Минниханов, Рустам Нургалиевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
В Рувики есть статьи о других людях с такой фамилией, см. Минниханов.
Рустам Нургалиевич Минниханов
суасла Рөстәм Нургали улы Миңнеханов
Rustam Minnikhanov official portrait.jpg
Флаг
Татарстан Республикын вуйлатышыже (раис)
Флаг
6 февраля 2023 года
Президент Владимир Путин
Ончычсо пашаеҥ должностьым ыштыме, тудо шкеже Татарстан Республикын Президентше семын
Шочын 1 ӱярня 1957(1957-03-01)[1] (69 ий)
Ача Минниханов Нургали Минниханович[d]
Партий
Шинчымаш
Шанче степень экономике шанче доктор[d] (2001)
Религий дене кылдалтмаш суннизм[d]
Награде
Сайт president.tatarstan.ru (руш.)
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Рустам Нургалиевич Минниханов (суасла Рөстәм Нургали улы Миңнеханов; шоч. 1 ӱярня 1957, У Арыш[d], Татар Автоном Совет Социалистик Республик) — российысе кугыжаныш да политике пашаеҥ. 2015 ий 18 сентябрь гыч Татарстан Республикын вуйлатышыже (раис)[2] (2015 ий 25 март гыч 18 сентябрь марте — жаплан сомылым шуктышо). «Икоян Россий» партийын Кӱшыл каҥашыжын Бюрон йыжъеҥже[3].

«Татнефть» ПАО-н, «Татнефтехиминвест-холдинг» ОАО-н, «Связьинвестнефтехим» ОАО-н директор-влак советын председательже, Озаҥ федерал университетын Попечительский да Эскерыше совет-влакшын председательже[4][5].

Илыш корныжо

1957 ийыште Татар АССР-ысе Рыбно-Слободский районысо У Арыш селаште шочын. Тудын ачаже, Нургали Минниханович (1930—2001), 1980 ий гыч 1990 ий марте Саба чодыра озанлыкын директоржо лийын.

1978 ийыште Озаҥ ялозанлык институтым «Ял озанлыкым механизироватлымаш» специальность дене тунем пытарен, «инженер-механик» квалификацийым налын.

1978—1980 ийлаште — Саба районысо «Сельхозтехника» ушемын инженер-диагностикше.

1980—1983 ийлаште — Саба чодыра озанлыкын кугурак энергетикше, тӱҥ энергетикше.

Тунеммаш

1986 ийыште Москвасе Совет ужалымаш институтын Озаҥ филиалжым «товароведений да кочкыш товар-влакым ужалымашым организоватлымаш» специальность дене тунем пытарен, «кӱшыл квалификациян товаровед» квалификацийым налын (кызыт Г. В. Плеханов лӱмеш РЭУ).

2001 ийыште экономике дене докторлык диссертацийым арален (экономике шанче доктор).

Кугыжаныш паша

1983—1985 ийлаште — Саба районысо район потребитель обществын правленийжын председательжын алмаштышыже.

1985—1990 ийлаште — Арск районысо район потребитель обществын правленийжын председательже.

1990—1992 ийлаште — Арск райисполкомын председательже.

1992—1993 ийлаште — Арск районысо администраций вуйлатышын икымше алмаштышыже.

1993—1996 ийлаште — Высокогорский районын администраций вуйлатышыже.

Татарстан правительствыште

1996—1998 ийлаште — Татарстан Республикын финанс министрже. 1998 ийыште Татарстан Республикын правительствыжым вуйлаташ тӱҥалын.

1999 ий июньышто, премьер-министр лиймыж годым, «Татнефть» ОАО-н директор-влак советшын председательжылан сайлалтын. Тунам Татарстан бюджетыш пурымо оксан 40%-ше «Татнефть» компанийын лийын.

2001 ий майыште Минтимер Шаймиевым Татарстан президент постыш уэш сайлыме деч вара уэш республикын правительствыжым вуйлаташ тӱналын.

2005 ий 29 апрельысе кугыжаныш каҥашын пунчалже почеш уэш Татарстан Республикын премьер-министржылан пеҥгыдемдалтын.

Татарстан Республикын вуйлатышыже

Р. Н. Миннихановым Татарстан Республикын Президентше должностьыш шогалтыме церемоний (2010) (2010)

2010 ий 22 январьыште Российын президентше Дмитрий Медведев Минтимер Шаймиевын шке кумыл дене кайымекыже Татарстан Республикын Кугыжаныш Каҥашыжлан Татарстанын премьер-министрже Рустам Миннихановым Татарстан Республикын президент полномочийжым пуаш темлыме нерген увертарен. 2010 ий 28 январьыште Миннихановын кандидатурыжым Татарстан Республикын Кугыжаныш Каҥашыштыже ончаш пуртымо нерген увертаралтын. 2010 ий 4 февральыште Кугыжаныш Каҥаш ик йӱк дене Миннихановын кандидатурыжым Татарстан республикын президент должностьышкыже пеҥгыдемден[6]. Миннихановым республик президент должностьыш шогалтыме церемоний 25 мартыште — Шаймиевын полномочийже пытыме кечын — эртен[7].

