вер музыкант-влаклан 36 долларыш шуын, чоҥештышаш улыт улмаш ик моторан Beechcraft Bonanza B35 дене, регистраций номерже «N3794N» лийын[13]. Пилот деч посна, самолёт кум пассажирым шыҥдарен кертын[14][13]. Шушаш вер Йӱдвел Дакотышто Фарго ола лийын[12].
Ричардсон (Биг Боппер) тур жапыште грипп дене черланен да Уэйлон Дженнингзым, Холлин ик музыкантшым, самолётышто шке вержым пуаш йодеш, Дженнингз келша. Дженингзын чоҥешташ огыл манын шонен пыштымекыже, Холли мыскара йӧре каласен: «Ну мо, мый ӱшанем, тендан акрет годсо автобусда кылмен шинчеш», а Дженнингз тыгак мыскара йӧре вашештен: «Ну-ну, а мый ӱшанем, тендан лунчыргышо самолёт шаланен возеш». Ваш-ваш каласыме тиде поро ой Дженнингзым пӱтынь кодшо ӱмырыштыжӧ почеш покташ тӱҥалеш[15][16][17].
Ричи Валенсын ала-кунам юж деч лӱдмаш лийын улмаш, гитарист Томми Оллсапым тудлан шке вержым пуаш йодын. Томми каласен: «Мемнан кокла гыч кӧ чоҥештышашым палаш манын, мый оксам кудалтем»[12]. Биографиян фильмлаште ончыктымо версий-влаклан келшыдымын, орлянке дене чоҥештыме деч ончыч огыл модыныт, да оксам Бадди Холли шуэн огыл. Боб Хэйл (англ. Bob Hale), KRIB-AM радиостанцийын диджейже, саде йӱдым тудо нунын концертыштышт пашам ыштен, оксам музыкант-влакын аэропортыш лемышт деч изиш ондакрак вигак куштымо залыште кудалтен. Валенс модын налын[15].
Дион Димуччиат, Dion & the Belmonts рокабилли-группын вокалистше да гитаристше, чоҥешташ шонен, но раш огыл, кунам тидым тудлан темлыме. Но билетын акше тудын изи улмыж годым ача-аважын айлыме пачерыштлан тылзе еда арендылык тӱлымашын акше дене тӧр улмым пален налмеке, тореш лийын — тиде ак тудлан шучкын чучын[18].
Самолёт, 1971 ийыште тудын сӱмырлымыжӧ нерген палыме муро семынак «American Pie» лӱман лийме кумдан шарлыше йоҥылыш уло[19].
Сӱмырлымаш
Шоу пытымеке, Кэролл Холлим, Валенсым да Ричардсоным аэропортыш наҥгаен[20]. Игече прогноз лум вочшашым 910 м деч ӱлнырак пылан улмым, да тыгак кундемыште 32-48 м/ш мардеж лупшалмым шижтарен. Игече пужлышаш улмаш гынат, Питерсон налме сводкышто тиде увер лийын огыл[21].
Самолёт чоҥештен кӱзымӧ — волен шичме аҥашке кушкыжмын, (17 маркировко) 3 февральыште, лектын да рӱдӧ пояслык жап дене иктаж 00:55 чоҥештен кӱзен[22]. Вич минут гыч Хьюберт Дуайер (англ. Hubert Dwyer), самолётын коммерций пилотшо да озаже, диспетчер башньын платформыж гыч «самолётын почышто йӱлышӧ тулжым эскерен, тудо эркын-эркын кавадӱр шеҥгеке волен да шинчалан коймо гыч йомын»[22].
Питерсон Дуайерлан каласен: чоҥештышаш планым тудо аэропорт гыч чоҥештен лекмеке радиокыл дене Южышто коштмаш виктерлан пуа. Кылыш тудо тетла лектын огылат, Дуайер радио операторым пилот дене радиокылым ышташ умбакыже тӧчаш йодын, но чыла тыршымаш арам лийын[23].
