Шахматын тӱнямбал кечыже
| Шахматын тӱнямбал кечыже | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Шахмат |
| Официал | International Chess Day |
| Ыҥ | Тӱня мучко шахматым шарымаш да вияҥдымаш, тыгак шахмат йӱла да шахмат шотышто шинчымашым келгемдымаш |
| Ышталтын | ЮНЕСКО |
| Ыштыше | ФИДЕ |
| Палемдат | Тӱнямбал пайрем |
| Кече | 20 сӱрем |
| Кылдалтын | 1924 ий 20 июль — день основания ФИДЕ-м ыштыме кече. |
Шахматын тӱнямбал кечыже (англ. International Chess Day) — шахматлан пӧлеклалтше тӱнямбал пайрем. 1966 ий гыч ий еда 20 июльышто палемдалтеш[1].
Историй
Шахматын тӱнямбал кечыже 1966 ий гыч палемдалтеш. Тиде пайремым Тӱнямбалсе шахмат федераций (ФИДЕ) эртараш темлен, негыз Парижыште 1924 ий 20 июльышто пышталтын[2]. По данным ФИДЕ в 2012 году в мире насчитывалось 605 миллионов взрослых, постоянно играющих в шахматы[3].
ФИДЕ-н 2012 ийыште эскерымыж почеш тӱнямбалне 605 миллион кугыеҥ шахмат дене эреак модеш. Пайрем 178 элыште палемдалтеш. Пайрем йӱлам ЮНЕСКО негызлен[4]. Тиде кечын ФИДЕ-н вуйлатымыж почеш тӱрлӧ тематикан пайрем вашлиймаш да таҥасымаш-влак эртаралтыт.
Ик жапыштак модалтше сеанс-влак эсогыл эрык деч посна кодшо-влак коклаштат эртаралтыт. 2004 ий 20 июльышто тӱнян чемпионжо Анатолий Карпов Кремльыште ик жапыштак модмо сеансым эртарен. Моло-влак коклаште депутат Владимир Жириновский дене модмыжо ничья дене мучашлалтын. Нуно 150 тӱж. доллар (США) акан, бриллиант дене сылнештарыме шахмат фигур-влак дене модыныт[5].
Палемдымаш
- ↑ [www.calend.ru/holidays/0/0/61/ Международный день шахмат — 20 июля. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010]
- ↑ Международный день шахмат. РИА Новости (20 сӱрем 2012). Тергыме кече: 6 сӱрем 2015.
- ↑ AGON releases new chess player statistics from YouGov (англ.). FIDE (9 сорла 2012). Тергыме кече: 11 сӱрем 2015.
- ↑ 178 стран отмечают Международный день шахмат. Вести.Ру (20 сӱрем 2013). Тергыме кече: 6 сӱрем 2015.
- ↑ Василенко Р. 20 июля – ВСЕМИРНЫЙ ДЕНЬ ШАХМАТ. Русский Базар, № 31 (431) (29 сӱрем 2004). Тергыме кече: 6 сӱрем 2015.
Кылвер-влак
- International Chess Day (англ.). internationalchessday.com. Тергыме кече: 6 сӱрем 2015. Архивировано из оригинала 8 сӱрем 2015 ий.
- Международный день шахмат 2009 (видео)