2010 ий 25 мартыште Минниханов присягым пуэн да официально Татарстан Республикын президент должностьшым налын[8].

Россий Федерацийын Правительствыжын Председательже В. В. Путин Татарстан Республикын вуйлатышыже Р. Н. Минниханов дене паша вашлиймашым эртарен (2011)

2010 ий 16 июнь гыч 18 декабрь марте, 2017 ий 26 май гыч 22 ноябрь марте да 2020 ий 21 декабрь гыч — Россий Федерацийысе Кугыжаныш Каҥашын президиум членже[9][10][11][12][13].

2012 ийыште эртаралтше Россий регион-влакын вуйлатышыштын предприниматель-влак деке «келшыше политике» шымлымашын лектышыже почеш, Минниханов 1-ше верым налын[14][15].

2015 ий 24 мартыште, полномочий пытыме деч ик кече ончыч, Российын президентше Путин Миннихановлан республик вуйлатышын сомылжым сентябрьыште эртараш палемдыме ик йӱклымаш кече марте шукташ темлен[16]. 2015 ий 13 сентябрьыште эртыше Татарстан президент сайлымаште Минниханов 94,4 % йӱкым поген[17]. 18 сентябрьыште тудо должностьыш полномочийын кокымшо срокшылан шогалын[18].

2015 ийыште эртараш тӱҥалме РФ-ын субъектышт-влакын инвестиций климатышт шотышто Национальный рейтинг почеш Миннихановын вуйлатыме Татарстан Республика 1-ше верым налын, вара тыгак 2016 ийыште, тыгак 2017 ийыште лидерствым пеҥгыдемден[19].

2016 ийыште Гражданский обществым вияҥдыме Фондын савыктыме регион вуйлатыше-влакын эффективный улмышт шотышто рейтингыштыже Минниханов 3-шо верым налын[20].

Кугыжанышым виктарыме функцийыш кызытсе информаций технологий-влакым пурташ мелын шога[21].

2017 ий июльышто Российысе блогер-влакын шымлыше агентствыштын шымлымашыже почеш Минниханов эн социально чолга регионысо кугыжаныш пашаеҥ-влакын кумытышкышт логалын (рейтингым Чечен Республикын вуйлатышыже Рамзан Кадыров вуйлатен)[22].

Россий Федерацийын Финанс министерствыжын вуйлатышыже Антон Силуанов да Татарстан Республикын президентше Рустам Минниханов Россий Президент пеленсе экономикым уэмдыме да инноваций дене вияҥдыме шотышто Каҥашын президиумжын заседаний тӱҥалме деч ончыч. (2013)

2020 ий 20 майыште Российын президентше Путин Миннихановын регион вуйлатышын должностьышкыжо уэш баллотироватлалташ шонымыжым сайлан шотлен[23].

2020 ий сентябрьыште Ик йӱклымаш кечын Татарстан Республикын президентшым сайлымаште Минниханов регистрироватлалтше сайлыше-влакын чумыр чотышт гыч 78,78 % явке гыч 83,27 % йӱкым поген да регион вуйлатышын пашажым умбакыже шуен[24].

2023 ий 6 февраль гыч Татарстан конституцийыш поправке-влак нерген законын вийыш пурымыж деч вара Миннихановын должностьшын лӱмжӧ Татарстан Республикын вуйлатышыже (раис) улеш[25].

2025 ий 14 сентябрьыште эртыше Ик йӱклымаш кечын лектышыже почеш, Минниханов, 88,09 % йӱкым погымеке, Татарстанын вуйлатышыжлан уэш сайлалтын[26]. Республикын вуйлатышыже 19 сентябрьыште Татарстан Республикын калыкшылан, Россий Федерацийын Конституцийжылан да Татарстан Республикын Конституцийжылан ӱшанле улмылан присягым пуэн[27].

Санкций-влак

2023 ий 26 январьыште Минниханов США-н санкцийышкыже логалын. Тыгак санкций спискыш ватыже, Минниханова Гульсина да тудын дене кылдалтше «Лучано» компаний пурталтыныт[28].

2023 ий 11 апрельыште Минниханов ватыж дене пырля Канадын санкций спискышкыже пурталтын. Тыгак санкций йымаке ватыж дене кылдалтше «Лучано» компаний логалын[29].

Шке мутшо почеш Молдовышто «кӱлдымӧ еҥ» семын увертаралтын, тыге 2023 ий 17 апрельыште Миннихановлан Кишинев аэропортышто шичме деч вара элыш пураш отказатлыме нерген документым кучыктымек, самолёт гыч луктын огытыл.