Йӱдым 3:30-лан, Фарго ола гыч Гектор тӱнямбал аэропортын диспетчерышт Питерсон деч уверым налын огытылат, Дуайер вуйлатыше-влак дене кылым ыштен да самолёт увер деч посна йомын манын увертарен.
Эрдене 9:15 лишне Дуайер Питерсонын шонымо маршрутшо мучко чоҥештен савырнаш вес изи самолётым кӱсынлен. Икмыняр жап гыч аэропорт деч 8 км наре йӱдвел-касвелне Альберт Джул озан (англ. Albert Juhl) (43°13′12″ с. ш. 93°23′00″ з. д.GЯO) кукуруз пасуштыжо тудо катыш-влакым ужын[23].
Граждан авиаций шотышто Каҥаш авиакатастрофым шымлен. Тудын иктешлымашыштыже тыгай шонымаш лийын:
- чоҥештен лекмеке, вашке Питерсон, авиагоризонтым тангажын кузе ончыктымыжым ыҥлен огылат, мом ышташ ӧрын.
- тиде ситуаций шӱдырдымӧ йӱдым ужын кертме ориентирым муын кертдымылан, мландыште шинчалан койшо тул укелан да горизонтым рашемдаш йӧн укелан кӧра келгемын[24].
Питерсонын самолётлан контрольым йомдарымекше, тудо штопорыш шуҥгалтын да кукуруз пасушко пикироватлаш тӱҥалын. Мландышке тӱкнымаш 270 км/ш наре писылык дене лийын, тидын годым самолёт пурла век тайнен. Сӱмырлымӧ деч вара тудо кылмен шичше мланде ӱмбач эше 170 метрым мунчалтен каен, Джулын малпого чекыштыже улшо кӱртньывоштыран пече воктелан шогалын. Самолёт катыш-влак 160 метр радиусышто шаланен пытеныт[25].
Шерифын алмаштышыже Билл Макгилл сӱмырлымӧ верыш каен. Холли ден Валенсын капышт самолёт воктене киеныт, Ричардсон савар гоч Оскар Мафетын (англ. Oscar Moffett) улшо пошкудо пасуш чоҥештен возын, Питерсон кӧргеш кодын. Макгилл Кэрролл Андерсон дене кылдалтын, тудыжо самолётым ончен лектын да катастрофышто колышо-влакым пален налын[26].
Нылытын чыланат «нӱшкӧ ӱзгар дене перымылан кӧра» тыманмеш коленыт, увертарен округын коронерже — Ральф Смайли (англ. Ralph Smiley)[23]. Холлин колымыжо нерген свидетельстве пеш шуко сусырым ончыкта, нуно ӱшандарат: музыкант мландыш пералтыме дене колен:
Чарльз Холлин капше коваште гай койшо материал гыч улшо нарынче пальтом чиен, тупыштыжо ныл ургыш кутынек мучко гаяк кушкедалтын. Вуйгоҥгыра саҥгаже покшеч шелын, шелше вуй мучашыш шумеш кая. Вуйдорыкшо иктаж пелыже чоло уке. Кок пылышыж гычат вӱр йоген, шӱргыштыжӧ пеш шуко кушкедалтше сусыр уло. Оҥжо лу структурын кугун лаштыргымыжлан кӧра пушкыдо лийын. […] кок эрдыжат да йолжо пеш шуко вере пудыргеныт[27].
Шкешотан текст (англ.)[ончыкташшылташ]The body of Charles H. Holley was clothed in an outer jacket of yellow leather-like material in which four seams in the back were split almost full length. The skull was split medially in the forehead and this extended into the vertex region. Approximately half the brain tissue was absent. There was bleeding from both ears, and the face showed multiple lacerations. The consistency of the chest was soft due to extensive crushing injury to the bony structure.[…] Both thighs and legs showed multiple fractures.
