Кудрявцева, Раисия Алексеевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Раисия Алексеевна Кудрявцева
Р. А. Кудрявцева.jpg
Шочмо кече 5 вӱдшор 1958(1958-04-05) (68 ий)
Шочмо вер
Эл
Образований
Шанче степень филологий шанче доктор[d] да профессор
Награде ден премий-влак

Раисия Алексеевна Кудрявцева (шоч. 5 вӱдшор 1958, Шеклянур, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — совет да российысе филолог, кӱшыл школын туныктышыжо. Филологий шанче доктор, профессор.

Илыш корныжо

1958 ий 5 апрельыште Марий АССР Медведево вел Шеклянур ялеш шочын[1][2].

Шинчымаш

1975 ийыште, Руэм кыдалаш школым шӧртньӧ медаль дене тунем пытарымеке, Н. К. Крупская лӱмеш марий кугыжаныш педагогике институтыш «Ушемысе (автоном) республиклаште руш йылме да литератур» специальностьлан («Руш йылмын ден сылнымутын туныктышыжо» квалификаций) тунемаш пурен да тудым 1979 ийыште йошкар диплом дене тунем пытарен. 1987 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Моско кундемысе педагогике институтын очно аспирантурыштыжо тунем лектын, «60-80-ше ийласе совет эртымгорно-сар роман (Д. Гусаров, С. Дангулов, И. Стаднюк)» теме дене кандидатлык диссертацийым арален (шанче вуйлатыше — профессор М. В. Минокин). 2006—2008 ийлаште И. Н. Ульянов лӱмеш Чуваш кугыжаныш университетын докторантурыштыжо тунемын[1][2] (шанче консультант — профессор В. Г. Родионов). 2009 ийыште «Юл кундемысе калык-влак сылнымутын контекстыштыже марий ойлымашын генезис да динамике поэтикыже» докторлык диссертацийым арален да, марий сылнымутым шымлыше, икымше филологий шанче доктор лийын[2].

Паша корныжо

1979—1980 ийлаште Марий АССР Медведево вел Кӱшнур школышто руш йылме ден сылнымутым туныктышылан пашам ыштен. 1980 ий августышто Н. К. Крупская лӱмеш марий кугыжаныш педагогике институтыш, руш да йотэл сылнымут кафедрыш пашаш ӱжыныт, тушто ассистентлан, кугурак туныктышылан, доцентлан, тыгак филологий факультетысе деканын алмаштышыжлан пашам ыштен[2]. 1994 ийыште РФ Туныктыш министерствын Калыкле туныктыш институтшын Марий филиалжым вуйлаташ шогалын[2][3]. 1999—2004 ийлаште Марий туныктыш институтын ректоржылан, 2010—2013 ийлаште — Марий кугыжаныш университетысе Финн-угроведений институтын директоржылан пашам ыштен, вуйлатыме паша дене пырля туныктымо да шанче пашам вӱден. 2013 ий гыч таче кече марте — МарКУ-н Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе коммуникаций институтшын финн-угор да таҥастарыме филологий кафедрыжын профессоржо. Тудын лудмо курсшо-влак: «Сылнымут теорий», «Руш сылнымутын историйже», «Сылнымут шымлымаш-влакын методологийже да методикыже», «Таҥастарыме сылнымут шымлымаш», «Кызытсе сылнымут теорий» да молат.

«Марий да таҥастарыме сылнымут шымлымаш» шанче школын вуйлатышыже. Р. А. Кудрявцеван шанче вуйлатымыж почеш Россий Федерацийысе калык-влакын сылнымутышт (марий сылнымут) специальность дене 10.01.02 вич кандидатлык диссертаций аралалтын.

Ятыр шанче, шанче-шинчымаш нерген шонымашын, темлымашын авторжо да ик эн ончыл шыҥдарышыже: тӱнямбал кӱкшытыштӧ (Тӱнямбал финн-угор студент форум, «Кызытсе жапын парадигмыштыже Юл-Чолман калык-влакын йылмышт, йӱлашт да сылнысымыктыш тӱвырашт» конференций), пӱтынь российысе («Марий да таҥастарыме филологийын йодышлаже» конференций), республикысе да кундемысе («Марий краеведений: опыт да тудым шинчымаш кышкарыште кучылтмо ончыкылык» да «Йылме да социум» конференций-влак, «Марла чын возена» тӱшка диктант да молат).

2014 ий гыч МарКУ-што ий еда савыкталтше «Марий да таҥастарыме филологийын йодышлаже» шанче сборникым чумырышо да муткучышо редакторжо. «Вестник Марийского государственного университета», «Ежегодник финно-угорских исследований», «Вестник угроведения», «Вопросы национальных литератур», «Финно-угроведение» шанче журнал-влак редколлегийын йыжъеҥже. Марий кугыжаныш университетыште филологий шанче дене диссертаций каҥаш председательын алмаштышыже да Н. П. Огарёв лӱмеш Мордва кугыжаныш университетыште дискаҥашын йыжъеҥже. Россий шанче академийын экспертше[4].

Марий сылнымутым шымлыме, тудын теорийжым да методологийжым, социолингвистикым, тыгак филологий шинчымашым шымлымашке, тидын дене пырля этнотӱвыра шинчымашым вияҥдымашке виктаралтше 300 утла шанче да тунемме-методике сынан публикацийже уло[4].

Суаптар

  • Россий Федерацийысе туныктыш да шанче министерствын Чаптаныкше (2006);
  • «РФ-ын кӱшыл профессионал туныктышын чапланыше пашаеҥже» оҥпале (2011);
  • Урал калык-влакын сылнымут, йылмышанче, историй, археологий, этнологий да фольклористике дене шанче шымлымаш-влак аланыште Родо калык-влак программын премийже (2015);
  • Марий Эл Республик шанчын сулло пашаеҥже (2020);
  • Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже (2024)[1][5][6].

Библиографий

Палемдымаш

  1. 1 2 3 Кудрявцева Раисия Алексеевна, 2024-08-17, <https://kidsher.ru/ru/dossier/26971/>. Тергыме: 22 кылме 2024. 
  2. 1 2 3 4 5 Лидия Шабдарова (2018-04-10), Лӱмгече: Пашажым «визытанлан» гына ышта, <https://xn--80aaajllkisg9bu3m.xn--p1ai/%D0%BB%D3%B1%D0%BC%D0%B3%D0%B5%D1%87%D0%B5-%D0%BF%D0%B0%D1%88%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC-%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D0%B0-%D1%8B%D1%88/>. Тергыме: 22 кылме 2024. 
  3. Профессор кафедры финно-угорской и сравнительной филологии Кудрявцева Раисия Алексеевна , доктор филологических наук (руш.). Марийский государственный университет. Тергыме кече: 25 кылме 2024.
  4. 1 2 Профессор Марийского государственного университета – эксперт Российской академии наук (РАН) (руш.). Марийский государственный университет. Тергыме кече: 25 кылме 2024.
  5. Марийские ученые удостоились финно-угорской научной премии, 2015-10-16, <https://mariuver.com/2015/10/16/mari-fu-prem/>. Тергыме: 22 кылме 2024. 
  6. Максим Петров (13.09.2024), Преподаватели МарГУ - заслуженные работники высшей школы РФ, <https://www.marpravda.ru/news/obrazovanie-i-vospitanie/prepodavateli-margu-zasluzhennye-rabotniki-vysshey-shkoly-rf/>. Тергыме: 25 кылме 2024.