Еш

Ватыже — Минниханова Гульсина Ахатовна (1969 ийыште шочын)[30]. Тудын Озаҥыште элитный «Luciano Beauty Studio» моторлык салонжо уло.

Эргыже-влак: Ирек (04.03.1989—17.11.2013, Озаҥыште авиакатастрофышто колен[31][32]) да Искандер (2008 ийыште шочын)[33]. 2013 ий 17 декабрьыште Ирек Миннихановын тулык ватыже Минниханова Антония Гишар ӱдырым ыштен, Рустам Нургалиевичын уныкажым[34].

Кок иза-шольыжо уло. Рифкат — 2023 ий 11 июль гыч Татарстан Республикын Шанче академийжын президентше, Раис — Татарстан Республикын «Саба муниципал район» муниципал образованийын вуйлатышыже[35].

Хобби

Рустам Минниханов — РФ-н сулло спорт мастерже. Автоспортын кугу энтузиастше[36] да профессионал спортсмен-автогонщик, татарстанысе, российысе да калык-влак кокласе соревнованийлаште эре участвоватла. 2001-ше ийыште «Серебряная ладья» престижный автокросс гонкын сеҥышыже лийын. 2001, 2002 да 2003 ийлаште Д2 топовый классыште автокросс дене Российын чемпионжо лийын. 2004 да 2005 ийлаште D1 топовый классыште автокросс дене Европысо чемпионатын бронзовый призёржо лийын[37]. Автокросс, ралли-кросс да телымсе трек гонко-влак дене российысе чемпионат-влакын шуко гана призёржо лийын[38]. Татарстанын вуйлатышыже лиймекат автоспорт дене посна соревнованийлаште участвоватла. Татарстан президентын автокросс да ралли-кросс дене Кубокшо-влакын шуко гана лауреатше да сеҥышыже, тидын коклаште республик вуйлатыше лийме жапыштат.

Вертолётым куштылгын виктара[39].

Суаптар

Кугыжаныш суаптар:

  • I степенян «Ачаэл ончылно суаплан» орден (8 декабрь 2024) — социально-экономический задаче-влакым решатлымашке кугу надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[40];
  • II степенян «Ачаэл ончылно суаплан» орден (21 февраль 2022) — Татарстан Республикын социально-экономический вияҥмашышкыже кугу надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[41];
  • IV степенян «Ачаэл ончылно суаплан» орден (3 октябрь 2007) — кугыжаныш да социально-экономический пашаште кугу надырлан[42];
  • Александр Невский орден (1 март 2017) — кугыжаныш ончылно шке личностный надырлан да Россий Федерацийын тӱнямбалысе авторитетшым пеҥгыдемдымаште кугу надырлан[43];
  • «Сарзылык суаплан» орден (2012 ий)[44];
  • Почёт орден (23 январь 2014) — 2013 ийыште Озаҥ олаште эртыше XXVII Тӱнямбал кеҥежымсе универсиадым ямдылымашке да эртарымашке кугу надырлан[45];
  • Келшымаш орден (22 июль 2002) — регионын социально-экономический вияҥмашышкыже кугу личностный надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[46];
  • «Санкт-Петербурглан 300 ий темме лӱмеш» медаль (2003 ий);
  • «Озаҥлан 1000 ий темме лӱмеш» медаль (2005 ий);
  • Келшымаш орден (22 июль 2002) — регионын социально-экономический вияҥмашышкыже кугу личностный надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[47].

Россий Федерацийын Президентшын да Правительствыжын поощренийышт

  • Россий Федерацийын Президентшын Тауштымашыже (18 июль 2024) — М-12 «Восток» автомобиль корным чоҥымо проектым илышыш шыҥдарыме надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[48];
  • II степенян П. А. Столыпин медаль (1 март 2017) — элын социально-экономический вияҥмашыжын стратегический задачыжым решатлымаште надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[49];
  • Россий Федерацийын Президентшын Чап грамотыжо (4 декабрь 2009) — «Россий — спортивный эл» Икымше Всероссийский форумым ямдылымашке да эртарымашке чолган ушнымылан[50];
  • Россий Федерацийын Президентшын Тауштымашыже (26 май 2008) — изи да кокла предпринимательствылан полшымаште да вияҥдымаште надырлан[51];
  • «1980 ийысе Моско олаште эртыше XXII Олимпиадылан 30 ий темме лӱмеш» медаль (2010 ий)[52];
  • Россий Федерацийын Правительствыжын Чап грамотыжо (19 май 2010) — 2009 ийыште Россий Федерацийын граждан-влакшым сарзе службыш ямдылымаште, сарзе службыш налмашым виктарымаште да эртарымаште кӱкшӧ показательлан[53];
  • Россий Федерацийын Правительствыжын Тауштымашыже (10 июнь 2011) — элын аралалтме йӧнжым пеҥгыдемдаш полшымылан[54];
  • Россий Федерацийын Правительствыжын Тауштымашыже (7 июнь 2012) — 2011 ийыште Россий Федерацийын граждан-влакшым сарзе службыш ямдылымаште, сарзе службыш налмашым виктарымаште да эртарымаште кӱкшӧ показательлан[55];
  • Россий Федерацийын Правительствыжын Тауштымашыже (6 июнь 2013) — элын аралалтме йӧнжым пеҥгыдемдаш полшымылан да граждан-влакым сарзе службыш ямдылымаште кӱкшӧ сеҥымашлан[56];
  • Россий Федерацийын Правительствыжын Тауштымашыже (18 июль 2024) — М-12 «Восток» автомобиль корным чоҥымо проектым илышыш шыҥдарыме надырлан да шуко ий сайын шуктымо пашалан[57].