Тергымаш
УГА-н экспертше-влак тыгай иктешлымашке толыныт: сӱмырлымаш уда игече ден пилотын йоҥылышыжын иктеш толмыштлан кӧра лийын. Питерсон визуал ориентир деч посна улшо прибор дене чоҥештылаш шичшаш огыл улмаш. Тылеч посна, граждан авиаций шотышто Каҥашын пытартыш докладыштыже тыге палемдалтын: Питерсон «мланде гыч юж судным ужмаш» авиагоризонт типан самолёт дене ямдылалтмашым эртен да «Сперри» (англ. Sperry Attitude Gyro) компанийын утларак кызытсылык гироскопан приборжо дене пашам ыштыме опытшо лийын огыл, тыгайым — «юж судно мландышке коймаш» — типаным Beechcraft Bonanza-шке шындыме улмаш. Нине кок прибор мланде шумлык самолётын кузе шогымыжым йӧршеш ваштарешла ончыкта. Тышечын комиссий тыгай иктешлымашым ыштен: Питерсон, очыни, самолётшо волен гынат, тудо кӱшкӧ кӱза манын шонен. Тергымаш тыгак ончыктен: Питерсон маршрутышто игече могай лийшаш нерген келшен толшо шижтарымашым налын огыл, тидыже, тудын квалификацийже шагал улмым шотыш налын, ала тудын чоҥештышашыжым варалан кодаш таратен сеҥа ыле[23].
2007 ийысе тергымаш
2007 ийыште Ричардсонын эргыже, экспертизын иктешлымашыжым терген налаш манын, ачажын колышо капшым почаш йодын. Ик шот дене тидыже сӱмырлымаш вер лишне Бадди Холлин пистолетшым мумо деч вара шочшо теорийлан кӧра ышталтын: самолётын сӱмырлымыжын амалже саргуралын шижде лӱйымаш лийын огыл дыр? Тыгай шонымашат лектеден, пуйто Ричардсон туткар деч вара эше икмыняр жап илыше лийын да сӱмырлымӧ вер гыч нушкын каен, молан манаш гын тудын капшым моло деч тораштырак верештме. Ульям М. Бэсс процедурым эртарен да Смайлин ончычсо докладшым пеҥгыдемден. Ричардсонын сайын аралалт кодшо капше «пеш шуко вере пудырген», тидыже тудынат мландыш тӱкнымӧ дене колымыжым пеҥгыдемда[28][29].
Наследий
Холлин мӱшкыран ватыже Мария Элена марийжын колымыж нерген телевизор гыч пален налын. Эрлашыжым тудын азаже кудалталтын, врач-влак тидым психологий сусыргымо дене умылтареныт. Холлин аваже радио дене шучко уверым пален налмеке, уш каен йӧрлын. Холлин ватыжын азаже кудалтмылан кӧра колышо-влакын лӱмыштым нунын ешыштлан увертарыме дея ончыч СМИ-ште йӱкын ойлаш элыште икмыняр тылзе мораторий ыштен[5]. Мария Элена марийжым тойымаште лийын огыл да тойымо верышке нигунамат миен огыл. Вараракше тудо Avalanche-Journal-лан интервьюшто каласен: «Икмыняр шотышто мый шкемым титаклем, мылам йӧсӧ лийын, тудын кайымыже годым мый кок арняш кайышен мӱшкыран лийынам, да мый Бадди пеленем кодшо манын шоненам, но тудо тиде турнем палемден. Да мый шкемым титаклем, вет мый палем: мый тудын пелен лиям ыле гын, Бадди тиде самолётыш нигунамат ом шич ыле»[30].
