Куюмбасе нефтегазоконденсатан мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тергыме статья
Куюмбасе нефтегазоконденсатан мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер
Куюмбасе мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер деч кайыше «Куюмба — Тайшет» нефть пуч
Куюмбасе мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер деч кайыше «Куюмба — Тайшет» нефть пуч
Эл
РегионКрасноярск край
РайонЭвенкий район
Историй
Почмо1973 ий 
Пашам тӱҥалме1997 ий 

Куюмбасе нефтегазоконденсатан мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер — Российыште нефтегазоконденсатан мланде кӧргӧ поянлык (НКГМ) кийыме эн кугу вер. Красноярск крайын Байкит районыштыжо (кызыт Эвенкий районыш пура), Куюмба ял деч тораште огыл, Енисей деч эрвелне да Ангара деч йӱдвелне, тӱҥ шотышто Кӱйымал Тунгуско эҥерын шола серыштыже верланен[1].

1973 ийыште почмо. Шымлымаш 1997 ийыште тӱҥалын, мланде кӧргӧ поянлык кийыме вер гыч колтылмаш — 2017 ийыште[1][2][3].

Мланде кӧргӧ поянлык кийыме верым почмо да вияҥдыме историй

Эвенкийыште нефть ден газым кычалмаш 1960-шо ийла мучаште 1968 ийыште «Красноярскнефтегазведке» трестым почмо гыч тӱҥалын. 1971 ий апрельыште Эвенкийысе Байкит районышто 3500 м келгытан Куюмбасе 1-ше №-ан параметрический манме скважиным кӱнчымӧ проектым пеҥгыдемдыме[4].

1972 ийыште экспедиций погалтын да кычалме пашам эртараш верым ойырен налме. Но Кӱйымал Тунгускышто кӱчык навигацийлан кӧра «Куюмбинский-1» скважиным кӱнчымӧ верым кусараш логалын, тидыже вучыдымын сай лектышыш конден: 1973 ийыште 2319 м келгытыште скважине газ горизонтым почын. Кӱнчымаш 2526 м марте шуйнен, да 1973 ий 15 ноябрьыште мланде кӧргӧ гыч икымше нефтьым лукмо[4].

Варажым лу ий жапыште мланде йымач кӱнчымӧ йӱлышӧ поянлыкым чулымын кычалыныт, но сай лектышан скважине шагал лийын — 19 гыч кумыт веле. Тидыже Куюмбасе НГКМ-н ончыкылыкшо шотышто коктеланымашым луктын, да скважине-влакым 15 ийлан, манаш лиеш, петырен шынденыт[4][5].

1997 ийыште «Славнефть» нефтегаз компаний Эвенкийыште вич лицензионный участкыште геологический шымлашым, разведкым да лукмо пашам шукташ правам налын, нуным ямдылаш «Славнефть—Красноярскнефтегаз» ӱлыл обществе негызлалтын[4].

1997 гыч 2012 ий марте Эвенкийыште 45 кычалше да разведкым эртарыше скважиным чоҥымо. Кӱнчымӧ кужыт 119 тӱж. м шуын, 2D сейсморазведке 8253 пог. км лийын, 3D йӧн дене шымлымаш — 1532 км². 26 скважиныште вертикаль сейсмопрофилированийым ыштыме, тидыже Куюмбасе мланде йымал поянлык верын ресурс базыжым ятырлан кугемдаш полшен. 2013 ийыште АВС₁ + С₂ категориян нефть шапаш 281 млн т лийын[5].

2017 ийыште «Куюмба — Тайшет» лӱман магистральный нефтепучым колтымо, тидыже «Славнефть-Красноярскнефтегазын» пашажым вашталтымашке конден — геолого-разведкан гыч лукшышко савырнен[4].

2023 ийлан Куюмбысо НКГМ-ын нефтьым чумыр лукмыжо 7 млн т утла погынен. Налме темп 2018 ийыште промышленный лукмашын показательжым ныл пачаш эртен. Лицензионный участкым мучаш марте тергымаш 2018—2023 ийлаште промышленный категориян нефть шапашым 27%-лан, газым 36%-лан кушташ полшен[6].