Регионысо суаптар:

  • «Татарстан Республик ончылно суаплан» орден (1 март 2007)[58];
  • «Татарстанын кум миллиард тонн нефтьым лукмыжым палемдыше» медаль (2007 ий);
  • «Порыслан ӱшанле улмылан» Крым Республикын орденже (13 март 2015) — патырлык, патриотизм, чолга общественно-политический паша, Крым Республикын икоянлыкшым пеҥгыдемдымашке, вияҥдымашке да сай илышышкыже личностный надырлан да Крымын Россий дене ушнымо кечыж дене кылдалтше[59];
  • Тыва Республикын орденже (30 июнь 2016) — тӱрлӧ сынан келшымаш, экономике да тӱвыра кыл-влакым вияҥдымашке да келгемдымашке виктаралтше чолга пашалан[60];
  • «Чуваш Республик ончылно суаплан» орден (7 июль 2018) — калык-влак коклаште келшымашым да вашкылым пеҥгыдемдымашке кугу личностный надырлан[61];
  • Салават Юлаев орден (2019 ий) — Башкортостан ден Татарстан республик-влак коклаште вашкылым пеҥгыдемдымылан[62];
  • Сурский да Озаҥ оборонительный рубеж-влакым чоҥымылан 80 ий темме лӱмеш пӧлеклалтше шарныктыш медаль (2022 ий)[63];
  • «Ахмат-Хаджи Кадыровым шарныме лӱмеш» медаль (2022 ий)[64];
  • «Суаплан» орден (29 май 2025, Ингушетий)[65].

Ведомстве-влакын суаптарышт:

  • «Чрезвычайный ситуацийын эҥгекшым кораҥдымаште ойыртемалтмылан» медаль (МЧС Россий, 2010 ий)[66];
  • «Российын МВД-жлан полшымылан» пале;
  • Россий Федерацийын Кӱшыл Суд пеленысе Судебный департаментшын Чап грамотыжо;
  • «Физический культур ден спортым вияҥдымаште надырлан» Чап пале (30 октябрь 2013) — Россий Федерацийыште физический культур ден спортым вияҥдымашке кугу личностный надырлан, таза илыш-йӱлам шарымылан да физический культур ден спорт сферыште федерал (кугыжаныш) да территорийысе исполнительный власть орган-влакын чоҥалтмыштлан 90 ий темме лӱмеш[67];
  • «Федераций Советлан 20 ий» медаль (2015 ий)[68];
  • «Симург» тӱнямбалсе медаль «Тӱвыра посол» почётан званийым пуымо дене пырля (2016) — тынысым, калык-влак коклаште тӱрлӧ сынан вашкылым пеҥгыдемдымашке да Татарстан Республикым тӱнясе тӱвыра ценность-влакым, этноконфессионал келшымашым да цивилизаций-влакын келшымыштым пеҥгыдемдыме негызеш сайын вияҥше модельыш савырымашке кӱкшӧ надырлан[69];
  • Сухопутный войскан тӱҥ командующийжын шарныктыш палыже (9 сентябрь 2017) — посна личностный надырлан да Сухопутный войскам вияҥдымашке кугу надырлан[70];
  • «Россий Федерацийын обороныжым вияҥдымашке надырлан» медаль (Российын оборона министерствыже, 2019)[71];
  • Анатолий Кони медаль (Россий Федерацийын Юстиций министерствыже, 2021 ий)[72];
  • Российысе МИД-ын «Тӱнямбалсе вашкылыш надырлан» нагрудный знакше (Россий Федерацийын Йот эл паша министерствыже, 2022 ий)[73].