Уэйлор Джннингз ден Томми Оллсап турнем умбакыже шуеныт да кок арня годым выступатленыт, Дженнингз вӱдышӧ вокалист семын лийын[31]. Тыгодым Холлим 1959 ий 7 февральыште Техасысе Лаббок олан баптист черкыштыже тойымо (тушто тиде жапыште аваже илен)[32]. Панихидым Бен Д. Джонсон эртарен, тудо «улыжат икмыняр тылзе ончыч» Холин мужыраҥме церемонийжым шуктен. Колоткам наҥгайыше-влак коклаште Джерри Эллисон, Джо Б. Молдин, Ники Салливан, Боб Монтгомери, Сонни Кёртис да Фил Эверли лийыныт[33]. Холлин капшым верысе шӱгарлаште тойымо. Шӱгар ӱмбалым тудын йӧратыме Fender Stratocaster гитар семын келыштарыме, музыкантын фамилийжым шочмо годсыж гайымак возымо — «Holley»[34].
Музыкант-влаклан пӧлеклыме икымше муро Эдди Кокранын «Three Stars» лийын[5]. 1971 ийыште инцидент Дон Маклинын «American Pie» мурыжын темыже лийын. Тудлан кӧра, тиде авиакатастрофо пелен «Музык колымо кече» лӱм пижын шинчын[35], тудо Маклинлан рок-н-роллын эр тукымжын «чапым йомдарымыжым» символизироватла[5][36]. Авиакатострофын событийже тыгак 1978 ийысе «Бадди Холлин историйже» биографиян фильмыште, датыгак Ричи Валенсын илышыжлан пӧлеклалтше La Bamba (1987 ий) кинолентыште ончыкталтын[37].
Шарныктыш
1988 ийыште Кен Пакет (англ. Ken Paquette), Висконсин гыч 1950-ше ийлаште музыкым йӧратыше, рӱдаҥ кертдыме вурс гыч шарныктышым шогалтен, тудо гитарым да колышо музыкант-влакын лӱмыштым возыман кум пластинке гыч композицийым ончыкта[38]. Шарныктыш посна еҥын мландыштыже, 315-ше стрит ден Галл-авеню ыреслалтмаш деч иктаж 400 метрлан касвелне, Клир Лейк деч 8 километрлан йӱдвелне верланен. Сӱмырлымӧ верыш корным тӱкӧ шӱдышан шинчалык форман шарныктыш пале ончыкта. Пакетт тыгаяк шарныктышым кум музыкантым ыштен, тудым Грин Бэйыште Riverside Ballroom куштымаш зал тӱжвалне шогалтыме, тыште Холли, Биг Боппер да Валенса 1959 ий 1 февраль йӱдым шоктеныт. Тиде мемориалым 2003 ий 17 июльышто почмо[39]. 2009 ий февральыште Пакетт пилот Роджер Питерсонлан шарныктышым ыштен. Тудым сӱмыорлымӧ верыште шогалтыме[40].
Мемориал концерт-влак
1979 ий гыч тӱҥалын, Холлим, Валенсым да Ричардсоным йӧратыше-влак ий еда Surf Ballroom-ышто мемориал концертыште погынат. 2009 ий 2 февральыште трагедиян событийлан пӧлеклалтше лӱмгече концерт лийын, тушто участвоватленыт: Делберт Макклинтон, Джо Эли, Ванда Джексон, Los Lobos, Los Lonely Boys, Крис Монтез, Бобби Ви, Грэм Нэш, Peter & Gordon, Томми Оллсап да House Band группо, тушко Чак Ливелл, Джеймс «Хатч» Хатчинсон, Бобби Кис, Кенни Аронофф да Томми Оллсап пуреныт. Тылеч посна, тиде шоушто Джей П. Ричардсон — Биг Боперын эргыже — выступатлен; Боб Хэйл тиде мероприятийын, колышо музыкант-влакын пытартыш концертыштышт — 1959 ийыште — семынак, конферансьеже лийын[41][42].
Тыгак ончо
- 1959 ий 3 февральыште лийше авиаций туткар-влак
Палемдымаш
- ↑ N3794N has Assigned/Multiple Records (англ.). Федеральное управление гражданской авиации США.
- ↑ Check-Six.com Celebrity Crashes (англ.). www.check-six.com. Тергыме кече: 3 кылме 2010. Архивлыме 14 сӱрем 2011 ий.