Геологий чоҥалтмаш

Куюмбасе НГКМ нефть ден газын кийымыштын Юрубчено-Тохомысо зонышкышт пура да рифей доломит урлыкын пӱртӱсысӧ резервуарже дене кылдалтын, тиде урлыкын кокла ийготшо — 700 000 — 1 000 000 ий. Мланде йымал поянлык вер Сибирьысе платформын касвелныже Мадринысе рифей кийымаште лектын шогышо депрессий кӧргыштӧ верланен. Луктын шогымо шапаш 2,2-2,5 км келгытыште шелшылаште, яра верыште да доломитын кавернылаштыже улыт. Газ кийымаш мланде йымал поянлык верын касвел ужашыштыже 2,2 км келгытыштыже кая. Кийымын иктӧр огыл улмыжо нефтегазан резервуарын икгай огыл чоҥалтмыже дене кылдалтын. Кийымын нефтегазан интервалже — 250 м, лончо темдымашыже гидростатикан деч изирак да температуржо +30 °С наре. Нефть куштылго: чоткыдылыкшо — 819 кг/м³ наре. Сера тушто 0,06—0,64 % уло, смола — 2,41—21,21 %, парафин — 0,64-3,72 %; метанан[1].

Кызытсе жаплан нефть ден газ шапашым почела 800—1200 млн т да 2 трлн м³ утла аклат[1].

Пашам ыштымаш

Шымлымашым да пашам ыштымым «Славнефть-Красноярскнефтегаз» ООО — «Роснефть» ПАО-н (оператор) да «Газпромнефть» ПАО-н пырля улшо предприятийже — шукта[6].

Куюмбасе НКГМ-ыште нефтьым ямдылыме кӱкшӧ технологиян системым, I группан сатулык нефтьым колтымо-налме пунктым, резервуарлык парк-влакым, промысел кӧргысӧ 200 километран пучым ыштыме. Нефть лукмо паша энергокуат дене тӱрыснек ситаралтын, тудыжым кок энергорӱдер луктеш, нунылан топливым корно ӱмбал нефтян газ пуа. Мланде йымал поянлык верыште электропередаче линий кужыт — 200 меҥге утла[6].

Нефтьым мланде йымал поянлык вер гыч «Куюмба — Тайшет» магистральный нефтепуч дене «Эрвел Сибирь — Тымык океан» пуч системыш 2017 ийыште колташ тӱҥалыныт. «Куюмба — Тайшет» нефтепучым колташ тӱҥалме жаплан икымше пусковой комплексым пашаш колташ пуымо. Тушко нефтьым ямдылыме модульный келыштарымаш, вахтан илыме комплекс, нефтьым тулышо тӱҥ станцийыш ушымо узел, 30 тӱж. т пурыман резервуар парк, нефть погышо пуч да нефть погышо рӱдӧ пункт пуреныт[5].

Куюмба проектым вияҥдыме ончыкылык пашаш колтышаш кӱнчымашын икымше пусковой комплекс деч ӧрдыжкӧ кумдаҥмаш да Терско-Чолманысе лицензионный участкым кучылтмаш дене кылдалтын. Кызыт тудо геологий разведкын чулым пагытыштыже улеш[6].

Тыгак ончо

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 Куюмбинское нефтегазовое месторождение. Neftegaz.ru (20 сӱрем 2012). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2024.
  2. ↑ Рябинина, 2019.
  3. ↑ По нефтепроводу Куюмба — Тайшет начались поставки сырья, 2017-08-08, <https://rg.ru/2017/08/10/po-nefteprovodu-kuiumba-tajshet-nachalis-postavki-syria.html>. Тергыме: 18 вӱдшор 2024. 
  4. ↑ 1 2 3 4 5 Разведчики Восточной Сибири, 2021-04-01, <https://www.kommersant.ru/doc/4741490>. Тергыме: 17 вӱдшор 2024. 
  5. ↑ 1 2 3 «Большая» нефть Куюмбы. Центральное диспетчерское управление топливно-энергетического комплекса (26 ӱярня 2020). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2024.
  6. ↑ 1 2 3 4 Накопленная добыча нефти Куюмбинского месторождения превысила 7 млн тонн за пять лет его промышленной эксплуатации. Роснефть (9 шыжа 2023). Тергыме кече: 17 вӱдшор 2024.

Литератур

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Куюмбасе_нефтегазоконденсатан_мланде_кӧргӧ_поянлык_кийыме_вер&oldid=1153254" гыч налме