Йот элысе суаптар:

  • I степенян Достык орден (Казахстан, 2018 ий)[74];
  • II степенян Достык орден (Казахстан, 2014 ий)[75];
  • «Казахстан Республикын независимостьшылан 25 ий» юбилей медаль (2017 ий)[76];
  • «Астаналан 20 ий» юбилей медаль (2018)[77];
  • «Достук» орден (Киргизий, 30 август 2017) — алтай йылме еш калык-влакын икоянлыкышт нерген шонымашым вияҥдымашке да шарымашке, тыгак Кыргыз Республик ден Татарстан Республик коклаште вашкылым пеҥгыдемдымашке кугу надырлан[78];
  • «Гарашсызлык» орден (Туркменистан, 26 сентябрь 2021) — Туркменистан ден Татарстан коклаште политике, экономике, тӱвыра да илышын моло сферылаштыже вашкылым вияҥдымашке, независимый Туркменистанын тӱнямбал авторитетшым кугемдымашке кугу надырлан, тыгак туркмен ден татар калык-влак коклаште келшымаш да иза-шольо кыл-влакым пеҥгыдемдымаште надырым шотыш налын[79][80];
  • «Данакер» орден (Киргизий, 2022 ий)[81];
  • «Келшымаш» орден (Азербайджан, 17 декабрь 2024)[82].

Конфессийысе суаптар:

  • «Гали бин Аби Талиб радыяЛЛаhу’анhу» степеньан «Аль-’Иззат» орден (14 июнь 2014, ЦДУМ)[83];
  • Руш Православный Черкысе Святой благоверный князь Даниил Московскийын I степенян орденже (2015 ий)[84];
  • II степенян Чап ден Пагалымаш орден (РПЧ, 2017 ий 1 март) — надырым шотыш налын да 60 ияш лӱмгече дене кылдалтше[85];
  • I степенян преподобный Сергий Радонежскийын орденже (РПЧ, 2021) — Озаҥ оласе Озаҥ соборым чоҥаш полшымылан[86];
  • I степенян Чап ден Пагалымаш орден (РПЧ, 2025)[87].

Чаплӱм:

  • Российын сулло спорт мастерже;
  • М. В. Ломоносов лӱмеш Москосо кугыжаныш университетын почётан профессоржо, 2016 ий — ТР-н шанче да образованийжым вияҥдымашке ойыртемалтше надырлан, МКУ дене пайдале вашкыллан[88].

Премий:

  • 2008 ийысе Россий Федерацийын Правительствыжын шанче да техник областьыште премийже (10 март 2009) — Татарстан Республикын да Моско олан энергийым аралыме да энергоресурсын пайдалыкше дене комплексный регионысо программе-влакым ямдылымылан да илышыш пуртымылан[89];
  • Российысе еврей общине-влакын федерацийыштын «Леведыш ӱмбалне скрипач» премийже (2015 ий).

Мер суаптар:

  • «Поролык. Йӧратымаш. Тургыжланымаш» Почётан орден (2016 ий)[90].