- ↑ 1959: Buddy Holly killed in air crash, On This Day (London: BBC), 1959-02-03, <https://web.archive.org/web/20111120151016/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/3/newsid_2802000/2802541.stm>. Тергыме: 2 кылме 2008.
- ↑ Thimou, Theodore Preview: The Twice-Famous Don McLean Plays Rams Head (англ.). Bay Weekly (28 теле 2006). Тергыме кече: 11 идым 2008. Архивлыме 13 пеледыш 2008 ий.
- ↑ 1 2 3 4 Suddath, Claire The Day the Music Died (англ.). Time (3 пургыж 2009). Тергыме кече: 23 пургыж 2011. Архивировано из оригинала 26 сорла 2013 ий.
- ↑ Everitt, 2004, p. 10.
- ↑ Everitt, 2004, p. 12.
- ↑ 1 2 3 4 Everitt, 2004, p. 13.
- ↑ Most Frequently Asked Questions... (англ.). BuddyHollyOnline.com. Архивлыме 3 сӱрем 2012 ий.
- ↑ Connection to Buddy Holly Death (англ.). WeGoNews.com. Тергыме кече: 3 пургыж 2011. Архивлыме 27 сорла 2010 ий.
- ↑ Документальный фильм — «Vh1 Behind the Music:The Day the Music Died»
- ↑ 1 2 3 Everitt, 2004, p. 14.
- ↑ 1 2 Schuck, Raymond, 2012, p. 16.
- ↑ Aircraft Accident Report: File No. 2-0001 (PDF). Civil Aeronautics Board (15 идым 1959). Тергыме кече: 20 пургыж 2015. Архивировано из оригинала 18 ӱярня 2009 ий.
- ↑ 1 2 VH1’s Behind the Music «The Day the Music Died» interview with Waylon Jennings
- ↑ Waylon’s Buddy: Jennings Never Forgot His Mentor (англ.). CMT. Архивлыме 3 сӱрем 2012 ий.
- ↑ Jennings, Kaye, 2009, p. 70.
- ↑ DiMucci, Dion. The Wanderer (англ.). — Beech Tree Books, 1988. — P. 89.
- ↑ American Pie (англ.). snopes.com. Тергыме кече: 20 пургыж 2015. Архивлыме 22 ӱярня 2021 ий.
- ↑ Everitt, 2004, p. 15.
- ↑ Everitt, 2004, p. 16.
- ↑ 1 2 Everitt, 2004, p. 17.
- ↑ 1 2 3 4 Civil Aeronautics Board. Aircraft Accident Report (англ.). NTSB (23 идым 1959). Тергыме кече: 4 пургыж 2009. Архивировано из оригинала 26 пургыж 2009 ий.
- ↑ Everitt, 2004, p. 18.
- ↑ Совет по гражданской авиации. Aircraft Accident Report (PDF) (недоступная ссылка — история). National Transportation Safety Board (23 идым 1959). Тергыме кече: 4 пургыж 2009. Архивлыме 18 идым 2014 ий. ()|lang=en
- ↑ Everitt, 2004, p. 21.
- ↑ Ralph E. Smiley, M.D. Death Certificate language (англ.). Fiftiesweb. Тергыме кече: 30 шорыкйол 2009. Архивлыме 9 сорла 2012 ий.
- ↑ Bill Griggs. Big Bopper Exhumation (англ.). Тергыме кече: 30 шорыкйол 2009. Архивлыме 9 сорла 2012 ий.
- ↑ Autopsy of 'Big Bopper' to Address Rumors About 1959 Plane Crash, 2007-01-18, <https://web.archive.org/web/20110628223810/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/17/AR2007011701976.html>. Тергыме: 29 идым 2017.
- ↑ Kerns, William Buddy and Maria Elena Holly married 50 years ago (англ.). Lubbock Online (15 сорла 2008). Архивировано из оригинала 23 ӱярня 2016 ий.