Палемдымаш

  1. ↑ Davos 2014 Participant List
  2. ↑ Минниханов, Рустам Нургалиевич, <https://tass.ru/encyclopedia/person/minnihanov-rustam-nurgalievich>. Тергыме: 23 сӱрем 2025. 
  3. ↑ Бюро Высшего совета Партии. Единая Россия. Тергыме кече: 15 кылме 2013. Архивировано из оригинала 16 пеледыш 2020 ий.
  4. ↑ Состав\Попечительский совет - Казанский (Приволжский) федеральный университет. kpfu.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2020. Архивлыме 3 пургыж 2020 ий.
  5. ↑ Состав\Наблюдательный совет - Казанский (Приволжский) федеральный университет. kpfu.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2020. Архивлыме 3 пургыж 2020 ий.
  6. ↑ Госсовет РТ единогласно проголосовал за кандидатуру Минниханова на должность президента Татарстана. Тергыме кече: 4 пургыж 2010. Архивлыме 12 пеледыш 2018 ий.
  7. ↑ Власть переменилась! — Новая неделя. Итоги № 6 (165) от 5 февраля 2010 (События недели). Тергыме кече: 7 пургыж 2010. Архивлыме 2 пургыж 2014 ий.
  8. ↑ Официально президент. Интерфакс (25 ӱярня 2010). Тергыме кече: 13 сорла 2010. Архивлыме 28 ӱярня 2010 ий.
  9. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 16.06.2010 г. № 392-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Тергыме кече: 31 ӱярня 2020. Архивлыме 6 пургыж 2020 ий.
  10. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 18.12.2010 г. № 873-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Тергыме кече: 31 ӱярня 2020. Архивлыме 26 ӱярня 2020 ий.
  11. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 26.05.2017 г. № 179-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Тергыме кече: 31 ӱярня 2020. Архивлыме 26 ӱярня 2020 ий.
  12. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 22.11.2017 г. № 400-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Тергыме кече: 31 ӱярня 2020. Архивлыме 29 ӱярня 2020 ий.
  13. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 21.12.2020 № 310-рп ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации. publication.pravo.gov.ru. Тергыме кече: 29 теле 2020. Архивлыме 10 шорыкйол 2021 ий.
  14. ↑ Виктор Хамраев. Губернаторов проверили на дружественность // Коммерсантъ : газета. — Москва, 19-11-2012. — Вып. 218/П (5003. Архивлыме 17 ага 2025 ий.
  15. ↑ Рейтинг дружественности губернаторов к бизнесу Архивировано 20 ӱярня 2013 года.
  16. ↑ Архивированная копия. Тергыме кече: 24 ӱярня 2015. Архивлыме 28 ӱярня 2015 ий.
  17. ↑ Рустам Минниханов одержал победу на выборах президента Татарстана. Тергыме кече: 15 идым 2015. Архивлыме 6 ӱярня 2016 ий.
  18. ↑ Президент РТ. president.tatarstan.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2017. Архивировано из оригинала 15 сӱрем 2017 ий.
  19. ↑ Национальный рейтинг состояния инвестиционного климата в субъектах РФ, Агентство Стратегических Инициатив, <https://web.archive.org/web/20170116161115/https://asi.ru/investclimate/rating/>. Тергыме: 13 шорыкйол 2017. 
  20. ↑ Фонд Развития Гражданского Общества. civilfund.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2017. Архивлыме 16 шорыкйол 2017 ий.
  21. ↑ От первого лица. Тергыме кече: 10 шыжа 2010. Архивировано из оригинала 27 шыжа 2016 ий.
  22. ↑ Минниханов вошел в топ-3 самых социально активных госдеятелей (руш.). runews24.ru. Тергыме кече: 3 сӱрем 2017. Архивлыме 4 сӱрем 2017 ий.
  23. ↑ Путин поддержал выдвижение президента Татарстана на третий срок (руш.). Коммерсантъ (20 ага 2020). Тергыме кече: 20 ага 2020. Архивлыме 20 ага 2020 ий.
  24. ↑ Итоги выборов в Татарстане: победа Минниханова, равнение на Туркмению (руш.). EADaily. Тергыме кече: 21 идым 2020. Архивлыме 1 шыжа 2020 ий.
  25. ↑ Глава Татарстана утвердил переименование должности президента республики // ТАСС. 26.01.2023
  26. ↑ Минниханов победил на выборах главы Татарстана, 2025-09-15, <https://ria.ru/20250915/minnikhanov--2041965848.html>. Тергыме: 15 идым 2025. 
  27. ↑ Рустам Минниханов вступил в должность Раиса Республики Татарстан, <https://tatarstan.er.ru/activity/news/rustam-minnihanov-vstupil-v-dolzhnost-raisa-respubliki-tatarstan>. Тергыме: 19 идым 2025. 
  28. ↑ А что с «Лучано» – Коммерсантъ Казань. www.kommersant.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2023. Архивлыме 20 сӱрем 2024 ий.
  29. ↑ Глава Татарстана и его жена попали под очередные санкции. Рассказываем, за что на этот раз. 116.ru (11 вӱдшор 2023). Тергыме кече: 30 кылме 2023. Архивлыме 10 теле 2023 ий.
  30. ↑ Гульсина Минниханова сделала Казани архитектурно-косметический подарок. Тергыме кече: 11 теле 2014. Архивлыме 7 сӱрем 2018 ий.
  31. ↑ Сын главы Татарстана и начальник УФСБ погибли при крушении Boeing 737. РБК. Тергыме кече: 17 кылме 2013. Архивировано из оригинала 19 кылме 2013 ий.
  32. ↑ Опубликован список погибших при крушении Boeing в Казани. РБК. Тергыме кече: 17 кылме 2013. Архивировано из оригинала 17 кылме 2013 ий.
  33. ↑ Жена президента Татарстана заработала вдвое больше мужа. Тергыме кече: 28 вӱдшор 2010. Архивировано из оригинала 25 идым 2012 ий.
  34. ↑ У главы Татарстана Рустама Минниханова родилась внучка Архивысе копий 19 теле 2013 гыч АиФ
  35. ↑ Глава Сабинского муниципального района. Тергыме кече: 3 ага 2020. Архивлыме 15 вӱдшор 2020 ий.
  36. ↑ Рустам Минниханов. Тергыме кече: 3 ага 2020. Архивлыме 15 сорла 2020 ий.
  37. ↑ European Champions. D1 (англ.). autocross.hu. Тергыме кече: 4 вӱдшор 2020. Архивлыме 14 шорыкйол 2022 ий.
  38. ↑ Минниханов Рустам Нургалиевич. Тергыме кече: 6 пургыж 2010. Архивлыме 21 идым 2010 ий.
  39. ↑ Премьера у премьера. Тергыме кече: 3 ага 2020. Архивлыме 25 ага 2021 ий.
  40. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 8 декабря 2024 года № 1037 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Архивлыме 8 сорла 2025 ий.
  41. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21 февраля 2022 года № 70 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 22 пургыж 2022. Архивлыме 21 пургыж 2022 ий.
  42. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 3 октября 2007 года № 1326 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 30 пеледыш 2020 ий.
  43. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 92 «О награждении орденом Александра Невского Минниханова Р. Н». Тергыме кече: 7 ӱярня 2017. Архивлыме 7 ӱярня 2017 ий.
  44. ↑ Президент Путин наградил президента Минниханова орденом «За военные заслуги». Тергыме кече: 3 ага 2020. Архивлыме 29 пеледыш 2020 ий.
  45. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 23 января 2014 года № 32 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 27 шорыкйол 2014. Архивировано из оригинала 13 вӱдшор 2015 ий.
  46. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 22 июля 2002 года № 756 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  47. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 22 июля 2002 года № 756 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  48. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 18 июля 2024 года № 215-рп «О поощрении». Архивлыме 11 ага 2025 ий.
  49. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 1 марта 2017 года № 357-р «О награждении медалью Столыпина П. А. II степени Минниханова Р. Н.» Тергыме кече: 2 ӱярня 2017. Архивлыме 3 ӱярня 2017 ий.
  50. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 4 декабря 2009 года № 811-рп «О награждении Почетной грамотой Президента Российской Федерации.» Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  51. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 26 мая 2008 года № 295-рп «О поощрении». Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 30 пеледыш 2020 ий.
  52. ↑ Глава Минспорта России Виталий Мутко вручил Рустаму Минниханову благодарственную грамоту и медаль. Тергыме кече: 4 теле 2010. Архивлыме 4 ӱярня 2016 ий.
  53. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 19 мая 2010 года № 791-р «О награждении Почетной грамотой Правительства Российской Федерации Минниханова Р. Н.» Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  54. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 10 июня 2011 года № 990-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  55. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 7 июня 2011 года № 928-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  56. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 6 июня 2013 года № 915-р «Об объявлении благодарности Правительства Российской Федерации Минниханову Р. Н.» Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  57. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 18.07.2024 № 215-рп "О поощрении". Официальное опубликование правовых актов (18 сӱрем 2024). Тергыме кече: 19 сӱрем 2024. Архивлыме 11 ага 2025 ий.
  58. ↑ Указ Президента Республики Татарстан от 1 марта 2007 года № УП-120
  59. ↑ Указ Главы Республики Крым № 69-У от 13 марта 2015 г. «О награждении государственными наградами Республики Крым». Тергыме кече: 2 ага 2015. Архивировано из оригинала 2 вӱдшор 2015 ий.
  60. ↑ Указ Главы Республики Тыва от 30 июня 2016 года № 87 «О награждении орденом Республики Тыва Минниханова Р. Н.» Архивлыме 5 пеледыш 2024 ий.
  61. ↑ Указ Главы Чувашской Республики от 7 июля 2018 г. № 76 «О награждении орденом „За заслуги перед Чувашской Республикой“ Минниханова Р. Н.» : [арх. 10.07.2018] // Официальный портал органов власти Чувашской Республики.
  62. ↑ Минниханову вручили орден за укрепление сотрудничества между Татарстаном и Башкортостаном. Тергыме кече: 21 сорла 2020. Архивлыме 20 кылме 2020 ий.
  63. ↑ В честь 80-летия строительства оборонительного рубежа. Газета «Республика Татарстан» (12 ага 2022). Тергыме кече: 22 ага 2022. Архивлыме 22 ага 2022 ий.