- ↑ Carr, Munde, 1997, p. 155.
- ↑ Lubbock Avalanche-Journal, Morning Edition. February 7, 1959. Section 1, p. 3
- ↑ Goldrosen, John. The Buddy Holly Story (англ.). — Quick Fox, 1979. — P. 197. — ISBN 0-8256-3936-0.
- ↑ Phillip, 2011, p. 2.
- ↑ Crouse, 2012, p. 86.
- ↑ Thimou, Theodore Preview: The Twice-Famous Don McLean Plays Rams Head (англ.). Bay Weekly (28 теле 2006). Тергыме кече: 11 идым 2008. Архивлыме 13 пеледыш 2008 ий.
- ↑ McDonald, 2010, p. 33.
- ↑ Michaels The Death of Buddy Holly (англ.). Findadeath. Тергыме кече: 30 шорыкйол 2009. Архивлыме 9 сорла 2012 ий.
- ↑ Jennifer Jordan. The Day the Music Died (англ.). Articles Tree (11 вӱдшор 2007). Тергыме кече: 30 шорыкйол 2009. Архивлыме 9 сорла 2012 ий.
- ↑ Jordan, Jennifer Memorial to Buddy Holly pilot dedicated at crash site (англ.). Des Moines Register (2 пургыж 2009). Тергыме кече: 14 вӱдшор 2009.
- ↑ Bream, Jon Fans Pack Surf Ballroom for Tribute to Buddy Holly, Ritchie Valens and the Big Bopper (англ.). CMT News (3 пургыж 2009). Тергыме кече: 2 пургыж 2013. Архивлыме 30 кылме 2012 ий.
- ↑ Coffey, Joe Holly, Valens, Richardson Remembered: 50 Winters Later (англ.). Premier Guitar (5 пургыж 2009). Тергыме кече: 2 пургыж 2013. Архивлыме 15 вӱдшор 2009 ий.
Библиографий
- Joe Carr, Alan Munde —. Prairie Nights to Neon Lights: The Story of Country Music in West Texas. — Texas Tech University Press, 1997. — 234 с. — ISBN 978-0-89672-365-8.
- Richard Crouse —. Who Wrote The Book of Love?. — Random House Digital, 2012. — 202 с. — ISBN 978-0-385-67442-3.
- Rich Everitt —. Falling Stars: Air Crashes That Filled Rock and Roll Heaven. — Harbor House, 2004. — 207 с. — ISBN 978-1-891-79904-4.
- Les McDonald —. The Day the Music Died. — Xlibris Corporation, 2010. — ISBN 978-1-4691-1356-2.
- Waylon Jennings, Lenny Kaye —. Waylon: An Autobiography. — Hachette UK, 2009. — 432 с. — ISBN 978-0-446-56237-9.
- Philip Norman —. Buddy: The Definitive Biography of Buddy Holly. — Pan Mcmillan, 2011. — 416 с. — ISBN 978-1-4472-0340-7.
- Raymond I. Schuck, Ray Schuck —. Do You Believe in Rock and Roll?: Essays on Don Mclean's American Pie. — McFarland, 2012. — 221 с. — ISBN 978-1-4766-0036-9.
Литератур
- Larry Lehmer (2004). Larry Lehmer. The Day the Music Died: The Last Tour of Buddy Holly, the Big Bopper and Ritchie Valens (англ.). — illustrated. — Music Sales Group, 2004. — ISBN 0825672872.
- Scott Schinder, Martin Huxley, Quinton Skinner (2000). Scott Schinder, Martin Huxley, Quinton Skinner. The Day the Music Died (неопр.). — illustrated. — Pocket Books, 2000. — ISBN 0671039628.
- Staton Rabin (2009). Staton Rabin. Oh Boy! The Life and Music of Rock 'n' Roll Pioneer Buddy Holly (англ.). — illustrated. — Van Winkle Publishing (Kindle), 2009.