  64. ↑ Минниханов вручил Кадырову медаль «100-летие образования ТАССР». Газета «Республика Татарстан» (17 ага 2022). Тергыме кече: 22 ага 2022. Архивлыме 22 ага 2022 ий.
  65. ↑ Рустаму Минниханову вручили высшую награду Ингушетии - орден «За заслуги» — Единый Портал органов государственной власти и местного самоуправления "Официальный Татарстан". tatarstan.ru (29 ага 2025). Тергыме кече: 23 сӱрем 2025. Архивлыме 23 сӱрем 2025 ий.
  66. ↑ Президент Татарстана награждён медалью «За отличие в ликвидации последствий ЧС». Тергыме кече: 10 идым 2010. Архивлыме 8 идым 2011 ий.
  67. ↑ Приказ Минспорта России от 30 октября 2013 года № 147-нг «О награждении ведомственными наградами Министерства спорта Российской Федерации». Тергыме кече: 23 шорыкйол 2014. Архивлыме 5 шыжа 2017 ий.
  68. ↑ Валентина Матвиенко вручила Рустаму Минниханову медаль «Совет Федерации. 20 лет». Тергыме кече: 17 вӱдшор 2016. Архивлыме 5 ага 2016 ий.
  69. ↑ Азербайджан принял участие в работе международного форума в Казани. АЗЕРТАДЖ (20 идым 2016). Тергыме кече: 23 сӱрем 2025. Архивлыме 23 идым 2016 ий.
  70. ↑ Рустаму Минниханову вручили памятный знак Главнокомандующего Сухопутными войсками. Президент Татарстана (9 идым 2017). Тергыме кече: 9 идым 2017. Архивировано из оригинала 9 идым 2017 ий.
  71. ↑ Глава российского военного ведомства вручил награды за взаимодействие с Минобороны / [[mil.ru]], 22 ноября 2019. Тергыме кече: 22 кылме 2019. Архивлыме 23 кылме 2019 ий.
  72. ↑ Министр юстиции РФ вручил Президенту Татарстана высшую ведомственную награду. Президент Республики Татарстан (10 идым 2021). Тергыме кече: 8 идым 2021. Архивлыме 11 идым 2021 ий.
  73. ↑ Лавров вручил Минниханову нагрудный знак МИД РФ «За вклад в международное сотрудничество». Архивлыме 25 пургыж 2025 ий.
  74. ↑ Нурсултан Назарбаев наградил Рустама Минниханова орденом «Достык» I степени. Тергыме кече: 8 сӱрем 2018. Архивлыме 8 сӱрем 2018 ий.
  75. ↑ Президент Татарстана награждён орденом «Достык». Тергыме кече: 20 вӱдшор 2014. Архивлыме 21 вӱдшор 2014 ий.
  76. ↑ Минниханов вручил президенту Казахстана орден «За заслуги перед РТ». Тергыме кече: 3 ага 2020. Архивлыме 29 пеледыш 2020 ий.
  77. ↑ Рустам Минниханов удостоен юбилейной медали «20 лет Астане». Тергыме кече: 6 сӱрем 2018. Архивлыме 6 сӱрем 2018 ий.
  78. ↑ Указ Президента Кыргызской Республики от 30 августа 2017 года № 192 «О награждении орденом „Достук“ Минниханова Р. Н.» Тергыме кече: 11 ӱярня 2021. Архивлыме 31 сорла 2021 ий.
  79. ↑ Указ Президента Туркменистана о награждении Президента Республики Татарстан Российской Федерации Минниханова Рустама Нургалиевича орденом Туркменистана. Тергыме кече: 2 шыжа 2021. Архивлыме 2 шыжа 2021 ий.
  80. ↑ Состоялась встреча Президента Гурбангулы Бердымухамедова с Президентом Республики Татарстан Рустамом Миннихановым. Президент Республики Татарстан (27 идым 2021). Тергыме кече: 29 идым 2021. Архивлыме 28 идым 2021 ий.
  81. ↑ Глава Татарстана награжден орденом «Данакер». Архивлыме 26 пеледыш 2025 ий.
  82. ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении Р.Н.Минниханова орденом «Достлуг». АЗЕРТАДЖ. (17 теле 2024). Тергыме кече: 23 сӱрем 2025. Архивлыме 17 теле 2024 ий.
  83. ↑ Орден «Аль-’Иззат» («Слава, честь и достоинство») ЦДУМ России. Тергыме кече: 16 шыжа 2019. Архивлыме 16 шыжа 2019 ий.
  84. ↑ В Казани состоялось великое освящение исторического храма в честь Сошествия Святого Духа Архивысе копий 6 пургыж 2016 гыч// Православие в Татарстане
  85. ↑ Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла президенту Республики Татарстан Р. Н. Минниханову с 60-летием со дня рождения. Тергыме кече: 21 ӱярня 2017. Архивлыме 22 ӱярня 2017 ий.
  86. ↑ Предстоятель Русской Церкви совершил освящение воссозданного собора на месте явления Казанской иконы Божией Матери. Тергыме кече: 1 сорла 2021. Архивлыме 6 сорла 2021 ий.
  87. ↑ Патриарх Кирилл вручил Рустаму Минниханову орден Славы и чести первой степени, 2025-07-21, <https://www.kommersant.ru/doc/7906755>. Тергыме: 21 сӱрем 2025. 
  88. ↑ Рустам Минниханов стал почетным профессором МГУ — диплом и медаль ему вручил ректор Виктор Садовничий. Тергыме кече: 7 ӱярня 2016. Архивлыме 8 ӱярня 2016 ий.
  89. ↑ Постановление Правительства Российской Федерации от 10 марта 2009 № 221-р «О присуждении премий Правительства Российской Федерации 2008 года в области науки и техники». Тергыме кече: 29 вӱдшор 2017. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  90. ↑ Минниханов награждён высшим почетным орденом «Доброта. Любовь. Забота». Тергыме кече: 11 шорыкйол 2019. Архивлыме 11 шорыкйол 2019 ий.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Минниханов,_Рустам_Нургалиевич&oldid=1231765" гыч налме